Σε αναζήτηση μιας δύσκολης ισορροπίας

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Καθώς ήδη τα περιοριστικά μέτρα για την πανδημία υποχωρούν και στην Ελλάδα – μαζί με τους σκληρούς δείκτες (ιδίως διασωληνώσεις), μαζί και με την υποχώρηση του δείκτη μετάδοσης (Rt) κάτω της μονάδας – με πιο χαρακτηριστικά την κατάργηση της υποχρεωτικής μάσκας σε εξωτερικούς χώρους (πλην περιπτώσεων συνωστισμού), η άνοιξη έρχεται να εισφέρει ενθαρρυντική βάση στην τουριστική κίνηση. Ακόμη και το τριήμερο του τέλους της Αποκριάς «αφέθηκε» ελεύθερο, σε αντίθεση με προηγούμενες σκέψεις συγκράτησης. Ρόλο έπαιξε – πέρα από τον πολιτικό συνυπολογισμό του κόστους της κοινωνικής κόπωσης από τους περιορισμούς – και η καταγραφή των (πολλών) χωρών της Ευρώπης που προχώρησαν, με διαφορετική διόδευση και λογική η καθεμιά, σε άρση των περιορισμών.

Να το πούμε (και να το παραδεχθούμε…) απλά: με δεδομένο το κόστος που ήδη έχει για την οικονομία και για την κοινωνική συνοχή και το νέο κύμα κρίσης, ας το πούμε «της ακρίβειας», αλλά και η διαδιδόμενη αίσθηση ανασφάλειας και αβεβαιότητας από την εξέλιξη του Ουκρανικού εδώ δίπλα μας, κάθε κίνηση τόνωσης της ζήτησης είναι πολύτιμη. Και η ζήτηση υπηρεσιών αναψυχής, έχει τον πιο εύκολο πολλαπλασιαστή – χώρια που φέρνει και κοινωνική εκτόνωση. Ας το δούμε, μάλιστα, αυτό παράλληλα με την διαπίστωση του ΙΟΒΕ, στα πλαίσια της Έρευνας Οικονομικής Συγκυρίας, ότι στον καθοριστικό τομέα του Τουρισμού τα – ήπια – περιοριστικά μέτρα της προηγούμενης περιόδου δεν είχαν πλήξει τις προσδοκίες. Συνεπώς, η τωρινή ένεση από την άρση μέτρων περιορισμού μπορεί να ελπίζεται ότι θα αντισταθμίσει την ανασφάλεια και αβεβαιότητα που γεννά η γεωπολιτική ένταση.

Αυτά, βέβαια, στο επίπεδο των εντυπώσεων. Και μάλιστα, για την ώρα, όσον αφορά την εσωτερική αγορά. Γιατί στην σκληρή μέτρηση των τουριστικών αφίξεων, τόσο η  επίπτωση των κυρώσεων με το πάγωμα των προγραμματισμένων Ρωσικών αφίξεων όσο και η ίδια η ξεθεμελιωτική της ζωής των ανθρώπων σύρραξη στην Ουκρανία (σημαντική, κι αυτή, πηγή) απειλεί ένα απότομο κενό. Οι 800.000 Ρώσων και Ουκρανών του 2019 αληθινά σβήνουν – κι αν ακόμη υποτεθεί ότι η κατάσταση αρχίζει να ομαλοποιείται σε μερικές εβδομάδες. Ακόμη και ο πήχυς των 500.000 που είχε θέσει για φέτος ο ΕΟΤ φαντάζει άπιαστο όνειρο. Η δε μνήμη των 1,3 εκατ. του 2013 (το 2014 είχαμε μίνι-κυρώσεις) δείχνει απόμακρο παρελθόν. Τουλάχιστον οι προγραμματισμένες κρατήσεις σβήνουν: προορισμοί όπως η Χαλκιδική (που λειτουργεί και με οδική πρόσβαση), αλλά και η Κρήτη ή η Ρόδος το αισθάνονται ήδη. (Αυτό, δε, δεν καταγράφει την ενδεχόμενη «κακή διάθεση» που απειλείται να δημιουργηθεί σε ό,τι αφορά ο,τιδήποτε το «Ανατολικό» με την ταχύτατα διαδιδόμενη νοοτροπία Ψυχρού Πολέμου. Που κινδυνεύει να χρωματίσει δυσάρεστα και άλλες, Βαλκανικές προελεύσεις τουριστικού ρεύματος).

Υπολειμματική ελπίδα είναι, οι εύποροι Ρώσοι που επισκέπτονται την Ελλάδα κινούμενοι με τραπεζικούς λογαριασμούς εξωτερικού να μην μπλοκαριστούν αλλά και να μην φανεί ότι θα έχουν να αντιμετωπίσουν δυσάρεστο κλίμα στην χώρα μας. Η οποία, είναι αλήθεια, σε προηγούμενες εποχές είχε δείξει εξαιρετικό ρεαλισμό απέναντι σε Ανατολικούς επισκέπτες, ακόμη και στις εποχές κυνηγιού μαγισσών. Αντίστοιχος ρεαλισμός μπορεί να υποθέσει κανείς ότι θα ισχύσει και για άλλες, σε άνοδο, τουριστικές αφίξεις από την Άπω Ανατολή: στην προσπάθεια να δημιουργηθεί παγκόσμια πολιτική διχοτομία δημοκρατιών/αυταρχισμών, που αλήθεια κατατάσσεται η Κίνα;

Για να επιστρέψουμε όμως στο ξεκίνημά μας, δηλαδή στην άρση των περιοριστικών μέτρων για την απερχόμενη – σ’ αυτήν την φάση της, πάντως – πανδημία του κορωνοϊού: επειδή το κυρίως τουριστικό ρεύμα προς την Ελλάδα ήταν και παραμένει Δυτικό, θα στοιχηματίζαμε ότι και η σαιζόν του 2022 θα οργανωθεί με περιορισμένα μέτρα υγειονομικής προφύλαξης (θυμηθείτε και τα προηγούμενα καλοκαίρια Covid), ακριβώς προκειμένου να δοθεί μια εικόνα ανέμελου Ελληνικού καλοκαιρού. Που… αυτή πουλάει, ό,τι κι αν λέμε! Διότι μόνον έτσι θα μπορούσε να αντισταθμιστεί το άλλο, το βασικό πρόβλημα: η αύξηση του κόστους του τουριστικού προϊόντος, λόγω εγκατεστημένου πλέον πληθωρισμού…