Από τα νοίκια και την οικιστική επισφάλεια στην έννοια της πολιτικής εγγύτητας: οι περιπέτειες του think tank Eteron

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Ήταν Φεβρουάριος του 2022 όταν το σχετικά νεόκοπο think tank Eteron (ταυτισμένο στην δημόσια συζήτηση με τον Γαβριήλ Σακελλαρίδη, που εντελώς πρόσφατα βρέθηκε στο στόχαστρο βιτριολικής επίθεσης από μέρους του Νίκου Καρανίκα, με προσαγόμενο επιχείρημα ότι στηρίζεται η Eteron από τον Μάρη του News 247 οπότε είναι «κάποιου κεφαλαιοκράτη») παρουσίαζε μια έρευνα γνώμης που διεξήγαγε η aboutpeople. Μια έρευνα όχι με το τυπικό ερώτημα «Τι θα ψηφίζατε, αν είχαμε αύριο εκλογές;», δηλαδή για πρόθεση ψήφου μετά ή άνευ αναγωγής κλπ. κι ακόμη λιγότερο για την δημοφιλία των πολιτικών ηγετών. Αντ’ αυτού, είχαν ερωτηθεί οι συμμετέχοντες «με ποιο κόμμα αισθάνεσθε πιο κοντά;». Το άμεσο εύρημα που αξιοποιήθηκε μηντιακά ήταν ότι προηγείτο η ΝΔ με 34,7%, με τον ΣΥΡΙΖΑ στο 22,4%, το ΚΙΝΑΛ (ήδη ΠΑΣΟΚ) στο 16%, το ΚΚΕ στο 7,2%, το ΜέΡΑ 25 στο 4,1% , η Ελληνική Λύση στο 3,5%.

Με δεδομένη την τεκμαιρόμενη εγγύτητα της Eteron στον ΣΥΡΙΖΑ – διάβολε! ο Γαβριήλ ήταν Εκπρόσωπος Τύπου του πυρίκαυστου πρώτου εξαμήνου του 2015… – σηκώθηκε αχός πολύς. Που «έκρυψε» ευρήματα της έρευνας σαφώς πιο αιχμηρά, όπως ότι στην ηλικιακή ομάδα των 17 (ψηφίζουν…)-24 υπήρχε αισθητή υπεροχή του ΣΥΡΙΖΑ, κι ακόμη μεγαλύτερη του ΚΙΝΑΛ. ή πάλι ότι η πρώτη επιδίωξη της μέτρησης της aboutpeople ήταν να δει τον βαθμό πολιτικοποίησης σήμερα – οπότε στο θεμελιώδες ερώτημα «αισθάνεσθε εγγύτητα με κάποιο κόμμα;» μόνον 55,9% απάντησαν θετικά – πράγμα που δείχνει μια δυσοίωνη αποπολιτικοποίηση πρώτα απ’ όλα (ύστερα μόνο την κατανομή εγγύτητας ανά κόμματα).

Άλλες εξειδικεύσεις, όπως ότι η Ν.Δ. κυριαρχούσε στα επαγγέλματα «Οικιακά» και «Αγρότης» ή στην «Ανώτερη/Μεσαία Τάξη», με τον ΣΥΡΙΖΑ να προσπερνάει στην «Λαϊκή», ή πάλι ότι στα εισοδήματα 1001-2000 ευρώ/μήνα και τα άνω των 2000 ευρώ η κυριαρχία ΝΔ είναι πλήρης, ενώ 400-1000/μήνα ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ έρχονται σε περίπου σε ισοπαλία, αλλά στα 0-400/μήνα πάλι η ΝΔ «παίρνει κεφάλι», ενώ το ΚΙΝΑΛ βρίσκεται κοντά με ΣΥΡΙΖΑ, επίσης δεν προσέχθηκαν. Ούτε καν οι απαντήσεις σε ερωτήματα πιο ποιοτικά/κατάταξης: το «Κέντρο» επιλεγόταν από μια πλειοψηφία, με την «Αριστερά» (και δη την Ριζοσπαστική) να λαμβάνει αρνητικό πρόσημο.

