Το σχήμα U, V, L για την πολυπόθητη ανάκαμψη/ανάπτυξη

 

Το συναπαντήσαμε προ ημερών στο – μαχητικό, έντονο – site συζήτησης Antinews, σε ανάλυση για την ανάκαμψη της οικονομίας/την επανεγκατάσταση σε φάση ανάπτυξης τώρα, μετά την «έξοδο από τα Μνημόνια». Και μας θύμιζε παλιότερες συζητήσεις, της δεκαετίας του ΄90 (στον ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ της εποχής, με Χρύσανθο Λαζαρίδη), όταν και τότε η οικονομία είχε κάνει βουτιές – μέσα της δεκαετίας του ΄80, ύστερα αρχές του ‘90 – και η συζήτηση στεφόταν γύρω από τις προϋποθέσεις αλλά και τις παγίδες στον δρόμο  προς την επανεγκατάστασή της σε ανάπτυξη.

Σύμφωνα με το αναλυτικό αυτό σχήμα, όταν μια οικονομία περιπέσει σε ύφεση όχι απλώς λόγω του οικονομικού κύκλου αλλά από διαρθρωτικές αδυναμίες, διανύει μια (λιγότερο ή περισσότερο έντονη) πτωτική φάση. Σαν να διαγράφει το αριστερό σκέλος ενός V, ενός U ή ενός L.

Στην συνέχεια όμως, υπάρχουν περιπτώσεις όπου η ανάκαμψη έρχεται γρήγορα και με έντονο ρυθμό – αυτό είναι η ανάκαμψη με σχήμα V  –, υπάρχουν περιπτώσεις όπου η ανάκαμψη επανέρχεται πιο σταδιακά, ίσως και βασανιστικά – αυτή είναι η ανάκαμψη κατά U, όπου μπορεί η επαναφορά να γίνεται πιο σταδιακά/σβησμένα ή πιο γρήγορα/έντονα –, όμως υπάρχουν και περιπτώσεις όπου την καθοδική φάση διαδέχεται μια μακρά περίοδος στασιμότητας ή σχεδόν στασιμότητας. Αυτή είναι η εκδοχή L.

Ούτε πρωτότυπη, ούτε ιδιαίτερη η ανάλυση αυτής της διαδικασίας εξόδου από την κρίση, σύμφωνα με το δεξί σκέλος του V, του U ή του L. Όμως, όπως και στην προηγούμενη φάση κρίσεων της Ελληνικής οικονομίας, έτσι και τώρα έχουμε υπεριδεολογημένη την συζήτηση. Κατά το Antinews, όταν μετά το Καστελλόριζο η Κυβέρνηση Γιώργου Παπανδρέου επεχείρησε να βγει με το Μνημόνιο-1 από την κρίση, η καμπύλη πήγε να διαμορφωθεί σε U: βέβαια «έσπασε» και βρεθήκαμε στο Μνημόνιο-2. Πάντα κατά το Antinews, η δεύτερη προσπάθεια κόντεψε να κινηθεί σε λογική V: η πτώση του ΑΕΠ ήταν πιο έντονη το 2012-13, αλλά η ανάκαμψη (σωστότερα: η υπόσχεση/η προσδοκία ανάκαμψης) ήταν πιο έντονη: το σχήμα V.

Βέβαια, στην πράξη αυτό το σενάριο δεν επαληθεύθηκε, καθώς είτε η Προεδρική μη-εκλογή του Ιανουαρίου του 2015, είτε η εγκατάλειψη της προσπάθειας στα μέσα του 2014 (τα απομνημονεύματα Γερούν Ντάισσελμπλουμ, που θα κυκλοφορήσουν σύντομα στα Ελληνικά στις Εκδόσεις economia ρίχνουν ενδιαφέρον φως σ’ αυτό το ζήτημα…) «έσπασε» κι εδώ στην συνέχεια. Και… βρεθήκαμε στην περιδίνηση του α΄ 6μήνου του 2015, και ύστερα στο Μνημόνιο-3.

Τώρα, λοιπόν, τώρα που κατά την Κυβέρνηση (και τους Ευρωπαίους «εταίρους») έχουμε έξοδο από την μνημονιακή εποχή, τώρα που κατά την Αντιπολίτευση (και ορισμένους αναλυτές) βρισκόμαστε σε Μνημόνιο-4, τώρα ακριβώς θα κριθεί αν ο κίνδυνος εγκατάστασης σε ένα σχήμα L βρίσκεται μπροστά μας. Ήδη οι προβολές ρυθμών ανάπτυξης από το ΔΝΤ για μετά το 2020, πάντως μετά το 2022, είναι για κάτι γύρω από το 1% – ακριβώς το σχήμα L, ουσιαστικά στασιμότητα. Εδώ θα γίνει/γίνεται ήδη η κόντρα: θα ξεφύγουμε από το φάσμα του L αν επιτευχθεί (και αξιοποιηθεί «σωστά») δημοσιονομικός χώρος; ή επιβάλλεται να προχωρήσουν βαθύτερα/παραπέρα οι διαβόητες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, που επανεγκαθιστά στο κέντρο της συζήτηση π.χ. το ΔΝΤ; Αν, αντί να αλληλοϋβρίζονται, οι πολιτικοί μας ασχολούνταν με’ αυτά τα σχήματα – U,V ή L; – ίσως θάμασταν σ’ έναν καλύτερο κόσμο.