Όταν το 5G ήρθε στην Ελλάδα: Το «φιάσκο» των πιλοτικών εφαρμογών

της Συμέλας Τουχτίδου

 

Στις 30 Οκτωβρίου θα γίνει η δημοπρασία των συχνοτήτων που θα χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη των δικτύων κινητών επικοινωνιών 5ης γενιάς, δηλαδή του δικτύου 5G,  από την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ ).

Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης βάζει ψηλά τον πήχη: σύμφωνα με τον προγραμματισμό, η διαδικασία δημοπράτησης θα έχει ολοκληρωθεί έως τα τέλη του έτους και τα πρώτα δίκτυα 5G θα λειτουργούν, ήδη, από το πρώτο τρίμηνο του 2021.

Μέσα στα πρώτα 3 χρόνια προβλέπεται να καλύψουν το 60% της ελληνικής επικράτειας και μετά από 6 χρόνια το 94% της χώρας.

Πάντως, οι πρώτες πιλοτικές εφαρμογές του 5G στην Ελλάδα κινήθηκαν σε «χαμηλές πτήσεις».

Πριν την επίσημη δημοπράτηση των συχνοτήτων, η ελληνική πολιτεία σε συνεργασία με τοπικούς φορείς και τις 3 εταιρείες τηλεπικοινωνιών που δραστηριοποιούνται στην Ελλαδα (Cosmote, Vodafone, Wind) επέλεξαν τρεις δήμους για την πιλοτική ανάπτυξη εφαρμογών σε δίκτυα 5G.

Οι δήμοι αυτοί ήταν : Καλαμάτας, Τρικκαίων  και Ζωγράφου.

Η πιο γνωστή είναι η περίπτωση της Καλαμάτας.

Μετά τη σχετική συμφωνία της δημοτικής αρχής με τη Wind, στην πόλη τοποθετήθηκαν 3 κεραίες: μία στο Πνευματικό Κέντρο της πόλης, μία κοντά στο δημαρχείο (δε λειτούργησε ποτέ) και μία στο ξενοδοχείο Filoxenia του Ομίλου Grecotel.

«Τον Ιούνιο του 2019 έγινε η πρώτη πιλοτική εφαρμογή του 5G στην πόλη μας. Συνδέσαμε το πνευματικό κέντρο με ένα μεγάλο ξενοδοχείο, το Filoxenia» περιγράφει στην ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ο δήμαρχος της Καλαμάτας, Θανάσης Βασιλόπουλος.

«Έγινε η δοκιμή, είδαμε ότι όντως ήταν πολύ γρήγορη η σύνδεση και οι εκπρόσωποι της Wind μας ενημέρωσαν για τις δυνατότητες που μπορεί να προσφέρει το δίκτυο. Το πιλοτικό στάδιο έληγε τον Δεκέμβριο. Όμως, είχε ήδη ξεκινήσει στην πόλη ένα κίνημα κατά του δικτύου 5G, που απέκτησε σταδιακά μία δυναμική. Το θέμα ήρθε στο δημοτικό συμβούλιο, που αποφάσισε  να μην ανανεώσει την πιλοτική λειτουργία, έως ότου αυτή η τεχνολογία λάβει τις εθνικές αδειοδοτήσεις»

Μεταξύ των παρατάξεων που καταψήφισαν την ανανέωση της σύμβασης ήταν και αυτή του Βασίλη Κοσμόπουλου, ΚΑΛΑΜΑΤΑ ΜΠΡΟΣΤΑ, η δεύτερη μεγαλύτερη της αντιπολίτευσης.

Ο Βασίλης Κοσμόπουλος

Ο Β. Κοσμόπουλος, πολιτικός μηχανικός στο επάγγελμα, μιλώντας στην ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΡΩΡΗΣΗ, ξεκαθάρισε ότι η παράταξή του ποτέ δεν υιοθέτησε ακραίους ισχυρισμούς όπως όσα περί «στείρωσης των Καλαματιανών» είχαν ακουστεί. Επιμένει , ωστόσο, ότι η απόφαση για τη διακοπή της σύμβασης ήταν σωστή.