Πέντε μήνες αργότερα το Eteron επανήλθε – πάλι με έρευνα της aboutpeople – στοχεύοντας αυτή την φορά κάτι πολύ συγκεκριμένο, εντασσόμενο σ’ αυτό που αποκαλείται βιωμένη ακρίβεια. Πρόκειται εδώ για την προσέγγιση του προβλήματος της στέγης/του κόστους και της προσβασιμότητας της στέγης, στην πρώτη γραμμή των αναφορών του ως βασικής μέριμνας για τους ανθρώπους σήμερα. Δείτε: 65,5% των ερωτώμενων έδιναν προτεραιότητα στο ακριβό ρεύμα/τα λειτουργικά έξοδα του σπιτιού, στην συνέχεια το 34,8% στο ακριβό νοίκι. λίγο παρακάτω ήταν η δυσκολία εύρεσης κατοικίας για ενοικίαση με 28,9% ενώ ακόμη παρακάτω η κακή κατάσταση της διαθέσιμης στέγης με 26,4%. (Το άθροισμα υπερβαίνει κατά πολύ το 100, επειδή στους ερωτώμενους δινόταν η δυνατότητα να αναφέρουν μέχρι και τρεις βασικές ανησυχίες τους).

Εν τω μεταξύ, ένας στους δυο χρειάζεται να πληρώσει πάνω από 200 ευρώ/μήνα για πάγια έξοδα (ρεύμα, θέρμανση), ενώ ένας στους τρεις πάνω από 300 ευρώ/μήνα. Το 47,8% των ερωτώμενων δυσκολεύεται ή αδυνατεί να πληρώσει το νοίκι του/της, με το 22,1% να λαμβάνει επίδομα στέγασης. Το 42,3% έχει καταγράψει αύξηση στο νοίκι την τελευταία 2ετία.

Ένα βήμα παρακάτω, τώρα: αφού πληρώσει πρώτα κανείς τα έξοδα του σπιτιού του/της, απομένουν αρκετά «για να καλυφθούν οι υπόλοιπες βασικές ανάγκες»; Ένα βαρύ 61,7% απαντά ότι «τα βγάζει πέρα ίσα-ίσα», ή και «πρέπει να κάνει περικοπές», ενώ στην άλλη άκρη μόλις το 4% θεωρεί ότι «μένουν αρκετά»/ «μπορεί και αποταμιεύει». Περίπου εξίσου -17,8% και 15,2% – απαντούν ότι «μένουν αρκετά για να ζω όπως θέλω, χωρίς όμως να αποταμιεύω» και ότι «λαμβάνω οικονομική βοήθεια ή δανείζομαι από τρίτους».

Τι διαπιστώνει κανείς; Ότι το Eteron φεύγει κάπως από την λογική της διάγνωσης πολιτικών τάσεων ή/και προθέσεων συμπεριφοράς – να θυμηθούμε ότι, ακόμη νωρίτερα, είχε σταθεί στις επιλογές ειδικά της νεολαίας /Generation 2 – στρεφόμενο στα μείζονα της καθημερινής ζωής. Μπορεί λοιπόν ο Ν. Καρανίκας να προτιμά την δουλειά (πολύ σημαντική: κανείς δεν θάχει αντίρρηση) του σεβάσμιου Ινστιτούτου «Νίκος Πουλαντζάς» ή και του πιο καινούργιου «ΕΝΑ». Όμως και αυτά τα ζητήματα που πάει να «τρέξει» το Eteron με βάση την δουλειά της aboutpeople (όσες επιφυλάξεις κι αν έχει κανείς για τις ιντερνετικές έρευνες) έχουν το ενδιαφέρον τους. Και προοπτική συμβολής στην δημόσια συζήτηση…