Η έναρξη των Χειμερινών Ολυμπιακών του Πεκίνου, η συνάντηση Σι Ζινπινγκ-Πούτιν και η έννοια της «κρίσης» στα Μανδαρίνικα

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Δεν ήρκεσε η αντίληψη Ψυχρού Πολέμου στις σχέσεις Δύσης-Κίνας, όπως αντανακλάσθηκε με το (ήπιο) μποϋκοτάζ των Χειμερινών Αγώνων του Πεκίνου – δεν αποτράπηκε μεν η παρουσία αθλητών/σημαιών, ωστόσο έλλειψε η επίσημη διπλωματική αντιπροσώπευση σειράς Δυτικών χωρών: συγκρίνετε με το μποϋκοτάζ των Αγώνων Μόσχας (1980) και Λος Άντζελες (1984) – για να αποτρέψει το Μέσο Βασίλειο, όπως το θεωρούν οι ίδιοι οι Κινέζοι, από το να παίξει/αναδείξει μπροστά σε ένα πλανητικό κοινό την δική του αντίληψη του ως προς το τι συνθέτει την Κίνα.

Όταν, στην (αναμενόμενα φαντασμαγορική) Τελετή Έναρξης των 24ων Χειμερινών Αγώνων προσήλθε στο στάδιο «Φωλιά του Πουλιού» η Κινεζική σημαία, την υποδέχθηκαν περνώντας την από χέρια σε χέρια 72 άντρες και γυναίκες που αντιπροσώπευαν τις αντίστοιχες περιοχές (διοικητικές περιφέρειες, αυτόνομες περιοχές, αστικές αυτοδιοικήσεις, ειδικές διοικητικές περιοχές). Η εικόνα αυτή, με την ερυθρά σημαία με τα Πέντε κίτρινα Αστέρια να περνάει από χέρια σε χέρια για να καταλήξει πάλι στους – με στρατιωτική στολή – αρχικούς σημαιοφόρους, πολύ περισσότερο κι από το δίδυμο Ζάο Τζιαουέν/Ντινγκέερ Γιλουμουνστανγκ (η δεύτερη σκιέρ cross-country, μέλος της μειονότητας των Ουϊγούρων) που έκαναν την αφή της Ολυμπιακής φλόγας στην «Φωλιά του Πουλιού»/Νιάοτσάο (δηλαδή το Εθνικό Στάδιο του Πεκίνου που ο κόσμος πρωτογνώρισε με την ευκαιρία των Θερινών Αγώνων του Πεκίνου, το 2008) ή από την συμμετοχή Ουϊγούρων στην παραπάνω παρέλαση της σημαίας, «φώναξε» προς το παγκόσμιο κοινό την πολυπλοκότητα και το βάθος της εθνοτικής σύνθεσης της Κίνας των 1.421.000.000 ψυχών. Το Σινγκιάνγκ μια από τις περιοχές, οι Ουϊγούροι μια από τις εθνοτικές ομάδες.

Βέβαια, δίπλα σε αυτήν την μαζικής κλίμακας προβολή εικόνας προς το παγκόσμιο κοινό, είχαμε και την άλλη, πολύ πιο παραδοσιακή/συστημική εικόνα: «με αφορμή» την έναρξη των Χειμερινών Ολυμπιακών του Πεκίνου, συνάντηση Κορυφής Σι Ζινπινγκ/Βλαντίμηρ Πούτιν. Πέραν των υπολοίπων τοποθετήσεων που προβλήθηκαν προς την παγκόσμια κοινότητα, δεν μπορεί παρά να κρατηθεί η έκκληση των δυο για «παύση της επέκτασης του ΝΑΤΟ» . Αυτή  η διεύρυνση της τάσης του Πεκίνου να δείξει θετική στάση απέναντι στην προσπάθεια της Ρωσίας να ανακόψει την επέκταση του αποτυπώματος της Ατλαντικής συμμαχίας στα σύνορά της, ως συγκεκριμενοποίηση των Κινεζορωσικών συζητήσεων για την «διεθνή στρατηγική ασφάλειας και σταθερότητας» θα ήταν λάθος να παραβλεφθεί. Έτσι μάλιστα όπως έρχεται μετά το συνειδητό άνοιγμα μετώπου Δύσης-Κίνας…

Κάτι σαν κατακλείδα, τώρα: επειδή στην συνολική αυτή συζήτηση επανέρχεται το μοτίβο Δύσης-Κίνας (με ερώτημα το πού στοιχείται, τελικά, η Ρωσία…), ας σημειωθεί μια ετυμολογική προσέγγιση. Μιλούμε στην Δύση για «κρίση», μια λέξη που προέρχεται από το Ελληνικό «κρίνω», και η οποία υποδηλώνει την τομή στον χρόνο/στα πράγματα υπό ένα έντονο στοιχείο πίεσης, αναταραχής κοκ, οδηγώντας σε νέες θεωρήσεις. Τόσον οι λατινογενείς, όσο και οι γερμανικής ρίζας γλώσσες την πήραν και την ενέταξαν την κρίση ως crisis, crise, Krise. Αν όμως πάμε στα Κινεζικά/Μανδαρίνικα τα δυο ιδεογράμματα που συνθέτουν την αντίστοιχη έννοια weiji αντιστοιχούν το πρώτο μεν στον «κίνδυνο» , το δεύτερο στην «ευκαιρία».

Εμείς, ως Δύση, χρειαστήκαμε διαδοχικές εμπειρίες κρίσης – τελευταία η χρηματοπιστωτική, όμως και η υγειονομική του Covid – για να καταλήξουμε στην θυμοσοφία «κάθε κρίση φέρνει και ευκαιρία» και τα σχετικά Οι Κινέζοι … ζουν με αυτήν την προσέγγιση ενσωματωμένη στην ίδια τους την γλώσσα. Θυμηθείτε το την επόμενη φορά που θα ακούτε για «κρίση στις σχέσεις» Δύσης-Κίνας, Δύσης-Ρωσίας, Ρωσίας-Κίνας κοκ.