Το στίγμα της Τουρκικής πολιτικής: Η ονοματολογία των πλωτών γεωτρύπανων

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Θα περάσουμε όλοι – κυριότατα βέβαια οι υπεύθυνοι της Ελληνικής και Κυπριακής εξωτερικής πολιτικής – τις επόμενες μέρες, αναλογιζόμενοι ποια εκδοχή επιθετικής κίνησης θα υιοθετήσει η Τουρκία με ορίζοντα την 20ή Ιουλίου. Δηλαδή την ημέρα όπου – το 1974 – ξεκίνησε η Κιμπρίς Μπανς Χαρεκατί, δηλονότι η Επιχείρηση Ειρήνευσης Κύπρου, την οποία ζήσαμε ως Επιχείρηση Αττίλας.

Με τις κατάλληλες μηντιακές διαρροές χτίζεται η αίσθηση ότι, μετά από 48 χρόνια, δεν θα αρκεστεί η Άγκυρα σε προώθηση των σχεδίων ανοίγματος/εποικισμού/τουριστικής εκμετάλλευσης τμημάτων της (κατά τα ψηφίσματα 550/84 και 789/92 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ…) με παγωμένο καθεστώς περιοχής των Βαρωσίων στην Αμμόχωστο. αλλά θα προχωρήσει μέχρι και σε καθολική προσάρτηση των Κατεχόμενων στην Τουρκία. Ίδιον των καιρών, οι ΗΠΑ φέρονται ήδη έτοιμες να προωθήσουν καταδικαστικό Ψήφισμα στο Συμβούλιο Ασφαλείας για ένα τέτοιο ενδεχόμενο (πιστεύοντας ότι… τι ακριβώς θα συμβεί;)

Εναλλακτικό ενδεχόμενο, να ανακοινωθεί ο πλους προς την Ανατολική Μεσόγειο – Κυπριακή ΑΟΖ, μετά από λίγες ακόμη μέρες, (αρχές Αυγούστου) του νέου, 4ου πλωτού γεωτρύπανου, ονόματι  Αβδούλ Χαμίτ Χαν – μήκους 238 μέτρων, με την δυνατότητα υποθαλάσσιας έρευνας στα 3.600 μέτρα και σε συνολικό βάθος 12.000 μέτρων, ως 7ης γενεάς πλωτών γεωτρύπανων (Ο δοξαστικός τόνος, εκ μεταφοράς από τον Τουρκικό Τύπο, σε έξαρση «Γαλάζιας Πατρίδας»). Χωρίς να αποκλείεται να ανακοινωθεί ότι θα αξιοποιηθεί, το ίδιο γεωτρύπανο, και σε δική μας – Ελλαδική – περιοχή νοτιοανατολικά της Κρήτης, περιοχή που να εμπίπτει κατά την Άγκυρα στην χάραξη του ΤουρκοΛιβυκού Μνημονίου.

Με άλλα λόγια, η Τουρκία μελετά επίπεδο και πεδίο όξυνσης. Υπό κάποιαν έννοια δείχνει να δοκιμάζει τι ακριβώς από τις εκκλήσεις για σταθερότητα στην περιοχή, όπως ακούσθηκαν στην Κορυφή του ΝΑΤΟ στην Μαδρίτη, είχε γνήσιο περιεχόμενο ανάσχεσης και τι όχι-και-τόσο.

Μολονότι είναι φανερό ότι, σ’ αυτήν την φάση, η Τουρκική προτεραιότητα είναι να πιέζει περισσότερο  προς την Κύπρο – άλλωστε, όσον αφορά τις γεωτρήσεις, η Άγκυρα θεωρεί ότι με την επανάληψη των ερευνών από ΕΝΙ/Total στο Οικόπεδο 6 της Κυπριακής ΑΟΖ για το Κοίτασμα Καλυψώ, όπως ανακινήθηκε τον Μάιο, βρίσκεται η ίδια υπό πίεση – οι σχεδιασμοί στην περιοχή είναι ευρύτεροι. Και μονιμότεροι.

Περιμένοντας, λοιπόν, ας ρίξουμε μια ματιά στην ονοματολογία των Τουρκικών πλωτών γεωτρύπανων. Έχει μιαν ιστορική ματιά που – αληθινά – ξεδιπλώνει ένα αφήγημα βάθους, με το κατακτητικό στοιχείο πρόδηλο. Το γεωτρύπανο Φατίχ έχει αναφορά στον Σουλτάνο Μεχμέτ Α΄ (σ’ εμάς πιο οικείο ως Μωάμεθ) τον Πορθητή – αυτό σημαίνει το Φατίχ – ο οποίος για τους Τούρκους είναι ο κατακτητής της Πόλης που έφερε την καίρια αναβάθμιση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στα μάτια των απίστων. Το Γιαβούζ, πάλι, αναφέρεται στον Σελίμ Α΄, που ως Γιαβούζ είναι ο Σκληρός και πιστώνεται την επέκταση της Αυτοκρατορίας. Όσο για το Κανουνί, αναφέρεται στον διάδοχό του Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή: αυτός είναι που έφερε την Αυτοκρατορία στο απόγειο της ισχύος της, αλλά έμεινε στην ιστορία και ως «Νομοθέτης», λόγω της θέσπισης νομικών κανόνων – από εκεί προέρχεται το Κανουνί.

