Φόρουμ Ολυμπίας: μια συζήτηση με (αναγκαστική) προοπτική

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Με μεταφορά της τεχνογνωσίας του DEF/του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών στην (αντίστοιχα εμβληματική) Ολυμπία, σε συνεργασία με την εφημερίδα «Πατρίς» του Πύργου, «της δεύτερης αρχαιότερης στην Ελλάδα» (1902), της οικογένειας Βαρουξή/Σπηλιωτόπουλου από την Δημητσάνα με πέρασμα από την «Ακρόπολη» του Γαβριηλίδη αλλά και ιστορική ποινική δίωξη για προσώπου του προσώπου του Βασιλέως στα πρώτα της βήματα, το Olympic Forum ξεκινάει σήμερα την τριήμερη διαδρομή του στο Συνεδριακό Κέντρο ΣΠΑΠ στην Αρχαία Ολυμπία. Ξεκινάει, δηλαδή μια σειρά από συζητήσεις γύρω από ένα μοτίβο που θα μας απασχολήσει πολύ τους μήνες που έρχονται: την ανάκαμψη και ανθεκτικότητα/recovery and resilience στην (ελπιζόμενη) πορεία στην μετά-τον-Covid-19 εποχή. Ειδικά, όμως, αυτή η συγκεκριμένη προσέγγιση του ήδη βαφτισμένου Olympic Forum προσθέτει κάτι χρήσιμο στην συζήτηση: την περιφερειακή διάσταση.

Τι εννοούμε; Ήδη εδώ και δεκαετίες, η αναπτυξιακή τουλάχιστον πολιτική της ΕΕ εντείνει την περιφερειακή προσέγγιση: από τις σταθμίσεις των παρεμβάσεων Περιφερειακού Ταμείου και Ταμείου Συνοχής μέχρι την συνολική σχεδίαση των πολιτικών της (από την παραδοσιακή Αγροτική μέχρι την υποτιθέμενα μελλοντοστραφή της Ψηφιακής Μετάβασης και ασφαλώς την κεντρικής πλέον σημασίας Πολιτική Περιβάλλοντος/Κλιματικής Αλλαγής), παντού επιχειρείται να καταστούν σε περιφέρειες συνομιλητές και εταίροι στις ενωσιακές πρωτοβουλίες – και, σημαντικά εκεί που βρισκόμαστε, τις χρηματοδοτήσεις ΕΕ. Ίσχυε αυτό – και είχε επιχειρήσει η «Ευρώπη» να το διδάξει εξ αρχής στην Ελλάδα… – ήδη από την δεκαετία του ΄80. Ιστορικό παραλειπόμενο: όταν ξεκινούσαν τα ΜΟΠ/τα Ολοκληρωμένα Μεσογειακά Προγράμματα, η Ελληνική ομάδα σχεδιασμού είχε προσκληθεί σε μεγάλο Συνέδριο της Περιφέρειας PACA/Προβηγκίας-Άλπεων-Κυανής Ακτής. Προερχόμενοι, τότε από μια βλαχοδημαρχιακή παράδοση Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η οποία όμως – δεκαετία του ΄80, επαναλαμβάνουμε – πήγαινε να μετεξελιχθεί σε πόλο προγραμματικής και αναπτυξιακής δράσης (η συνέχεια, και της δεκαετίας του΄80, και του ΄90 και η πιο κοντινή είναι γνωστή, με τον «Καποδίστρια» και τον «Κλεισθένη», με τις απογοητεύσεις και τις επανεκκινήσεις και τις θεσμικές παρεμβάσεις και τις αντιδράσεις κοκ), οι Έλληνες αλλά και άλλοι συμμετέχοντες, από Ιταλικές Region ή και Γερμανικά Laender, από πανεπιστημιακούς μέχρι και κεντρικές διοικήσεις, είχαν εντυπωσιαστεί με το πόση αίσθηση δύναμης και πολιτικής επιρροής και κεντρικότητας και τεχνοκρατικής κινητοποίησης ανέδιδε εκείνη η Γαλλική διοργάνωση…

Επαναπροσγείωση όμως στο σήμερα. Ενόψει του σχεδιασμού των παρεμβάσεων του Ταμείου Ανάκαμψης, το να δοθεί μη-προσχηματικά, ουσιαστικά ο λόγος στις Περιφέρειες, αλλά και να φθάσει (και να ριζώσει) σ’ αυτές η διάσταση της προσέγγισης του Next Generation EU με την ανθεκτικότητα/resilience εξίσου σημαντική με την χρηματοδοτική στήριξη της ανάκαμψης, κάνει μια κίνηση με προοπτική. Με αναγκαστική, δε, προσθέτουμε, προοπτική. Εδώ, εκείνο που ήδη ονομάσαμε «μεταφορά τεχνογνωσίας» του DEF έχει την σημασία του: όντως, το Φόρουμ Δελφών, μολονότι μεγαλώνοντας έχασε λίγο την ικανότητα να επικεντρώνει την συζήτηση στο συγκεκριμένο και το αιχμηρό, οπωσδήποτε φέρνει μαζί ένα πολύχρωμο κοινό που – από μόνο του – αποτελεί συζήτηση. Βέβαια, ήδη πέρσι, τα μέτρα περιορισμού της πανδημίας έκαναν την διοργάνωση ψηφιακή: αυτό, την στέρησε από τις τόσο χρήσιμες συναντήσεις/συζητήσεις στο περιθώριο των στρογγυλών τραπεζιών, που κι αυτά περιόρισαν την εμβέλειά τους. Όμως η προσπάθεια (που στο Φόρουμ Ολυμπίας θα είναι υβριδική: εν μέρει ψηφιακή, εν μέρει αυτοπρόσωπη), αξίζει τον κόπο, ιδίως αν τα καταφέρει να ριζώσει και να πείσει – στην πράξη- για την περιφερειακή διάσταση. (Πρώτα, πάντως, χρειάζεται ο μεσογειακός κυκλώνας «Ιανός» να φεισθεί της διοργάνωσης. Ήδη, η πρώτη μέρα – η Παρασκευή – θα διεξαχθεί μόνον ιντερνετικά…).