Το βασικό θετικό στοιχείο της ΕλληνοΑιγυπτιακής συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ: υπάρχει!

Του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

 

Για την τοποθέτηση και μόνο του Κυριάκου Μητσοτάκη στην ενώπιον της Βουλής των Ελλήνων συζήτηση για την κύρωση των δυο συμφωνιών (ανακήρυξης και) οριοθέτησης ΑΟΖ, ΕλληνοΙταλικής (ήδη υπερψηφίστηκε με ευρύτατη πλειοψηφία) και ΕλληνοΑιγυπτιακής (ψηφίζεται με ονομαστική ψηφοφορία σήμερα, όπως ζήτησε ο ΣΥΡΙΖΑ) με αναφορά στους προβληματισμούς του έργου του Fernand Braudel για την επίδραση των θαλασσών στην πορεία της ιστορίας, η διαδικασία άξιζε τον κόπο. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Μητσοτάκης επικαλείται Braudel: και το φθινόπωρο του 2019 στο 4ο ΕυρωΑραβικό Συνέδριο, και ήδη το 2018 σε ανάλογη διοργάνωση, είχε αναφερθεί στο Μπρωντελιανό «τους λαούς της Μεσογείου ο πολιτισμός τους φέρνει κοντά, η οικονομία δυναμώνει τις σχέσεις τους, η πολιτική [μόνον] εμποδίζει την προσέγγισή τους».

Αυτή την φορά, στην ανάγνωση της επιρροής της θάλασσας στην γεωπολιτική, αν καταλάβαμε καλά την αξιοποίηση του κορυφαίου έργου του Braudel “La Méditerranée” έκανε τον Κ. Μητσοτάκη να δει την θάλασσα αυτή – που προ ημερών ο επίσης επιρρεπής στην στρατολόγηση ιστορικών και πολιτιστικών συμπαραδηλώσεων Προέδρος Μακρόν ξαναθυμήθκε ως Mare Νostrum προκειμένου να θεμελιώσει το Γαλλικό/ΝοτιοΕυρωπαϊκό γεωπολιτικό ενδιαφέρον για την περιοχή μας – έγινε για την αναφορά ως «μοχλού που επιβραδύνει την Ιστορία». Όποιος βυθιστεί στο – τρίτομο, υπάρχει στα Ελληνικά σε έκδοση ΜΙΕΤ – καθοριστικό αυτό έργο της Σχολής των Annales, δεν αποκομίζει μια τόσο απόλυτη κρίση για τον ρόλο της Μεσογείου. Η πολυπλοκότητα και ο μακρύς ιστορικός χρόνος – η longue durée – και η αντίστοιχα μακρινή ματιά στα πράγματα αυτό είναι το ίζημα της Μπρωντελιανής εμπειρίας.

Ωστόσο, αν η επιλογή Μητσοτάκη να ταυτισθεί με την έξοδο της Ελληνικής εξωτερικής πολιτικής από την ακινησία, δηλαδή με την οριστική εγκατάλειψη του δόγματος Μολυβιάτη – πράγμα το οποίο ούτε ο Ανδρέας Παπανδρέου, ούτε ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, ούτε ο Κώστας Σημίτης κατόρθωσαν, ο δε Αλέξης Τσίπρας στο άλλο (σημαντικό μεν, αλλά μη-συγκρίσιμο σε βαρύτητα και κινδύνους με τα ΕλληνοΤουρκικά) μέτωπο, του Μακεδονικού, μόλις «στο νήμα» το τόλμησε – ας έχουμε την κάπως ελευθέρια χρήση του Braudel. Ίσως μάλιστα ακόμη πιο πολύτιμο – αν έχει συνέχεια – να είναι το άλλο τόλμημα Μητσοτάκη, να αναφερθεί στον ρόλο (και) του Ελευθέριου Βενιζέλου στον Διχασμό του Μεσοπολέμου. Εκτέθηκε έτσι στου Τσίπρα την απάντηση, ότι η Δεξιά είναι εκείνη που παραδοσιακά επιλέγει το άνοιγμα των «εθνικών» μετώπων διχαστικά, (στο Πεδίο του Άρεως έγινε ο αφορισμός του Βενιζέλου, μετά λιθοβολισμού – όχι;) με την υπενθύμιση όχι απλώς της καταψήφισης αλλά και της προσπάθειας υπονόμευσης της Συμφωνίας  των Πρεσπών (ως εθνικά επιζήμιας αν μη κατάπτυστης, προδοτικής, μειοδοτικής κοκ…) συμφωνίας η οποία σήμερα αποτελεί θεμέλιο της συνεχιζόμενης Ευρωπαϊκής προσδοκίας/ισορροπίας των Βαλκανίων. Όμως, αν αφεθεί πίσω ένα ανεξίτηλο ίχνος συνειδητοποίησης του ότι ο διχασμός/οι Διχασμοί είναι κάτι το κακό και επικίνδυνο, τότε πάλι καλά!

