Ποιος/πώς θα κερδίσει από την διαπάλη Εισαγγελίας Α.Π. – ΑΔΑΕ;
Και… τι σημαίνει «κερδίζω»

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Η πρωτοφανούς έντασης νομική αντιπαράθεση που αποτυπώθηκε στην γνωμοδότηση του Εισαγγελέως του Αρείου Πάγου και την άμεση απάντηση του Προέδρου της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (του Ισίδωρου Ντογιάκου και του Χρήστου Ράμμου, γιατί ενώ ασφαλώς και η αντιπαράθεση δεν είναι προσωπική αλλά πρωτίστως θεσμική, για να καταλήξει βαθύτατα/βαρύτατα πολιτική,  πάντοτε το προσωπικό στοιχείο χρωματίζει…) θα κριθεί τελικά:

(α) στο πολιτικό επίπεδο

(β) σε βάθος χρόνου

Υπ’ αυτήν την έννοια, η κίνηση Ντογιάκου με την επίσειση ποινικών ευθυνών εναντίον οποιουδήποτε αγνοήσει την ερμηνεία που ο ίδιος «προσφέρει», δηλαδή αρνούμενος την δυνατότητα της ΑΔΑΕ να προχωρήσει την έρευνά της για τις υποκλοπές/παρακολουθήσεις/«επισυνδέσεις» και την ευθύνη των τηλεπικοινωνιακών παρόχων να δεχθούν τον έλεγχό της παρέχοντας τα απαραίτητα στοιχεία (για κάθε διαλεύκανση, για «να χυθεί άπλετο φως» κλπ.), μπορεί να στεφθεί από επιτυχία. Σκοτεινή επιτυχία, υπό την έννοια ότι θα βρεθεί μπλοκαρισμένη η θεσμική διερεύνηση – η συγκράτηση της δημοσιογραφικής έρευνας είναι άλλη ιστορία και μάλιστα όταν το ενδιαφέρον εκφεύγει από τα εθνικά ΜΜΕ και διεθνοποιείται: πέραν των Politico και των Guardian του κόσμου τούτου, σημειώστε την άφιξη επί του θέματος της Haaretz…

Μπορεί το μπλοκάρισμα της διερεύνησης να είναι χρονικά περιορισμένο, πλην όμως άμα φύγουν κι άλλοι μήνες – η ανάδυση του προβλήματος με την υπόθεση Ανδρουλάκη ξεκινά τον Αύγουστο, ήδη πάμε για 6μηνο! – όχι μόνον το οποιοδήποτε ίχνος απόδειξης θα έχει σβηστεί, αλλά και η πολιτική λειτουργία του σκανδάλου των υποκλοπών θα έχει απονευρωθεί.

Λαμβάνοντας λοιπόν την θέση ότι οι πρόνοιες του Συντάγματος (ξέρετε, εκείνου του σχετικά φλύαρου κειμένου που όλοι ορκίζονται στην ιερότητά του αλλ’ άμα ξεβολεύει παρακάμπτουν τις επιταγές του με πολύ μπρίο!) σχετικά με το απόρρητο των επικοινωνιών και σχετικά με την λειτουργία των Ανεξάρτητων Αρχών – θεμελιώδες δικαίωμα το πρώτο, συνταγματικά κατοχυρωμένες οι δεύτερες – υλοποιούνται μόνον όπως τις συγκεκριμενοποιεί ο νομοθέτης (δηλαδή όπως αποφασίζει η κοινοβουλευτική πλειοψηφία της εποχής), ο Εισαγγελέας Α.Π. έβαλε ένα στοίχημα που μπορεί εύκολα να κερδίσει στο άμεσο μέλλον. Το θέμα είναι: με τι κόστος;

Τον πυρήνα του προβλήματος ανέδειξε ούτως ή άλλως η συγκρατημένα οργισμένη «απάντηση» του Προέδρου της ΑΔΑΕ, ο οποίος τείνει να αποκτήσει εμβληματικό ανάστημα – οι επόμενες ημέρες θα το δείξουν, αυτό. Ποιος είναι ο πυρήνας του πολύπλευρου προβλήματος;

Όχι η αναφορά στην αντισυνταγματικότητα της 1/2023 Γνωμοδότησης ή/και στην «εκ του Συντάγματος εκπορευόμενη ανεξαρτησία της ΑΔΑΕ, η οποία μέχρι σήμερα είχε πάντοτε γίνει σεβαστή», αλλά προπάντων η επισήμανση ότι «δέσμευση στην Ελληνική έννομη τάξη παράγουν μόνον οι δικαιοδοτικές αποφάσεις των δικαστηρίων».

