Όταν η νεότερη γενιά «μαθαίνει» την ναυτιλία

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Οργανώθηκε μεν ως ιντερνετική παρουσίαση βιβλίου – του Winning Shipping Strategies: Theory and Evidence from Leading Shipowners, των Εκδόσεων economia εξελίχθηκε όμως σε μια ιδιότυπη ακτινογραφία της πραγματικότητας της Ελληνικής ναυτιλίας υπό τις σημερινές συνθήκες – μια ακτινογραφία με σκοπό να δείξει τις εσωτερικές διεργασίες και ποιότητες που έχουν χτίσει διαχρονικά και διατηρούν το φαινόμενο «Ελληνική ναυτιλία». Όχι δε απλώς ως μια ακτινογραφία/αποτύπωση, αλλά ως μια δυναμική συζήτηση.

Ο λόγος για την πρωτοβουλία του YESForum – της πλατφόρμας ανοιχτού διαλόγου σχετικά με την Ελληνική ναυτιλία και τον θαλάσσιο τουρισμό – της ακαταπόνητης Δανάης Μπεζεντάκου, που κινητοποιεί 120 εθελοντές από τον χώρο νέων στελεχών της ναυτιλίας καθώς και σπουδαστών, και έχει εξασφαλίσει πάνω από 10.000 συμμετέχοντες στις διοργανώσεις του. Θέλει να φέρει γύρω από ένα (κατ’ ανάγκην διαδικτυακό…) τραπέζι τους συγγραφείς του «Winning Shipping Strategies» τον Πανεπιστημιακό Παύλο Εμμανουηλίδη του ALBA και τον Γιώργο Τσαβλίρη του Tsavliris Salvage Group, αλλά και τον βετεράνο του Ομίλου Αγγελικούση (και επί χρόνια επικεφαλής της Intercargo) Γιάννη Πλατσιδάκη.

Από το νεανικό κοινό που παρακολουθούσε, στα πλαίσια του YES είχαν επιλεγεί ορισμένοι που συγκέντρωσαν ερωτήσεις/προσεγγίσεις και, μαζί με τις δικές τους τοποθετήσεις, παρενέβαιναν: η Πέρσα Πατσαντζίδη που σπουδάζει Ναυπηγική στο ΕΜΠ και ο Δημήτρης Βασταρδής απόφοιτος Μηχανολόγος-Μηχανικός, ο Σπύρος Σοφιανός MSc in Shipping Management, ο Γιάννης Χονδροδήμος Crew Operator, η Ευανθία Τσάκου, μέλος της ομάδας από το 2014…

Θέματα που ανακίνησε η συμμετοχή τους ήταν, για παράδειγμα, το πώς μπορεί να υπάρξει συνεκτική στρατηγική για ένα τόσο μεταβαλλόμενο περιβάλλον, το ποιες θα είναι οι κυριότερες προκλήσεις της επόμενης φάσης, πώς θα ενσωματωθούν οι τεχνολογικές μεταβολές ή/και οι περιβαλλοντικές προκλήσεις και το όλο και πιο δεσμευτικό ρυθμιστικό περιβάλλον ή πάλι το πώς εξηγείται το ότι η Ελλάδα – με πρώτο ρόλο στην ναυτιλία της ΕΕ αλλά και με Προεδρία στην ECSA, την Intercargo, την Intertranko, την BIMCO – δεν έχει κατορθώσει να αναπτύξει ένα αντίστοιχης εμβέλειας λόμπι στις Βρυξέλλες.

Αντιστρέψαμε την σειρά των παρουσιάσεων, για να δώσουμε πρώτα τον λόγο στο νεανικό ακροατήριο. Είχε προηγηθεί η τοποθέτηση του Παύλου Εμμανουηλίδη, που εξήγησε πώς η χρήση των μοντέλων στρατηγικού μάνατζμεντ ήδη της εποχής Porter/HBS μπορούν να μεταφερθούν στην μελέτη και εν συνεχεία στην βελτιστοποίηση της διαχείρισης του ιδιαίτερου αυτού κλάδου που είναι η (ποντοπόρος) ναυτιλία, με την ένταση της ανταγωνιστικότητας, το στοιχείο της κυκλικότητας, τις εντεινόμενες κεφαλαιακές ανάγκες και τον ιδιαίτερο ρόλο του ανθρώπινου δυναμικού. Και συνέδεσε με τα χαρακτηριστικά της Ελληνικής ναυτιλίας, διαχρονικά, απαντώντας στην ουσία στο ερώτημα «αν η ναυτιλιακή πρακτική διδάσκεται».

Στην δική του παρέμβαση ο Γιώργος Τσαβλίρης αναζήτησε τις πηγές του Ελληνικού «δαιμονίου» στην ναυτιλία στην μεγάλη προσαρμοστικότητα και την προθυμία ανάληψης κινδύνου, όμως έδωσε σαν συμβουλή την συνειδητοποίηση ότι η τύχη παίζει σημαντικό ρόλο – μαζί και με τους οικογενειακούς δεσμούς που συναντά κανείς στην Ελληνική ναυτιλία, οι οποίοι όμως δεν εκτοπίζουν την αξιοκρατία και την σημασία της σκληρής δουλειάς. Γι αυτό και, δίπλα στις μεγάλες παραδοσιακές οικογένειες, συνεχώς βρίσκει κανείς νέα ξεκινήματα, συχνά από ταπεινή καταγωγή. Η επιμονή, το «δόσιμο» στην δουλειά, η πίστη σ’ αυτό που επιδιώκεις είναι τα βασικά ζητούμενα.

Ο Γιάννης Πλατσιδάκης, τέλος, δέχθηκε να μοιραστεί στην συζήτηση την εμπειρία από έναν πολύ μεγάλο όμιλο: τοποθετούμενος στο ζήτημα του αν το μέγεθος είναι κάτι το καθοριστικό στις σημερινές ναυτιλιακές συνθήκες, κατέγραψε τα πρόδηλα πλεονεκτήματα του να είναι κανείς γνωστός – χαρακτηριστικό: στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση, αλλά και στην ναυλαγορά – και να διαθέτει ανθεκτικότητα στις κάμψεις των αγορών. όμως παρατήρησε ότι, άμα τύχει ένα δυσάρεστο γεγονός, τότε οι μεγαλύτεροι και πιο γνωστοί κινδυνεύουν από την υπερέκθεση στην δημοσιότητα. Κατέθεσε την εμπειρία των οργανωτικών προκλήσεων που συνδέονται με την συνεχή ανάγκη προσαρμογής και τις εισαγόμενες καινοτομίες, ενώ μίλησε και για την χρήση της τεχνολογίας των επικοινωνιών, που επιτρέπει το κεντρικό γραφείο μιας ναυτιλιακής να βρίσκεται σε συνεχή επαφή με όλες τις μονάδες που διαθέτει εν πλώ ανά τον κόσμο. Τέλος, μετέφερε την «εικόνα» που υπάρχει για την Ελληνική ναυτιλία στα διεθνή fora – μια εικόνα σε σταθερή ωρίμανση.