Το 7ο Διεθνές Συμπόσιο Θεσσαλονίκης και τα Ευρωπαϊκά

 

Βλέπαμε χθες το κλίμα από το 7ο Διεθνές Συμπόσιο της Θεσσαλονίκης, που θεωρήσαμε ενδιαφέρον ότι φέτος ήταν αφιερωμένο στην προβληματική των ανισοτήτων στην διεθνή πραγματικότητα. Υποσχεθήκαμε να διαλέξουμε μερικές από τις επιμέρους εισηγήσεις που – θαρρούμε – είχαν μεγαλύτερη σχέση με την Ελληνική εμπειρία, ή μάλλον την εμπειρία σ’ αυτήν την γωνιά του κόσμου με αναφορά στην πάντα παρούσα «Ευρώπη».

Ένα δίδυμο που κράτησε την προσοχή στο Συνέδριο ήταν εκείνο του παλαίμαχου Γάλλου πολιτικού Edmond Alphandéry, εκφραστή της μνήμης μιας Γκωλλικής Γαλλίας, και του σημαντικού Γερμανού δημοσιογράφου Stefan Kornelius, διευθυντή της Sueddeutsche Zeitung, φρέσκου από τις εμπειρίες των εκλογών στην Βαυαρία (η SZ είναι κεντρικής σημασίας έντυπο στην Βαυαρία, αλλά με εθνική απήχηση στην Γερμανία).

Ο Alphandéry καταπιάστηκε με το πώς δημιουργήθηκε, πώς αποικοδομείται και πώς επιχειρείται να επανοικοδομηθεί η Ευρώπη. Παρέπεμψε κι αυτός στις εύκολα λησμονούμενες ρίζες της Ευρώπης, τονίζοντας την προσέγγιση Ρομπέρ Σουμαν ότι η Ευρώπη δεν θα αποτελέσει «κάποιο μεγάλο οικοδόμημα, αλλά το αποτέλεσμα de facto αλληλεγγύης από συγκεκριμένα πρακτικά σχέδια», αλλά και εκείνην του Ζαν Μοννέ ότι «η Ευρώπη θα σφυρηλατηθεί από τις κρίσεις», ενώ θύμισε και του Ντε Γκωλ την στάση (του κατεξοχήν Ευρωεπιφυλακτικού Ντε Γκωλ…) όταν είδε να κλυδωνίζεται η τότε ΕΟΚ, στάση που ήταν να επιταχύνει την Τελωνειακή Ένωση!

Αν εκείνο που σήμερα λειτουργεί αρνητικά για την Ευρώπη είναι η υπονόμευση των μορφών πολυμερούς συνεργασίας από τις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ και ο εξουσιακός ακτιβισμός Πούτιν ή και Ερντογάν, μόνο στην σύσφιξη των δεσμών αλληλεγγύης μπορεί να αναζητηθεί κατά τον Alphandéry στήριγμα μιας πορείας προς τα εμπρός.

Και για τον Κornelius το αίτημα της αλληλεγγύης είναι σημαντικό, πλην όμως όλη στην Ευρώπη κοιτάζουν προς την Γερμανία σε αναζήτηση ηγετικής καθοδήγησης. Όμως κατά τον Κornelius «από την Γερμανία ζητούνται υπερβολικά πολλά, και μάλιστα αντικρουόμενα». Η Ιταλία προσδοκά μη-ανάμιξη στα δημοσιονομικά της, η Μεγ. Βρετανία ένα ήπιο και αδιατάρακτο Brexit, η Γαλλία προσέλευση στους θεσμικούς σχεδιασμούς του Εμμανουέλ Μακρόν. Όμως, όσο και να είναι μεγάλο το βάρος της Γερμανίας, οι δυνατότητες της να παρουσιάσει ηγετική πρακτική έχει όρια. Πέρα από την (από ορισμένους σαρκαστική) διαπίστωση ότι πριν κάθε κρίσιμη Κορυφή των «27» η Γερμανία αντιμετωπίζει δική της υπαρξιακή κρίση, αξίζει να σημειώσει κανείς ότι όταν είχαν υποβληθεί οι προτάσεις για το «Μέλλον της Ευρώπης» από πλευράς Μακρόν (προϋπολογισμός της Ευρωζώνης, Κοινός υπουργός Οικονομικών, πορεία προς κοινή άμυνα) η μεν Γερμανική κοινή γνώμη αντέδρασε με θετική διάθεση, όμως οι πολιτικές ελίτ ιδιαίτερα ψυχρά.