Εδώ, για να προσγειωθούμε από τα υψιπετή της Ιστορίας στα χαμηλότερα της πολιτικής, η επιλογή του ΣΥΡΙΖΑ να σταθεί στο «παρών» για τον πυρήνα της ΕλληνοΑιγυπτιακής δεν έδειξε ικανότητα υπέρβασης. Όμως το όλο ύφος της συζήτησης στην Βουλή, ακόμη και οι διαξιφισμοί Δένδια-Κατρούγκαλου για το ζήτημα της μειωμένης επήρειας των νησιών και της αρχής της ίσης απόστασης και των γραμμών βάσης, έμεινε σε ανεκτό (για τα Ελληνικά μας μέτρα…) επίπεδο. Μάλιστα με τον τακτικό/τακτικίστικο χειρισμό της ονομαστικής ψηφοφορίας, που ζήτησε ο ΣΥΡΙΖΑ, έκανε ένα δυσάρεστο αλλά χρήσιμο δώρο στον Κ. Μητσοτάκη: όλοι οι βουλευτές – όλοι! – της Εθνικής Αντιπροσωπείας, και της κυβερνώσης ΝΔ και της Αντιπολίτευσης, θα σταθούν όρθιοι ενώπιον της κοινής γνώμης και θα πουν/δηλώσουν δημόσια τι πιστεύουν στο καίριο αυτό ζήτημα. Και, αύριο…, θα τα έχουν πει.

Τουλάχιστον, αύριο η ΕλληνοΙταλική και η ΕλληνοΑιγυπτιακή συμφωνία ΑΟΖ, με όλα τα αδύναμα σημεία που έχουν – και που δεν μπορούσαν παρά να έχουν, γιατί συνήφθησαν ΤΩΡΑ και όχι πριν δυο χρόνια, ούτε πριν πέντε, ούτε πριν δέκα. γιατί συνήφθηκαν με απέναντι χώρες και όχι με τον εαυτό μας (όπως ΔΕΝ συνήφθη συμφωνία με Λιβύη πέρσι, ή πριν δύο ή πριν πέντε κοκ χρόνια, και … ιδού το ΤουρκοΛιβυκό MOU) – θα υπάρχουν. Αυτό είναι το βασικό τους θετικό σημείο.

Να δούμε τώρα και την εξέλιξη του χειρισμού της επέκτασης των χωρικών υδάτων από τα 6 στα 12 μίλια Δυτικά, με τις προετοιμασίες για κλείσιμο των κόλπων και αντίστοιχες κινήσεις Νότια: βέβαια, η επικοινωνιακή «μετάφραση» της άσκησης κυριαρχικού δικαιώματος σε  «η Ελλάδα μεγαλώνει» (εδώ ο Κυριάκος Μητσοτάκης ακολούθησε τον Νίκο Δένδια στην προ μηνών διατύπωση) μάλλον κοντόφθαλμη και εσωστρεφή «για την εξέδρα» ήταν.

Κατά τα άλλα… τα μάτια τώρα στο άτυπο Συμβούλιο ΥΠΕΞ και την αλληλεγγύη των χωρών ΕΕ σε Ελλάδα και Κύπρο. Ρεαλιστικά, όχι με υπερπροσδοκίες. Αυτά όμως αύριο.