Η μεταστροφή στην ενεργειακή πολιτική: οδηγίες χρήσης

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

H αναδίπλωση, η μεταστροφή, η αλλαγή πορείας, η προσαρμογή στην πραγματικότητα, αποτελεί αυτονόητη λειτουργία της πολιτικής. Κάτι περισσότερο: αποτελεί αρετή για τον πολιτικό – και μάλιστα σε κρίσιμες στιγμές/τομές των πραγμάτων. Μόνο σε χώρες όπου η οξύτητα και η απαξίωση του αντιπάλου («του εχθρού») λειτουργεί ως πολιτική ανάγκη – θυμηθείτε την διατύπωση «κωλοτούμπα» όταν το 2015 ο Αλέξης Τσίπρας απέρριψε και την ιδέα του Grexit, διατύπωση που ρίζωσε πια για τα καλά στον πολιτικό μας λόγο – η αρετή αυτή όχι απλώς παραγνωρίζεται αλλά και αντιστρέφεται.

Για να προσγειωνόμαστε και στους «καλύτερούς» μας Ευρωπαίους: δείτε την αναδίπλωση του εμβληματικού Προέδρου Μακρόν, μόλις χρειάστηκε να αντιμετωπίσει την πλειοδοσία Λεπέν π.χ. στο συνταξιοδοτικό («είμαι έτοιμος να αλλάξω το χρονοδιάγραμμα αν ακούσω ότι ο κόσμος ανησυχεί πολύ» ανέφερε, πηγαίνοντας πίσω την ηλικία συνταξιοδότησης από τα 65, αλλά και αυξάνοντας την κατώτατη σύνταξη από τα 900 ευρώ στα 1100). ή πάλι εκτιμήστε την ευθεία συγγνώμη του Μπόρις Τζόνσον (και την άμεση καταβολή προστίμου 100 λιρών, που του καταλόγισε η Σκότλαντ Γιάρντ) για την σειρά ανακριβειών/ψευδών του ενώπιον της Βουλής των Κοινοτήτων σχετικά με την συμμετοχή του σε επίσημα πάρτι τις ημέρες των αυστηρών lock-down του κορωνοϊού.

Παρόμοιες όμως αναδιπλώσεις, μεταστροφές, αλλαγές πορείας έχουν είτε το ελαφρυντικό της προεκλογικής διαμάχης, είτε την διάσταση του συμβολικού – που, βέβαια, σ’ έναν λαό που πιστεύει στις διακηρυσσόμενες αρχές και κρίνει τους άρχοντές του, δεν είναι αστεία υπόθεση. Αντιθέτως, εκείνο που ζήσαμε τις τελευταίες ημέρες στην Ελλάδα με την πλήρη – ευτυχώς! να το πούμε από την αρχή… – μεταστροφή της ενεργειακής πολιτικής είναι τόσο πιο βαθύ και ουσιαστικό, που θα χρειαζόταν οι αρμόδιοι να διαβάσουν, τώρα,  πολύ προσεκτικά, τις… οδηγίες χρήσης.

Έτσι, για παράδειγμα, το ότι ο Πρωθυπουργός έκρινε επάναγκες να αναγγείλει την αύξηση εξόρυξης λιγνίτη (κατά 50%), την διατήρηση ως λιγνιτικής μονάδας της «Πτολεμαΐδας-5» έως και το 2028 και την άμεση εφεδρεία των επίσης λιγνιτικών «Μελίτη» και «Αγ. Δημητρίου-5» κατά τα εγκαίνια… φωτοβολταϊκού πάρκου 200 μεγαβάτ, δείχνει μια απλοϊκή, πάντως περιττή ανάγκη αυτοπροστασίας. Τα πάντα «θα αξιολογούνται ανάλογα με τις ανάγκες της στιγμής» (o ίδιος το είπε), άρα περιττές οι ανάγκες σκηνοθέτησης της αναχώρησης από την βίαιη/πανηγυρικά φιλοπεριβαλλοντική απολιγνιτοποίηση που είχε υιοθετήσει. Όπως άσφαιρα και τα πυρά της αντιπολίτευσης, καθώς και η δική της πορεία σταδιακού ξηλώματος/phasing-out του λιγνίτη δεν υπήρξε παρά συμμόρφωση προς το ενεργειακό/πράσινο όνειρο της ΕΕ, μόνο που τότε δεν… έτρεχε γεωπολιτική κρίση με εισβολή στην Ουκρανία.

