Από την UBS στο ΙΝΕ/ΓΣΕΕ: πληθωρισμός, εισοδήματα, αγοραστική δύναμη και άλλα δυσάρεστα αναγνώσματα

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Ο Paul Donοvan, επικεφαλής οικονομολόγος του επενδυτικού  βραχίονα της UBS, δύσκολα θα χαρακτηριζόταν αιχμή του δόρατος μιας σοσιαλιστικής ή συνδικαλιστικής ανάγνωσης της ασκούμενης νομισματικής πολιτικής – μόλις αποσβέστηκαν οι κραδασμοί από την τελευταία αύξηση επιτοκίων της Fed, ιδίως δε από την προειδοποίηση ότι ακόμη απέχουμε από την οροφή που θα χρειαστεί να φθάσουν τα επιτόκια προκειμένου να συγκρατηθεί ο πληθωρισμός – οπότε η προειδοποίησή του ότι «ο σημερινός πληθωρισμός είναι προϊόν των κερδών μάλλον, παρά των μισθών» θα ήταν φρόνιμο να διαβαστεί προσεκτικά. Και μάλιστα επειδή προσθέτει – προσοχή! από σκοπιάς UBS/δηλαδή διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος – ότι σήμερα, στις αγορές εργασίας «οι μισθοί αυξάνονται, πλην όμως οι τιμές αυξάνονται ταχύτερα, οπότε η πραγματική αύξηση των μισθών εμφανίζεται κατηφορικά αρνητική».

Θα συνιστούσαμε μάλιστα να προχωρήσει ο αναγνώστης λίγο περισσότερο. Για τον Donovan «το σημερινό αφήγημα του πληθωρισμού είναι το ακόλουθο: οι επιχειρήσεις μετακυλίουν τα αυξημένα κόστη τους στους καταναλωτές, όμως επωφελούνται από τις συνθήκες που επικρατούν ώστε να διευρύνουν και τα ποσοστά κέρδους τους […]. Παρά τους αρνητικούς πραγματικούς μισθούς οι καταναλωτές συνέχισαν να καταναλώνουν. Η ανθεκτικότητα της ζήτησης έδωσε στις επιχειρήσεις την αυτοπεποίθηση που χρειάζεται προκειμένου να αυξάνουν τις τιμές ταχύτερα απ’ ό,τι το κόστος τους». Πάρθειον βέλος, δε, το ακόλουθο: «Η δύναμη που έχουν τα [επικρατούντα] αφηγήματα, έχει φέρει τους καταναλωτές σε θέση να αποδέχονται τις αυξήσεις των τιμών».

Αφού κανείς καθησυχασθεί ως προς την ορθοδοξία των απόψεων για τα αίτια (και, συνεπώς, για την προβληματικότητα των επιχειρούμενων θεραπειών) του πληθωρισμού, αξίζει να ρίξει μια πιο ευαισθητοποιημένη ματιά στα στοιχεία που έφερε στην επιφάνεια μελέτη του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ που επικεντρώνει στο κόστος ζωής όπως βιώνεται σε περίοδο συγκράτησης των μισθών (λέμε τώρα! Περίοδο ψυγείου θάταν ακριβέστερο στις πολλές περιπτώσεις) και υψηλής πτήσης του πληθωρισμού (που επειδή για έναν μήνα πήγε στο 9,8% από το 12,1% στήθηκε περίπου πανηγύρι μεταξύ των αρμοδίων). Και στον μεγάλο αγνοούμενο της δημόσιας συζήτησης στην Ελλάδα των Μνημονίων, των μεταΜνημονιακών ετών, ήδη του 2022-23: τις διευρυνόμενες ανισότητες.

Ένα κορφολόγημα: Οι κατώτατοι μισθοί – υπάρχουν άνθρωποι που ζουν με τον κατώτατο! – έχει χάσει, κατά το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ «περίπου το 19% της αγοραστικής αξίας μέσα στο 6μηνο άνοιξης-φθινοπώρου 2022. (Το 6% του διαθέσιμο εισοδήματος απορροφάται από το ενεργειακό κόστος, το δεύτερο χειρότερο σε επίπεδο ΕΕ).

Αν ένα νοικοκυριό, τώρα, έχει μηνιαίο εισόδημα μέχρι 750 ευρώ – ναι, υπάρχουν νοικοκυριά που ζουν με έναν μισθό, και δη στον κατώτατο! – οι απώλειες αγοραστικής δύναμης φθάνουν το 40% ποσοστό κυριολεκτικά εξουθενωτικό. Αλλά και σε επίπεδα των 750-1100 ευρώ, όπου υπάρχει σαφώς περισσότερος κόσμος, η απώλεια είναι από 14% έως 9% (όσο ψηλότερα τα εισοδήματα, τόσο λιγότερο «δαγκώνει» η βιωμένη ακρίβεια, λόγω διαφοροποίησης του καταναλωτικού προτύπου).

Αυτή λοιπόν την πραγματικότητα καλείται να αντιμετωπίσει ως επίπτωση του πληθωρισμού το πιο πιεσμένο τμήμα της κοινωνίας. Που διαβάζει και ακούει για τις αυξήσεις στις συντάξεις από 1ης Ιανουαρίου, ή πάλι για αυξήσεις στον κατώτατο μετά το α΄3μηνο της χρονιάς, αλλά ζει την δική του πραγματικότητα. Σχετικά περιορισμένη η πολιτική κάλυψη αυτού του θέματος, από την Αντιπολίτευση. Προσπάθεια να δοθεί η αίσθηση του «κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν» με την καμπάνια «καλάθι του νοικοκυριού»/e-katanalotis» του Αδώνιδος Γεωργιάδη, από την Κυβέρνηση.

Kαι δείτε κάτι αληθινά γραφικό: το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ «ανήκει» στην ΓΣΕΕ, έχετε όμως ακούσει υψηλών τόνων συνδικαλιστική στράτευση γύρω απ’ αυτά τα στοιχεία; (Στοιχεία, που μπορεί κανείς να συζητήσει την μεθοδολογία τους αλλά…. στοιχεία είναι).  Όλα έχουν αφεθεί για την απεργία/συλλαλητήριο της 9ης Νοεμβρίου.