H «απομονωμένη Τουρκία» διεκδικεί κεντρικούς ρόλους

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Καθώς σιγά-σιγά συρρέουν στην Τουρκία – στο Διπλωματικό Φόρουμ της Αττάλειας οι ΥΠΕΞ των εμπόλεμων Ρωσίας και Ουκρανίας, με αμφιτρύωνα τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου (με το έδαφος στρωμένο από το πέρασμα του Ισραηλινού Πρωθυπουργού Ναφτάλι Μπέννεττ…), χθες και σήμερα ο Ισραηλινός Πρόεδρος Ισαάκ Χέρτζογκ σε Άγκυρα και Πόλη (στα πλαίσια μείζονος κίνησης για ολική επαναφορά των σχέσεων των δυο χωρών), την Κυριακή της Ορθοδοξίας ο ημέτερος Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης (για μεζέ στην βεράντα της «Βίλλας Χούμπερ», προεδρικού Μεγάρου στην Ταραμπίγια στην Πόλη με θέα Βόσπορο, μετά το προσκύνημα στο Φανάρι), την Δευτέρα ο Καγκελάριος Σολτς στην Άγκυρα (στα βήματα της στενής υποστηρίκτριας Ερντογάν προκατόχου του Άνγκελας Μέρκελ) – η εικόνα του «απομονωμένου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν» και της «διπλωματικά στριμωγμένης Τουρκίας» μάλλον θα πρέπει να υποχωρεί. Ακόμη και στον νου των πιο εύκολα βολευόμενων σε στερεότυπα που απέχουν από την διεθνή πραγματικότητα. Αλλά, να, βολεύουν τα εν λόγω στερεότυπα την εσωτερική πολιτική/μηντιακή σκηνή!

Ας αφήσουμε όμως κατά μέρος αυτόν τον διπλωματικό συνωστισμό, για να δούμε μια διαφορετική κεντρικότητα που επιχειρεί να διεκδικήσει/να χτίσει η Τουρκία του 2022, τις ίδιες τις ημέρες της Ουκρανικής κρίσης. Εκείνο που η Άγκυρα έχει επισημάνει για τον εαυτό της είναι ότι πάνω στην μείζονα διατάραξη των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων μετά την κρίση του κορωνοϊού, μια ακόμη μεγαλύτερη διατάραξη βρίσκεται τώρα εν εξελίξει με το πλέγμα των Δυτικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας (και την απερήμωση της Ουκρανίας). Ουκρανία και Ρωσία καλύπτουν, αν μη τι άλλο κάπου 1/3 του εμπορίου σιτηριού, σχεδόν 1/5 του καλαμποκιού, κάπου 4/5 του εμπορίου ηλιέλαιου. Και δεν χρειάζονται βέβαια συστάσεις για το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο. Όλες αυτές οι παραγωγές, πώς διοδεύονται; Προσθέστε όμως και το κλείσιμο των αεροδρομίων και λιμανιών για τα ρωσικά αεροπλάνα και πλοία – α, ναι! το σημειώσατε ήδη: όλων των Δυτικών/Ευρωπαϊκών, πλην Τουρκίας.

«Παρατήρησε» λοιπόν η Τουρκία ότι η νέα αυτή κατάσταση – και η συνολική διατάραξη που υπόσχεται/απειλεί να επέλθει, από καραμπόλα, και στον Κινεζικό Δρόμο του Μεταξιού/OBOR, ακόμη κι αν η Κίνα δεν μπει ευθύτερα στο στόχαστρο της Δύσης με την φόρα που παίρνει στις ημέρες μας το εργαλείο των κυρώσεων … – οι δικοί της σχεδιασμοί για «Χρυσό Δακτύλιο» παίρνουν νέο νόημα. Τι είναι ο «Χρυσός Δακτύλιος»; Έχει ως συστατικά τα αεροδρόμια της Πόλης, τις γέφυρες του Βοσπόρου, τα αντίστοιχα τούνελ, αλλά και τα εμπορικά λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας (Φίλος, μεταξύ Πόλης και Σαμψούντας) και της Μικρασίας (Χαϊντάρπασα, Αμπαρλί, Σμύρνης και Μερσίνας), «φυσικά» μαζί με τα Στενά και… το Αιγαίο.

Ασφαλώς, δε, χρειάζεται ιδιαίτερη να δει κανείς τις διαδρομές φυσικού αερίου πέρα από εκείνες που έχουν να κάνουν με Ρωσία – δηλαδή και του Τουρκμενικού αερίου, και του φυσικού αερίου του Βόρειου Ιράκ (που έρχεται να συναντήσει το Αζέρικο στον αγωγό TANAP και εν συνεχεία ΤΑΡ). Αλήθεια, πόσο θα αργήσουμε να (ξανα)ακούσουμε, με δεδομένη την καταβύθιση του EastMed (πλην αν τώρα αναβιώσει), τις προτάσεις/εισηγήσεις για μεταφορά των κοιτασμάτων φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου προς Ευρώπη μέσω Τουρκίας πλέον; Με «νέο» ρόλο της (για την Άγκυρα) «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου» , με νέες (;) ερμηνείες ενώπιον της διεθνούς κοινότητας των Τουρκικών ερευνών και γεωτρήσεων;

Η διεκδίκηση νέων, πρόσθετων κεντρικών ρόλων από την «απομονωμένη Τουρκία» βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.