Από την IIF στην Moody’s και από τον Δημήτρη Λιάκο στην ΤτΕ και το Μαξίμου

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Πάντα οι παλιοί στην αναλυτική δημοσιογραφία – στην πρακτική της news analysis των Αγγλοσαξώνων – δίδασκαν ότι το πρώτο-πρώτο που χρειάζεται να φροντίζεις, είναι να έχεις σωστά την χρονολογική σειρά των γεγονότων και/ή των παρεμβάσεων που αναλύεις/ “get your sequencing of facts and opinions right”. Αν λοιπόν μια σειρά από πρόσφατα γεγονότα και τοποθετήσεις χτύπησαν καμπανάκι – μετά το περασμένο Σαββατοκύριακο, πάντως – και στο Μαξίμου, έχει ενδιαφέρον να πιάσει κανείς το νήμα από την πρώτη-πρώτη αρχή.

Πριν μερικές εβδομάδες, το IIF/το Institiute for International Finance επεσήμαινε σε έκθεσή του ότι ζούμε «σε φάση δημοσιονομικών ψευδαισθήσεων» καθώς η ποσοτική χαλάρωση λόγω και κορωνοϊού και οι χαμηλές αποδόσεις των ομολόγων του Δημοσίου – ιδίως των χωρών της Ευρωπαϊκής περιφέρειας «στέλνουν παραπλανητικό μήνυμα». Όπως η χαλαρή στάση της ΕΚΤ οδηγούσε το χέρι των τραπεζών και χρηματοπιστωτικών οργανισμών να απορροφά το δημόσιο χρέος σ’ όλη την διάρκεια του 2020-21, «οι ξένοι ομολογιούχοι αξιοποιήσαν το Q.E. της ΕΚΤ προκειμένου να ξεπουλήσουν τις θέσεις που είχαν σε Ιταλικά και Ελληνικά ομόλογα». [Με άλλα λόγια, η αποδοχή στο PEPP (και) των Ελληνικών ομολόγων, κατά παρέκκλιση, έφερε τεχνητή ευφορία αλλά και φυγάδευσε όσους είχαν πάρει θέσεις…] Και η κατακλείδα του IIF: «το ενδεχόμενο υπεραντίδρασης /overshoot στις αποδόσεις Ιταλικών και Ελληνικών ομολόγων είναι ρεαλιστικό», με έκβαση την επιδείνωση/tightening των πιστωτικών συνθηκών.

Αυτά διαβάστηκαν και στην ΤτΕ και στο Μαξίμου. Ωστόσο ήταν τόσος ο υπορρέων ενθουσιασμός από την ανοδική κλιμάκωση των προβλέψεων για βελτιωμένους ρυθμούς ανάπτυξης του 2021-22, ώστε το θέμα έμεινε πίσω. Όμως… ήρθε η διάψευση της αίσθησης ότι η Moody’s θα αναβάθμιζε το αξιόχρεο της Ελλάδας κατά ένα (καθυστερημένο, εδώ και μήνες) «κλικ». εν συνεχεία, δε, ήρθε και η διευκρίνιση του οίκου αξιολόγησης γι’ αυτήν του την επιλογή: αν η ΕΚΤ δεν βρει τρόπο να συνεχίσει και μετά το σβήσιμο του PEPP στο τέλος του α’ 3μηνου του 2022 – θα μπορούσε να υπάρξει πρόσθετη παράταση λόγω π.χ. της μετάλλαξης Omicron του κορωνοϊού; θα αποδεχόταν μια Γερμανία με ΥΠΟΙΚ Κρίστιαν Λίντνερ ένα τέτοιο ενδεχόμενο; πώς θα ισορροπεί η ΕΚΤ μετά την αποχώρηση Γιενς Βάιντμαν απ’ την Μπούντεσμπανκ (ανακοινώθηκε τον Οκτώβριο, θα ισχύσει από τέλος Δεκεμβρίου); είπαμε όμως να βλέπουμε τα γεγονότα με την σειρά… – τότε η Ελλάδα θα χρειαστεί να «ζήσει» με την απλή ανανέωση των ομολόγων που έχει ήδη φορτώσει στο χαρτοφυλάκιό της η ΕΚΤ. Η καημένη η Moody’s αρκέσθηκε να αναφερθεί σε «κάποια αύξηση του κόστους δανεισμού», το σκοτεινό όμως σύννεφο [θα] είναι η διαθεσιμότητα δανειακών πόρων για μελλοντικές εκδόσεις Ελληνικών ομολόγων.