«Δεν υποστηρίξαμε ποτέ τις ακραίες φωνές που είχαν ακουστεί, είναι ξεκάθαρο αυτό. Εμείς δεν είπαμε ότι το 5G έχει εκείνες ή τις άλλες επιπτώσεις. Είπαμε ότι δεν ξέρουμε τι επιπτώσεις μπορεί να έχει.  Έγινε μία σημαντική διαστρέβλωση όσων είχαμε πει τότε. Η σύμβαση ολοκληρώθηκε και δεν επεκτάθηκε, δεν διακόπηκε. Η απαίτηση μας ήταν να έχει το δίκτυο όλες τις διασφαλίσεις τις οποίες ζητούσαμε. Είπαμε ότι από τη στιγμή που θα πάρει τις απαιτούμενες εγγυήσεις από το ελληνικό δημόσιο, τότε σαφώς και εμείς θα λειτουργήσουμε το δίκτυο. Θέλαμε διασφαλίσεις ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για την υγεία, ότι έχουν γίνει όλες οι δοκιμές οι οποίες απαιτούμε και μπαίνει σε κανονική λειτουργία σε όλη την χώρα. Γιατί να γίνει στην Καλαμάτα η πιλοτική εφαρμογή; Αν αποδεικνυόταν από την πιλοτική εφαρμογή ότι αυτό έχει συνέπειες για τους κατοίκους, εμείς τότε τι θα λέγαμε; Παράλληλα, ο δήμος είχε ελάχιστα να κερδίσει και ο μόνος που διαφημιζόταν ήταν η Wind. Πιστεύω ότι δεν χάσαμε τίποτα, όπως δεν έχασαν και οι άλλες πόλεις. Δεν μετανοιώνουμε. Γιατί να μετανοιώσουμε άλλωστε; Ήταν μία σύμβαση, ολοκληρώθηκε και δεν έγινε επέκταση. Εξάλλου, από την έρευνα που έκανα , διαπίστωσα πως και στους άλλους δύο δήμους η διαδικασία δεν είχε προχωρήσει καθόλου. »

Αυτό είναι , όντως, ένα ενδιαφέρον σημείο.

H (τότε) δήμαρχος Ζωγράφου, Τίνα Καφατσάκη, παρουσιάζοντας το πιλοτικό πρόγραμμα 5G

Ο δεύτερος δήμος στον οποίο θα γινόταν πιλοτική εφαρμογή του 5G ήταν ο δήμος Ζωγράφου, σε συνεργασία με την Cosmote. Η αρχική συμφωνία είχε γίνει από τη διοίκηση της Τίνα Καφατσάκη, ωστόσο ο δήμαρχος Βασίλης Θώδας, που εξελέγη το 2019, δεν υπέγραψε τη σχετική σύμβαση.

«Όταν ήρθε η Cosmote και ρώτησα τι χρειάζεται ως υποδομή, μου είπε ότι για να λειτουργήσει αυτό το δίκτυο θα χρειαστεί 1000 περίπου κεραίες» περιγράφει στην ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ο δήμαρχος Ζωγράφου, Β. Θώδας.

«Και η απάντησή μου ήταν ότι δεν υπάρχει καμία περίπτωση να μπούνε 1000 κεραίες στον πιο πυκνοκατοικημένο δήμο της Ελλάδας. Να λειτουργήσει πρώτα δοκιμαστικά αλλού και αν το κράτος κρίνει ότι πρέπει να εφαρμοστεί σε όλη την Ελλάδα, τότε να εφαρμοστεί και στο δήμο Ζωγράφου.