Αυτή, λοιπόν, είναι η  προβαλλόμενη τροχιά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της επέκτασης ανόδου, την οποία το καθεστώς Ερντογάν θέλει να ενσωματώσει τώρα στην διεκδίκηση της ενεργειακής/οικονομικής ισχύος στην λογική «Γαλάζιας Πατρίδας».

Έτσι όμως ερχόμαστε στο πλέον πρόσφατο γεωτρύπανο, το βαφτισμένο για τον Αβδούλ Χαμίτ Β’. το οποίο –  μας προαναγγέλλει ο υπουργός Ενέργειας Φατίχ Ντονμέζ –  πιθανόν να δραστηριοποιηθεί στην Μεσόγειο (τα άλλα τρία, σημειωτέον, έχουν επικεντρωθεί για γεωτρήσεις στην Μαύρη Θάλασσα – με αρκετή επιτυχία για την ενεργειακή ανεξαρτησία της Τουρκίας, αν πιστέψει κανείς τις ανακοινώσεις στα διεθνή πρακτορεία). Ποιος ήταν λοιπόν ο Αβδούλ Χαμίτ Β΄; Ήταν – ουσιαστικά – ο τελευταίος σουλτάνος της Τουρκίας (πάντως εκείνος που συνδύαζε και τον θρησκευτικό τίτλο του χαλίφη των πιστών): ξεκίνησε μεταρρυθμιστής, άλλωστε εντάχθηκε στην λογική του κινήματος του Τανζιμάτ (όπως θα λέγαμε: του «Εκσυγχρονισμού», που μεταξύ άλλων δείχθηκε διαλλακτικότερος εναντίον των άλλων θρησκειών) πλην όμως – παρά την παραχώρηση αναθεωρημένου  Συντάγματος – και την καταστολή του την έκανε, και τις σφαγές Αρμενίων μεθόδευσε, και στον πόλεμο με την Ρωσία έχασε (δίνοντας με την Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου – 1878 – ευρύτερη αυτονομία ή /και ανεξαρτησία σε Βαλκανικές χώρες έκτοτε υπό την προστασία της Μόσχας).

Επί Αβδούλ Χαμίτ Β’ ξεσπάει άλλωστε η Επανάσταση των Νεοτούρκων, οπότε και εκθρονίζεται ο ίδιος από τον Κεμάλ και τίθεται υπό πολυτελή κράτηση το 1909: οι δυο διάδοχοί του, Μεχμέτ Ε΄ και Στ΄, είναι ουσιαστικά ενεργούμενα των Νεοτούρκων – τότε χάνεται για την Οθωμανική Αυτοκρατορία και η Λιβύη και τα Δωδεκάνησα, ενώ βιώνεται και η αστοχία της σύμπλευσης με την Γερμανία στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τι, λοιπόν, πάει να συμβολίσει στην λογική Ερντογάν και στην προσέγγιση της «Γαλάζιας Πατρίδας» αυτή η επιλογή ονόματος για το 4ο γεωτρύπανο της Τουρκίας; Κινδυνεύουμε να το ανακαλύψουμε – εμείς και η Κύπρος! – το αμέσως επόμενο διάστημα, πλην αν αποδειχθεί ότι η Άγκυρα όντως μεταπείσθηκε να «μαζευτεί» στο περιθώριο της Κορυφής του ΝΑΤΟ, στην Μαδρίτη.

Α, ναι, πέρα από την ονοματοδοσία των γεωτρύπανων (που η λειτουργία τους, δηλαδή η διενέργεια γεωτρήσεων στην υφαλοκρηπίδα/εντός ΑΟΖ αποτελεί αδιάψευστη αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων), υπάρχει και η αντίστοιχη των ερευνητικών σκαφών, τα οποία καλούνται να διεξαγάγουν πρόδρομες σεισμικές έρευνες ενόψει γεωτρήσεων. Τέτοιο ήταν το Ορούτς Ρέις – θυμάστε, εκείνο που όταν περιδιάβαινε στην, μηδέποτε ανακηρυχθείσα, Ελληνική ΑΟΖ το 2020 μαθαίναμε ότι το είχε ξεσούρει ο άνεμος! – ή πάλι το Χαϊρεττίν Μπαρμαρός Πασά. Αυτά λοιπόν τα σκάφη βαφτίζονται με το όνομα στολάρχων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (ο πρώτος Αλγερινός ο δεύτερος Ρωμηός – από την Λέσβο). οι ίδιοι αυτοί ήταν περισσότερο γνωστοί στους Ελληνικούς πληθυσμούς ως κουρσάροι!…