Επόμενο βήμα, συνέντευξη του μέλους της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ Ίζαμπελ Σνάμπελ στο Bloomberg. Που επιβεβαίωσε μεν ότι θα υπάρξουν επανεπενδύσεις από πλευράς ΕΚΤ και στην φάση σβησίματος του PEPP («σημαντική παρουσία στην αγορά»), όμως ευθέως έθεσε το : «θα συζητηθεί κατά πόσον αυτό είναι αρκετό».

Όμως, σ’ όλην αυτήν την διαδρομή είχαμε μια «δική μας» παρέμβαση, που έκανε έναν κάποιο θόρυβο – ωστόσο όχι όσον θα άξιζε: Γράφοντας ειδικά για το ΚReport – το όλο και πιο αιχμηρό newsletter Κώστα Καλλίτση-Παύλου Τσίμα – ο (πρώην υφυπουργός και κεντρικός συντελεστής των τελευταίων ετών ρεαλιστικής διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ) Δημήτρης Λιάκος επεσήμαινε πώς η πλέον πρόσφατη επιδοματική απόφαση της σημερινής Κυβέρνησης – τα 338,5 εκατ.  για υγειονομικούς, ΑμΕΑ και χαμηλοσυνταξιούχους που ανακοινώθηκαν από τον Πρωθυπουργό στην Βουλή, στην συζήτηση «για την ακρίβεια» – μπορεί μεν να χειροκροτήθηκε ομόφωνα, όπως ομόφωνη στάθηκε και η στήριξη όλων των διαδοχικών πρωτοβουλιών στήριξης με προκάλυμμα την πανδημία, ωστόσο (α) δεν προέρχονταν από όποια υπεραπόδοση εσόδων, αλλά (β) από την (επιτυχή, λόγω χαμηλών επιτοκίων) αύξηση του χρέους. Οπότε, τέτοιες πρωτοβουλίες «αδυνατίζουν την θέση [της Ελλάδας] για αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας».

Η συνέχεια είχε ενδιαφέρον. Ο – και εξάδελφος του Αλέξη Τσίπρα – Γιώργος Τσίπρας χαρακτήρισε τον Δημ. Λιάκο «λιγότερο μετρημένο κι από τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε», διερωτήθηκε δε αν «τέτοιες αντιλήψεις» έχουν θέση στον ΣΥΡΙΖΑ.

Πιο διακριτικά, ανάλογες διερωτήσεις υπάρχουν και στα πλαίσια της Κυβερνητικής πλειοψηφίας: υπήρξε ή όχι προσυνεννόηση του Πρωθυπουργού με το ίδιο του το οικονομικό επιτελείο; Τον Θ. Σκυλακάκη που ούτως ή άλλως κουβαλάει το άγος των κλιμακούμενων ελλειμμάτων 2020-21 αλλά και τον Χρήστο Σταϊκούρα που θα έχει την κεντρική ευθύνη στις συζητήσεις για το Σύμφωνο Σταθερότητας απέναντι από τον Κρίστιαν Λίντνερ, ας πούμε;

Πάντως, έως τις 16 Δεκεμβρίου θα την έχουμε την τελική απάντηση για το τι ακριβώς θα συμβεί με την μη-συνέχιση του PEPP και την συνολική εν συνεχεία εξέλιξη του Q.E. της ΕΚΤ. Θα προηγηθούν έντονες διαρροές στα διεθνή μήντια . Ουδείς γνωρίζει επακριβώς ποια πληροφόρηση/ποιες εκτιμήσεις έχει περάσει ο Διοικητής της ΤτΕ στο Μαξίμου εν προκειμένω. Όμως η σειρά των γεγονότων και απόψεων – IIF, Moody’s, «μέρισμα», Λιάκος, Σνάμπελ – είναι δεδομένη. Και (όπως εξηγούσε στην Κυριακάτικη Καθημερινή και ο Κ. Καλλίτσης, συγκεφαλαιωτικά) διαφανής.