Όταν η Ελλάδα και οι Έλληνες αναμετριόμαστε με το Ευρωβαρόμετρο

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Με δυο τρόπους μπορεί να περιγράψει κανείς τα δημοσκοπικά ευρήματα του Ευρωβαρομέτρου (μετρήσεις τον Ιούνιο-Ιούλιο, δηλαδή πριν π.χ. την βαριά εμπειρία των πυρκαγιών…) για την Ελλάδα. Ο πρώτος είναι ότι αποτελεί το απόλυτο παράδειγμα/μετάφραση του τι σημαίνει outlier: μια χώρα αποκομμένη, έκκεντρη ως προς κάθε άλλη μεταξύ των υπολοίπων της ΕΕ. Ο δεύτερος είναι να θεωρήσει κανείς ότι η έννοια/η λογική των δημοσκοπήσεων είναι ριζικά διαφορετική στην χώρα μας απ’ ό,τι στις υπόλοιπες χώρες που καλύπτει το Ευρωβαρόμετρο. (Θυμίζουμε ότι πρόκειται για πλέγμα ερευνών για την κοινή γνώμη που τακτικά διεξάγονται – από το 1973 έως τώρα – για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «δημιουργώντας μια βάση δεδομένων από τις μεγαλύτερες στην υφήλιο». Διεξάγονται με ευθύνη της ΙNS Opinion, με 26.500 ερωτηματολόγια ανά την ΕΕ, 1015 στην Ελλάδα).

Σύμφωνα λοιπόν με το Ευρωβαρόμετρο μόνον 33% των Ελλήνων δηλώνουν ότι θεωρούν πως η ΕΕ είναι κάτι το «γενικώς θετικό», έναντι 30% που την θεωρούν «γενικώς αρνητικό» ενώ 37% δηλώνουν ουδέτερη άποψη. Προσοχή: οι αρνητικές τοποθετήσεις έχουν αυξηθεί κατά 6% σε σχέση με το Ευρωβαρόμετρο του χειμώνα, ενώ οι ουδέτερες έχουν πάει πίσω κατά 5% , οι θετικές κατά 1%. Στο σύνολο της ΕΕ -27, οι θετικές απόψεις βρίσκονται στο 45%, οι αρνητικές μόνο στο 16%, οι ουδέτερες στο 38%. Πηγαίνοντας παρακάτω, μόνο 48% των Ελλήνων δηλώνουν ότι γι αυτούς η ΕΕ έχει θετική μελλοντική προοπτική (στους ΕΕ-27 είναι 66%), ενώ 49% αρνητική (στην ΕΕ-27 είναι 31%).

Ακριβώς το ίδιο διχασμένη εμφανίζεται η Ελληνική κοινή γνώμη (49% υπέρ, 48% κατά) στο ερώτημα αν προβλέπεται θετική η μελλοντική ανταπόκριση της ΕΕ στην πανδημία του κορωνοϊού όπως εξελίσσεται, την στιγμή που σε επίπεδο ΕΕ-27 υπέρ τάσσονται 65%, κατά 32%.

Οι στάσεις μας απέναντι στην ΕΕ, σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο μάλλον προκύπτουν πολύ πιο επιφυλακτικές απ’ όσο είχαμε νομίσει ότι είναι, πάντως μετά την εποχή των Μνημονίων.

Στο ερώτημα τώρα, αν πιστεύουν οι ερωτώμενοι πότε η οικονομία θα συνέλθει από το σοκ της πανδημίας του Covid-19, 67% των Ελλήνων απαιτούν «το 2023 ή αργότερα», το 19% «το 2022», 8% λένε «ποτέ». Στην ΕΕ-27, την απάντηση «το 2023 ή αργότερα» δίνει το 60%, την, απάντηση «το 2022» ένα 23%, ενώ στο «ποτέ». συμφωνούν με εμάς.

Ένα 53% των Ελλήνων θεωρούν γενικώς καλή την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους, έναντι 46% που την θεωρούν κακή. Στην ΕΕ-27 οι θετικές απαντήσεις είναι 74%, οι αρνητικές 24%. Στα θέματα εργασιακής ασφάλειας, 42% των Ελλήνων δείχνονται θετικοί, 32% αρνητικοί (στην ΕΕ-27 αντίστοιχα 64% είναι θετικοί, 20% αρνητικοί): εδώ, πολλοί μένουν στο «δεν γνωρίζω».

Στο ερώτημα πώς θα είναι οι επόμενοι 12 μήνες για την οικονομία της χώρας, 22% των Ελλήνων απαντούν «καλύτερη», έναντι 42% «χειρότερη» και 35% «η ίδια»: εδώ έχουμε 12 μονάδες βελτίωση του «η ίδια», με 3 μονάδες βελτίωση του «καλύτερη» έναντι της περσινής χρονιάς. Στην ΕΕ-27, το «καλύτερη» δίνει 35% (βελτίωση κατά 6 μονάδες), το «χειρότερη» 29% (βελτίωση κατά -13 μονάδες).

Διαβάζοντας αυτού του είδους τις απαντήσεις για τις οικονομικές προοπτικές μιας χώρας που μόλις κατέγραψε +16,4% ρυθμό ανάπτυξης το τελευταίο 3μηνο για το οποίο υπάρχουν στοιχεία /προσωρινές εκτιμήσεις (β’ 3μηνο του 2021, δηλαδή «πάνω» στην περίοδο του Ευρωβαρομέτρου), μένει κανείς με μια απορία…

Α, ναι, κατά τα άλλα στο πάγιο ερώτημα «αισθάνεσθε πολίτης της ΕΕ;» θετική απάντηση δίνει το 51% των Ελλήνων – έναντι 72% των πολιτών του συνόλου Εε-27. Ένα 42% των Ελλήνων «γνωρίζει τα δικαιώματά του ως πολίτης της ΕΕ» – έναντι 54% των πολιτών της ΕΕ-27. Πιο κοντά είναι οι απαντήσεις στο ερώτημα «Θα θέλατε να γνωρίζετε περισσότερα για τα δικαιώματά σας ως πολιτών της ΕΕ;»: 76% των Ελλήνων θα τόθελαν, έναντι 70% των άλλων.