Αξίζει λίγο μεγαλύτερη προβολή ο EuroAsia Interconnector

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Να το έχουμε παραδεχθεί ευθύς εξαρχής, για να μην παρασυρόμαστε στις αυτοθαυμαστικές προσεγγίσεις που έχουν γίνει του συρμού: το σημαντικό σχέδιο του ΕυρωΑσιατικού Ηλεκτρικού Διασυνδετηρίου/EuroAsia Interconnector, δηλαδή του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας-Ευρώπης (μέσω Κρήτης) θα καταστεί λειτουργικό κάπου το 2026-27, αν όλα πάνε καλά. Μάλιστα η διάσταση συμμετοχής του Ισραήλ, καίρια για την γεωπολιτική σημασία του έργου, δεν είναι ακόμη τόσο δεδομένη όσο θάθελαν οι εμπνευστές/σχεδιαστές του έργου. Όμως η επίσημη έναρξη των εργασιών – σε λίγες μέρες – με τελετή στο Προεδρικό Μέγαρο της Κύπρου, για το μήκους 1208 χιλιομέτρων διπολικό καλώδιο 2000 ΜW (σε πρώτη φάση 1000 MW), που θα ποντισθεί σε βάθη μέχρι 2.200-3.000 μέτρα, της Νορβηγικής HVDC Nexans, διασυνδέοντας σε πρώτη φάση τα ηλεκτρικά δίκτυα Κύπρου και Ελλάδας, αξίζει να προβληθεί. Αν μη τι άλλο για την επιβίωσή του μέσα από τις δυσχέρειες…

Όπως αξίζει να αναγνωρισθεί και η επιμονή των συντελεστών αυτού του έργου, που κατόρθωσε να «σηκώσει» από την ΕΕ χρηματοδότηση 657 εκατ. ευρώ με την ένταξή του στα Σχέδια Κοινού Ενδιαφέροντος/PCI (συν 100 εκατ. από το Κυπριακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης), να ολοκληρώσει μελέτες και διαγωνισμούς ανάθεσης/προμηθειών, κυρίως όμως… να μην σταματήσει! Ένα έργο που θα σταθεροποιήσει την Κυπριακή ηλεκτρική αγορά, διασυνδέοντάς την με την κυρίως ΕΕ (μέσω Κρήτης), αλλά και θα δώσει άμεσο περιεχόμενο στην προσπάθεια εξαγωγών «πράσινης» ενέργειας από την Ανατ. Μεσόγειο προς την Ευρώπη.

Αναγνώριση στον ημέτερο Γιάννη Μανιάτη, που πριν μια δεκαετία δρομολόγησε την προσπάθεια, σίγουρα και στον διευθύνοντα σύμβουλο του EuroAsia Interconnector Νάσο Κτωρίδη που επέμεινε μέσα από τις αναταράξεις της πανδημίας, των σοκ στις εφοδιαστικές αλυσίδες, των κυμαινόμενων προθέσεων των Βρυξελλών. (Σε μια ενδιαφέρουσα συμβολική κίνηση αναγνώρισης, ο EuroAsia χρηματοδοτεί σήμερα υποτροφίες σπουδαστών του Μανιάτη στο ΠαΠει). Διευθυντής του έργου ο Γεώργιος Κίλλας. εμβληματικά, Πρόεδρος του εταιρικού σχήματος – μέτοχοι: η Κυπριακή QUANTUM, η ΔΕΗ, ήδη ο ΑΔΜΗΕ – ο Χριστόφορος Πισσαρίδης. Συνολικό προϋπολογιζόμενο κόστους 2,5 δις ευρώ. Υπολογισμός της ωφέλειας από την ΕΝΤSO-E/Ευρωπαϊκό Δίκτυο Φορέων Μεταφοράς Ενέργειας, μεταξύ 580 και 1.120 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση.

Επειδή κάναμε λόγο για την ανθεκτικότητα του έργου του EuroAsia Interconnector στον χρόνο: ξεκινώντας (παράλληλα με το άλλο, πολύ «βαρύτερο» , έργο του EastMed αγωγού φυσικού αερίου: άλλη ιστορία αυτή!) με πρωτοβουλία Γιάννη Μανιάτη ως υπουργού Ενέργειας και Περιβάλλοντος στην Κυβέρνηση Σαμαρά/Βενιζέλου, καταμεσής στην εποχή των Μνημονίων έχει την ακόλουθη διαδρομή: (α) Συμφωνείται να λάβει προτεραιότητα σε συνάντηση Νίκου Αναστασιάδη – Αλέξη Τσίπρα – Μπενιαμίν Νετανιάχου τον Ιανουάριο 2016, στην Λευκωσία. (β) Συζητείται τον Μάϊο του 2017 μεταξύ Αλέξη Τσίπρα, Σου Γινμπάο της Κινεζικής State Grid (σήμερα έχει το 24% του ΑΔΜΗΕ) και Νάσου Κτωρίδη στο Πεκίνο (γ) Δεκέμβριο του 2019 Κωστής Χατζηδάκης και Γιουβάλ Στάινεμετζ (υπουργός Ενέργειας του Ισραήλ) επαναβεβαιώνουν, στα πλαίσια της 25ης Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Κλίμα στην Μαδρίτη, την στήριξή τους στο σχέδιο (δ) Φεβρουάριο του 2021 δημοσιεύονται οι διεθνείς προκηρύξεις έργων στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ (Στην τελετή εγκαινίων, στο Προεδρικό της Κύπρου με Ν. Αναστασιάδη, θα παραστεί η Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ Κάντρι Σίμσον, μαζί με τον ημέτερο Κώστα Σκρέκα και τους Κυπρίους Νατάσα Πηλείδου και Ν. Κτωρίδη). Δεν έλλειψε – (ε) Ιανουάριο 2022 – και η Πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάϊεν, να ευλογήσει το έργο σε επίσκεψή της στην Κύπρο.

Αυτή η διάσταση, επιμονής μέσα στις πολιτικές, οικονομικές και γεωπολιτικές διακυμάνσεις, παρουσιάζει κάποιο ενδιαφέρον! Όπως και η διέλευση του διπλού καλωδίου του EuroAsia Interconnector από περιοχές του Τουρκο-Λιβυκού Μνημονίου ΑΟΖ: δείτε τον χάρτη στο βήμα Κύπρος (Κοφίνου) – Κρήτη (Δαμάστα).