O δήμαρχος Ζωγράφου, Βασίλης Θώδας

Δεν μπορούσα να προχωρήσω χωρίς να γνωρίζουμε τι επιπτώσεις θα έχει στην υγεία ή οτιδήποτε άλλο. Δεν υπάρχει καμία μελέτη που να λέει υπέρ ή κατά. Υπάρχουν μελέτες που λένε και υπέρ και κατά. Επειδή ήταν πειραματικό το στάδιο, προτείναμε να μπούνε πρώτα σε άλλους δήμους, που δεν είναι τόσο πυκνοκατοικημένοι όσο ο δήμος Ζωγράφου, και να δούμε την εφαρμογή του.

Για να έχεις μία κεραία κινητής τηλεφωνίας πρέπει να έχει απόσταση 200-300 μέτρα απόσταση από σχολείο ή παιδικό σταθμό κλπ. Εάν μπούνε 1000 κεραίες στο Δήμο Ζωγράρου, αυτές οι αποστάσεις δεν υπάρχουν.

Εμείς το έχουμε «παγώσει», δεν το έχουμε αποκλείσει. Θέλουμε να είμαστε από τους δήμους που τελευταίοι θα εφαρμόσουν το 5G.

Εμείς προχωρούμε τις οπτικές ίνες με την Cosmote, είμαστε ο πρώτος δήμος που τις έβαλε πριν χρόνια και προχωρούμε τώρα σε νέες, έχει σκαφτεί όλος ο δήμος, για να μπορούν οι δημότες μας να έχουν γρήγορο ίντερνετ παντού. Είμαστε υπέρ της τεχνολογίας, αλλά όταν υπάρχει θέμα υγείας πρέπει να το εξετάζουμε. Αν δεν υπήρχαν ζητήματα δε θα είχαμε κανένα πρόβλημα»

Δ. Τρικκαίων: 5G για 3 ώρες

Ο τρίτος δήμος όπου το 5G θα έκανε τα πρώτα του βήματα στην Ελλάδα ήταν ο δήμος Τρικκαίων. Έγιναν, αλλά διήρκησαν μόλις 3 ώρες.

«Η πιλοτική εφαρμογή έγινε πέρυσι τον Σεπτέμβριο, για 3 ώρες, στη διάρκεια του συνεδρίου Έξυπνων Πόλεων, Smart Cities» μας εξηγεί ο Γιώργος Χρυσόμαλλος, ηλεκτρολόγος μηχανικός και ειδικός συνεργάτης του δημάρχου Τρικκαίων, Δημήτρη Παπαστεργίου.

«Ήρθε βανάκι της Vodafone, “κούμπωσε’’ σε μία οπτική ίνα και το ίδιο το βανάκι ήταν ο σταθμός εκπομπής 5G για μία διάμετρο 150 μέτρων. Το χρησιμοποιήσαμε για ένα σύστημα αποτρεπτικής στάθμευσης που αφορά στις θέσεις ΑΜΕΑ. Το σύστημα έτρεξε πιλοτικά με  5G την ώρα του συνεδρίου. Επιλέξαμε τρεις θέσεις στάθμευσης. Τοποθετήσαμε σε αυτές αισθητήρες στο έδαφος που εντόπιζαν αν το σταθμευμένο όχημα είναι όντως από άτομο με αναπηρία ή όχι. Το σύστημα μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για να ελέγχεται αν οι διαβάσεις πεζών έχουν καταληφθεί παράνομα από αυτοκίνητα, αν οι ράμπες των πεζοδρομίων που είναι για μητέρες με καρότσια ή για άτομα με αναπηρία είναι κατειλημμένες, για το φωτισμό των δρόμων.»

Ο ειδικός συνεργάτης του δημάρχου Τρικκαίων, Γιώργος Χρυσόμαλλος

Γιατί κράτησε τόσο λίγο; Ο Γιώργος Χρυσόμαλλος  εξηγεί ότι στην παρούσα φάση οι εφαρμογές στις οποίες μπορεί να χρησιμοποιηθεί το 5G είναι ελάχιστες:

«Η εμπειρία από αυτή την εφαρμογή είναι ότι έρχεται να λύσει πολλά πρόβλήματα, αρκεί πρώτα από όλα να μην το δαιμονοποιούμε. Το τεράστιο πλεονέκτημα του 5G είναι στο Internet of Things, δηλαδή στο πώς θα διασυνδεθούν οι συσκευές μεταξύ τους. Για παράδειγμα στα αυτόνομα αυτοκίνητα, που θα επικοινωνούν μεταξύ τους, με τα φανάρια, με τον έξυπνο φωτισμό κλπ»

Και στα Τρίκαλα, δεν έλειψαν οι αντιδράσεις. Ομάδα πολιτών κατέθεσε έγγραφη διαμαρτυρία στο δήμο για τη λειτουργία του δικτύου.