Αντιστοίχως, ο εορταστικός-προς-πανηγυρικός τόνος των ανακοινώσεων για επίσπευση των ερευνών (προσοχή! των ερευνών…) για εξόρυξη φυσικού αερίου σε ώριμες – και «ασφαλείς, δηλαδή χωρίς Τουρκική αμφισβήτηση» – περιοχές Ηπείρου/Ιονίου/Κέρκυρας/ Κυπαρισσίας/Δυτικής Κρήτης/Ν.Δ. Κρήτης, με μια βροχή αισιόδοξων προβλέψεων για αποθέματα 2,7 δις κυβικών μέτρων φυσικού αερίου σε ορίζοντα 2050, με συγκρίσεις με την Κυπριακή «Αφροδίτη» ή το Ισραηλινό «Ταμάρ» (αν όχι το «Λεβιάθαν») και με προσδοκίες κάλυψης των ενεργειακών αναγκών της χώρας εις βάθος δεκαετιών, ο εν λόγω τόνος χρειάζεται συμμάζεμα. Επειγόντως. Αν μη τι άλλο επειδή οι σχεδιασμοί αυτοί έχουν τα προηγούμενα χρόνια τόσες φορές ψυγειοποιηθεί (ας ερωτηθεί ο Γιάννης Μανιάτης, ας ερωτηθεί η Repsol που έφυγε τρέχοντας, ας ερωτηθούν οι Total και Εxxon Mobil που τρεις φορές είδαν προσφυγές για τα Νότια Κρήτης να ….αναβάλλονται στο ΣτΕ ενώ κινδυνεύουν να εξαντλήσουν την διάρκεια των παραχωρήσεων που έχουν…), ώστε χρειάζεται και αυτήν την φορά κάτι περισσότερο από πολιτικές – έστω και Πρωθυπουργικές! Διαβεβαιώσεις, για να αξιοποιηθεί η όντως ευνοϊκή συγκυρία λόγω τιμών και ανάγκης απεξάρτησης από το Ρωσικό φυσικό αέριο. Αν είναι να παραμείνουν και να συνεχίσουν όσοι για την ώρα ποντάρουν στους Ελληνικούς φυσικούς πόρους – ΕΛΠΕ και Energean από τους δικούς μας, η πολιτικά σκεπτόμενη Total και η διστακτική πλέον Exxon Mobil, συν καμιά Chevron αν προστεθεί καθ’ οδόν – θα χρειαστεί ένα άγνωστο για τα Ελληνικά μας πράγματα υλικό: σταθερότητα προθέσεων, συνέπεια λόγων και έργων. Και διακομματική στήριξη. Και άσκηση πειθούς προς το ΣτΕ (γινόταν με τα Ολυμπιακά Έργα και δεν γίνεται με την ενεργειακή επιβίωση;).

Και συνειδητοποίηση ότι όλα αυτά κινούνται σε βάθος χρόνου, σε μεγάλο βάθος χρόνου, με ανατροπές σε κάθε δεύτερη γωνία.

(Δεν αγγίζουμε, δε, καν το πολύ πιο αγριωπό μέτωπο της μεταφοράς ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο, μετά και τις θέσεις Βικτώριας Νούλαντ να συμπληρώνουν το Αμερικανικό non-paper ενταφιασμού του EastMed. Μετά και την ραγδαία επαναπροσέγγιση Τουρκίας με στρατηγικό διάλογο προς ΗΠΑ, προς Ισραήλ Αίγυπτο, και βλέπουμε…).