Μανιχαϊκά διλήμματα και περίσκεψη μετά την παρουσία Μητσοτάκη στην ΔΕΘ

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Δυο ήταν τα σημεία κορύφωσης της παρουσίας του Πρωθυπουργού στη φετινή ΔΕΘ, δυο και τα κεντρικά/λειτουργικά πολιτικά μηνύματα.

Σημείο κορύφωσης, με το κοινό που παρακολούθησε Κυριάκο Μητσοτάκη στο Βελλίδειο να σηκώνεται όρθιο και να χειροκροτεί έντονα, ήταν η προσπάθεια απάντησης στις οξύτατες προσκλήσεις Ερντογάν/Τουρκικής ηγεσίας με το «Νταηλίκια γιοκ με την Ελλάδα», σε πρόδηλη αντιστοίχιση με το «Μητσοτάκης γιοκ» του Τούρκου Προέδρου, τον Ιούνιο. Προσηκώθηκε μαζί με το υπόλοιπο κοινό ο Κώστας Καραμανλής, πρώην Πρωθυπουργός – όμως ο φακός της τηλεόρασης φρόντισε να καταγράψει το πώς… δεν χειροκρότησε στο «Νταηλίκια γιοκ!» [Κάπως βορειότερα, βέβαια, οι ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν και Γ.Γ. του ΝΑΤΟ Γιένς Στόλτεμπεργκ είχαν μόλις εκπέμψει από τις Βρυξέλλες μήνυμα: «Οι όποιες διαφορές μεταξύ τους [Ελλάδας-Τουρκίας] να επιλυθούν με διπλωματικά μέσα […]. Έχουμε δημιουργήσει στο ΝΑΤΟ conflict resolution mechanism, στον οποίο Τουρκία και Ελλάδα μπορεί να συμμετάσχουν». Από το πίσω κάθισμα του Βελλίδειου, ακούστηκε το σχόλιο: «Πόσες βδομάδες μέχρι να εκδηλωθεί πρωτοβουλία για conflict resolution;»]. Πάντως, στην συνέντευξη Τύπου της Κυριακής, όταν ανακινήθηκε το ενδεχόμενο να βρεθεί η Τουρκία στην ιδιότυπη εκδοχή «Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας» στην Πράγα (6 Οκτωβρίου), όπου θα κληθούν από τους «27» να μετάσχουν οι ήδη υποψήφιες για ένταξη χώρες αλλά μια ευρύτερη στεφάνη χωρών – συν η «μετά το Brexit» Βρετανία – ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν στάθηκε αρνητικός. Μόνο που, τρόπον τινά , προειδοποίησε ότι η Ελλάδα δεν θα ήταν δυνατόν να μην προβάλει – εκεί – τις θέσεις της (πέραν του ότι… θα παρίσταται ως Κράτος-μέλος και η Κύπρος).

Πιο σημαντικό – πολιτικά: τα πράγματα κρίνονται πάντοτε στην εσωτερική αντιπαράθεση!… – το βαρύ προεκλογικό μήνυμα «Ή δίνουμε δεύτερη ευκαιρία στην πρόοδο, ή ρισκάρουμε για δεύτερη φορά στην συμφορά». Σε αστικότερη εκδοχή του (αντίστοιχα προεκλογικού) «Ή τους τελειώνουμε, ή μας τελειώνουν» (Σεπτέμβριος 2015), ή πιο νοσταλγικά ως επαναφορά του διλήμματος «δυο κόσμοι συγκρούονται: ο κόσμος του φωτός και ο κόσμος του σκότους» (εδώ πάμε πιο πίσω, στην δεκαετία του 1980…), αυτό είναι το ευθέως μανιχαϊστικό δίλημμα που προκρίνεται να μας οδηγήσει μέχρι τις κάλπες. Και μάλιστα με προσωπικά στοιχεία: «Μητσοτάκης ή Τσίπρας;»

Από τα πιο άμεσα/λειτουργικά πολιτικά διλήμματα, το συνεχώς επανερχόμενο περί πρόωρων εκλογών το «καθάρισε» ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήδη από την ομιλία στο Βελλίδειο: εκλογές στο τέλος της 4ετίς/άνοιξη του 2023 (άρα.. αποδοχή της συνολικής  ευθύνης για τον βαρύτατο χειμώνα 2022-23).

Το δεύτερο, το δόλωμα της ενδεχόμενης μεταβολής του (ψηφισμένου από την νυν Κυβέρνηση) εκλογικού συστήματος προς σύστημα μιας πιο ενισχυμένης αναλογικής, απαντήθηκε στην συνέντευξη Τύπου, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να αποκλείει ένα τέτοιο ενδεχόμενο (πλην αν… προσερχόταν ο ΣΥΡΙΖΑ συναινετικά) αρνούμενος να γίνει «κωλοτούμπας» – ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης είχε, στην δική του εποχή, αναφερθεί σε «καραγκιοζηλίκια» όταν είχε προταθεί η αλλαγή στο νήμα, το 1993, του τότε εκλογικού νόμου Κούβελα.