Τόσο στην Καλαμάτα, όσο και στα Τρίκαλα, κινητές μονάδες μέτρησης ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ) χρησιμοποιήθηκαν για να καταγράψουν τα επίπεδα ακτινοβολίας.

Και στις δύο περιπτώσεις τα επίπεδα ακτινοβολίας βρέθηκαν χαμηλότερα από τα όρια ασφαλείας, αν και οι ειδικοί σημειώνουν ότι αυτό ήταν αναμενόμενο καθώς στις πιλοτικές εφαρμογές χρησιμοποιήθηκαν ελάχιστες κεραίες.

Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν σε ανοιχτές εκδηλώσεις, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας και καθηγητών πανεπιστημίων. Είναι επίσης διαθέσιμα στις ιστοσελίδες των δήμων.

Εκπρόσωποι των δήμων διαβεβαιώνουν ότι σε αυτές τις εκδηλώσεις μετείχαν και μέλη των ομάδων που είχαν εκφράσει αντιρρήσεις για το δίκτυο 5G και έλαβαν τις απαντήσεις που ζήτησαν.

«Το αν είναι ασφαλές ή όχι το 5G θα το δείξουν οι μελέτες που θα γίνουν στο μέλλον. Μία μελέτη πρέπει να τρέξει επί μία δεκαετία για να μπορέσει να βγάλει ασφαλή συμπεράσματα. Μέχρι να κλείσει κύκλο έρευνας μία τεχνολογία, ουσιαστικά έρχεται η επόμενη» εξηγεί ο Γιώργος Χρυσόμαλλος  που και ο ίδιος κάνει τη δικακτορική του διατριβή στις επιπτώσεις του 5G σε πληθυσμούς ανθρώπων και μελισσών.

«Εγώ πιστεύω ότι θα πρέπει να εμπιστευόμαστε τους ειδικούς επιστήμονες και να ακούμε τους θεσμοθετημένους φορείς της πολιτείας» τονίζει ο δήμαρχος Καλαμάτας, Θ. Βασιλόπουλος . «Οι θεσμοθετημένοι θεσμοί της πολιτείας μας έλεγαν ότι έχουν γίνει όλες οι απαραίτητες μετρήσεις και τα αποτελέσματα δείχνουν οτι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα.

Εγώ, ως δήμαρχος Καλαμάτας, προσπάθησα πολύ να φέρω πάλι πίσω αυτή την προσπάθεια. Το Φεβρουάριο του 2020, μετά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων των μετρήσεων, στόχος μου ήταν να επαναφέρω το θέμα στο δημοτικό συμβούλιο, ώστε να αναλάβει ο καθένας από εμάς τις ευθύνες του. Ήρθε όμως το λοκντάουν.

Βεβαίως θέλουμε να είμαστε μεταξύ των πρώτων περιοχών όπου θα γίνει εφαρμογή των δικτύων  5G. Ήδη υπάρχει και το ευρυζωνικό δίκτυο της Wind που βοηθάει πάρα πολύ.

Όσο για πιθανές νέες αντιδράσεις, πρέπει να ομολογήσω ότι και εμείς ίσως έχουμε μία μικρή ευθύνη. Πρέπει να κάνουμε περισσότερες ημερίδες, να έρχονται ειδικοί και να ενημερώνουν τους πολίτες. Πιστεύω ότι στην επόμενη φάση δε θα έχουμε τις ίδιες αντιδράσεις.»