Αριστείδης Αγαθοκλής

Το ταξίδι ενός Έλληνα διπλωμάτη: Υπουργείο Εξωτερικών 1974-2009

Εκδ. Παπαζήση, Αθήνα 2020, σελίδες 312, τιμή εκδότη: 14,30 €

Με μια διαδρομή στο διπλωματικό σώμα που τον έφερε σε στενή παρακολούθηση των ευρωπαϊκών θεμάτων (στην κρίσιμη φάση 1980-85, αλλά και ως Διευθυντή Εξωτερικών Σχέσεων ΕΕ το 1994-99, ως μέλος της αποστολής στην Κορυφή του Ελσίνκι, αργότερα ως Μόνιμο Αντιπρόσωπο στην ΕΕ 2004-06), με ένα πέρασμα από τις μουσουλμανικές μειονότητες στη Θράκη (1985-88), αλλά και διπλ. διευθυντής στο Γραφείο ΥΠΕΞ Γιώργου Παπανδρέου, ειδικός σύμβουλος Ντόρας Μπακογιάννη, Γ.Γ. ΥΠΕΞ 2007-09, ο Αριστείδης Αγαθοκλής προσέρχεται με το βιβλίο αυτό στη χορεία των διπλωματών που επιχειρούν κατάθεση με βάση τις εμπειρίες τους. Οδηγώντας όμως και τη σκέψη του αναγνώστη σε μια ευρύτερη προσέγγιση της εξωτερικής πολιτικής.

Κατά τρόπο σχεδόν… αποθαρρυντικό, απευθύνεται εισαγωγικά στον αναγνώστη προειδοποιώντας ότι δεν θα έπρεπε να δαπανήσει το αντίτιμο του βιβλίου είτε προσδοκώντας «σκανδαλολογίες και κουτσομπολιά», είτε αναμένοντας «πλήρεις αναλύσεις, ως πραγματείες, εθνικών θεμάτων». Ήδη αυτή η προειδοποίηση εισάγει σε έναν χαρακτήρα που, όσοι τον συνάντησαν στη διαδρομή του, γνώρισαν σαφή και απερίφραστο, με πάντα παρούσα την κριτική διάθεση και την ευθύτητα γνώμης. (Εντελώς χαρακτηριστικός ο διαξιφισμός με Θόδωρο Πάγκαλο, ως ΥΠΕΞ, σε επεισόδιο διαπραγμάτευσης Βρυξελλών για χρηματοδότηση της ΕΕ προς Τουρκία στο πλαίσιο της Μεσογειακής Πολιτικής, με ουσιαστικό αντικείμενο τα όρια της πρακτικής μπλοκαρίσματος στο πλαίσιο της ΕΕØ αλλά και τη δυσάρεστη τάση των «εταίρων» να αφήνουν την Ελλάδα να βγάζει «το φίδι από την τρύπα» έναντι της Τουρκίας.)

Γραμμένο πριν από την τελευταία φάση επιδείνωσης των ελληνοτουρκικών, αλλά και σαφώς πριν προκύψει η κρίση του κορονοϊού με τη συνακόλουθη αναζήτηση «απάντησης» της ΕΕ με τον συνδυασμό χρηματοδοτήσεων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, το βιβλίο το Α. Αγαθοκλή θα ήταν χρήσιμο να διαβαζόταν – σελίδα-σελίδα!– όσον αφορά την πείρα του για τους αυριανούς/μεθαυριανούς χειρισμούς στο τριπλό τρίγωνο Ελλάδα-ΕΕ-Τουρκία, Κύπρος-ΕΕ-Τουρκία και Ελλάδα-Κύπρος-Τουρκία. Αλλά και για τη διδακτική ανάγνωση της αλήστου μνήμης Agenda της Λισσαβώνας, της απαξιωμένης εκείνης απόπειρας της ΕΕ να οδηγήσει τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στα κράτη-μέλη, που (υπό συνθήκες ηρεμίας, προ Μνημονίων) ουδέποτε κατόρθωσαν να χωνευτούν έστω και ως αντικείμενο συζήτησης από την ελληνική Δημόσια Διοίκηση.