Βέβαια, ως παρακολούθημα αυτής της συζήτησης, ο Πρωθυπουργός έκρινε σκόπιμο να κρούσει – προς τους πολίτες/ψηφοφόρους, προσερχόμενους στις αμέσως επόμενες κάλπες: εκείνες της απλής αναλογικής – κώδωνα κινδύνου (που μάλλον σαν πελώρια καμπάνα επεδίωξε να ακουστεί). Αναφέρθηκε στον σχηματισμό Κυβέρνησης, μετά την πρώτη κάλπη, από συμπαράταξη ΣΥΡΙΖΑ-ΠΑΣΟΚ-ΜέΡΑ 25, με στήριξη ΚΚΕ. Ένα τέτοιο σχήμα, εξήγησε ο Κ. Μητσοτάκης, βγαίνει πέρα μαθηματικά, πλην όμως (συνέχισε) θα αποτελούσε «πολιτική τερατογένεση». Ένας ακόμη όρος η τερατογένεση – μετά την κωλοτούμπα και την τοξικότητα –  για το πολιτικό «μας» λεξιλόγιο στην πορεία προς τις κάλπες.

Εκείνο που είχε εξαιρετικό ενδιαφέρον, μετά την ανακοίνωση των «21 μέτρων, συνολικού ύψους 5,5 δις ευρώ» –  που απετέλεσαν άλλωστε τον σκελετό της κατά παράδοσιν προεξαγγελίας παροχών στην ΔΕΘ 2022 –   με βασικούς στόχους-ωφελούμενους τους συνταξιούχους (αυξήσεις από 1/1/2023 που ξεπαγώνουν) συν τους αγρότες (στήριξη για την αύξηση του κόστους καυσίμων συν των εισροών/λιπασμάτων, ζωοτροφών κοκ) αλλά και τους γιατρούς του ΕΣΥ, ήταν να σημειώσει κανείς πόσες φορές στην συνέντευξη Τύπου ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να σταθεί και να επανέλθει στο ότι τα μέτρα αυτά – και τα υπόλοιπα, τα πιο μακροπρόθεσμα – ήταν προσεκτικά κοστολογημένα. Ώστε να τηρούν πάντως (σε επίπεδο προθέσεων) τους στόχους του ΥΠΟΙΚ για επαναφορά το 2023 σε ήπια πρωτογενούς πλεονάσματος. Θα προσθέταμε σε αυτήν την παρατήρηση – λες και ο Πρωθυπουργός μιλούσε υπό την στοργική εποπτεία του Θόδωρου Σκυλακάκη – το πόσο συγκρατημένες ήταν οι αναφορές στην έξοδο από την Ενισχυμένη Εποπτεία. συν την προσπάθεια να διαλυθεί κάθε σκιά περί την κατανομή των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης. Αυτήν την συνειδητή περίσκεψη είδαμε να αντανακλάται και στην διατύπωση της απάντησης Κ. Μητσοτάκη στο ερώτημα περί την δυνατότητα να επιτευχθεί η διαβόητη επενδυτική βαθμίδα/investment grade «εντός του 2023» (εξέλιπαν οι αναφορές στο α΄6μηνο του 2023…), με προσεκτική αναγνώριση του ρόλου που μπορεί να παίζει ο πολιτικός κίνδυνος/το country risk εν προκειμένω. Κάποια μηνύματα έχουν ληφθεί.

Από εκεί και πέρα, οι αναφορές στο συνολικό φάσμα μέτρων στήριξης μπροστά στον ενεργειακό χειμώνα – με επίσης συγκρατημένη την αναφορά σε προοπτικές Ευρωπαϊκής στήριξης – άφησαν αρκετά σημεία «προς προσδιορισμόν», πράγμα εν τέλει αναμενόμενο. Ωστόσο, η παραδοχή ότι τα 700.000 νοικοκυριά που έχουν περάσει στο φυσικό αέριο θα αντιμετωπίσουν μείζον πρόβλημα, παρά την γενικόλογη πρόθεση ενίσχυσης, έδειχνε πρόθεση ειλικρίνειας.

Τέλος, το πλέγμα μέτρων – ή, πάντως, προθέσεων για προώθηση μέτρων – στεγαστικής πολιτικής με στόχευση ιδιαίτερα τους νέους, πλέγμα το οποίο εν μέρει «άδειασε» τις εδώ και καιρό υπό επεξεργασία προτάσεις του ΠΑΣΟΚ προς την ίδια κατεύθυνση, άνοιξε ένα ενδιαφέρον μέτωπο συζήτησης για ένα αληθινά καυτό ζήτημα. Ιδέες όπως η «κοινωνική αντιπαροχή» για δημόσια κτίρια, ή πάλι τα κίνητρα για ανακαινίσεις και για να γυρίσουν στην αγορά κλειστά διαμερίσματα θάξιζαν πιο ψύχραιμη συζήτηση απ’ εκείνην που υπόσχεται/απειλεί η προεκλογική πορεία, τώρα μπροστά μας.