Οπότε, όπως άλλωστε συντρέχει και η παρέμβαση Βαγγέλη Βενιζέλου επί του θέματος (που ακολούθησε με μια μέρα αναμονή εκείνες Ξεν. Κοντιάδη ή και Προκόπη Παυλόπουλου, καθώς επέλεξε να γίνει με την κατάθεση ολοκληρωμένου άρθρου στο ψηφιακό νομικό περιοδικό Constitutionalism.gr), το «ερμηνευτικό ατόπημα» Ντογιάκου όταν επιχειρεί να ερμηνεύσει – διορθώσει/περιστείλει, θα λέγαμε λιγότερο συγκρατημένα! – σύμφωνα με το νόμο (Ν. 4938/2022, άρθρα 29 παρ. 2 και Ν.5022/2022) το ίδιο το Σύνταγμα (άρθρα 19 παρ. 2 και 25 παρ. 1 – το πρώτο για το θεμελιώδες δικαίωμα του απορρήτου, το δεύτερο για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων)  «αποπειράται να εξουδετερώσει το εθνικό τυπικό Σύνταγμα, αλλά δεν μπορεί να εμφανισθεί ούτε ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων, ούτε πολύ περισσότερο ενώπιον του ΔΕΕ και του ΕΔΔΑ» (Ο αναγνώστης δεν είναι υποχρεωμένος να γνωρίζει το ακρωνύμια: το δεύτερο είναι το Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (του Στρασβούργου, το οποίο έχει διατυπώσει διεξοδική και σαφέστατη νομολογία για τα όρια και τις εγγυήσεις των παρακολουθήσεων το πρώτο είναι το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων/του Λουξεμβούργου, που επιλαμβάνεται δυσκολότερα, αλλά δαγκώνει χειρότερα).

Το ζήτημα τώρα, άμεσα, είναι πώς και πότε θα μπορούσε να αχθεί η δηλητηριαστική αυτή υπόθεση ενώπιον συγκεκριμένου δικαστηρίου. Το οποίο, αυτό και μόνο!, με «δικαιοδοτική απόφαση [παράγουσα] δέσμευση στην Ελληνική έννομη τάξη» θα κρίνει αληθινά το θέμα. Η πορεία προς Στρασβούργο, ούτως ή άλλως, μακρά και πολύπλοκη υπόθεση…

Ασφαλώς, από κανένα δεν διαφεύγει ότι το ζήτημα λειτουργεί ήδη κυρίως πολιτικά. Η επιλογή του αρχηγού του ΣΥΡΙΖΑ να καλέσει Ντογιάκο να προβεί στην σύλληψή του, δείχνει το μέτρο και τους τόνους του πολιτικού… Όπως και πολιτική/πολιτικότατη ήταν άλλωστε η αρχική απόφαση για «επισύνδεση» του (υποψήφιου αρχηγού του ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ) Νίκου Ανδρουλάκη, που τερματίσθηκε όταν εκείνος (άβολα) εξελέγη πλέον αρχηγός, ελήφθη με το προσβλητικό ένδυμα των εθνικών λόγων.  Ήδη ο Βαγγέλης Βενιζέλος, προκειμένου να βοηθήσει στην εκτόνωση της κρίσης που προκάλεσε η γνωμοδότηση Ντογιάκου – και οι ερμηνείες της, όπως ευγενικά προσέθεσε – κάλεσε τον Εισαγγελέα Α.Π. «να βρει το θάρρος και την βούληση να την επανεξετάσει». Ο δε Αντώνης Μανιτάκης, άλλος σημαντικός του συνταγματολογικού συναφιού, ζήτησε από τον Χρ. Ράμμο για τον οποίο εκφράστηκε ιδιαίτερα επαινετικά να μην συμβάλει «τουλάχιστον με το ύφος του» στην περαιτέρω όξυνση.

Πλην όμως μπορεί/κινδυνεύει να «λυθεί» το ζήτημα σε πολύ χαμηλότερα πολιτικά επίπεδα. Πώς; Άμα η κυβερνητική πλειοψηφία συγκεντρώσει την πλειοψηφία των 3/5 στην Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής και αλλάξει στοχευμένα τόσα μέλη της ΑΔΑΕ (έχουν λήξει κάποιες θητείες) ώστε ο Πρόεδρός της Χρ. Ράμμος να μην έχει πλέον την στήριξη της πλειοψηφίας «του», το να προκύψει ενδεχομένως μεγαλοπρεπές άδειασμα της ουσίας της άσχημης αυτής υπόθεσης. Θα μείνει πίσω ο πολιτικός τραυματισμός – όμως αυτή είναι άλλη υπόθεση…

[Τι είναι η Διάσκεψη των Προέδρων; Την είχε στήσει ως όργανο διευκόλυνσης του κοινοβουλευτικού έργου ο Κανονισμός της Βουλής παλιότερα (επί Ανδρέα Παπανδρέου), όμως της έδωσε συνταγματική υπόσταση η αναθεώρηση του 2001 (επί Κ. Σημίτη). Συγκεντρώνει Πρόεδρο και Αντιπροέδρους της Βουλής, τους Προέδρους Διαρκών Επιτροπών, πάντως της Θεσμών και Διαφάνειας, συν τους Προέδρους των Κοινοβουλευτικών Ομάδων. Έχει τις δικές της συνήθειες και πρακτικές ως προς την επιλογή των μελών των Ανεξάρτητων Αρχών. Εν προκειμένω, με απαιτούμενα τα 3/5: τι θα επιλέξει να πράξει η «Ελληνική Λύση» Βελόπουλου;]