Ποτέ δεν είναι αδιάφορες, ποτέ και αναμενόμενες οι Γαλλικές εκλογές

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Τρία ενδιαφέροντα στοιχεία, που δεν προσέχθηκαν όσο θα περίμενε κανείς, προκύπτουν από τα αποτελέσματα του α’ γύρου των Γαλλικών βουλευτικών εκλογών της 12ης Ιουνίου.

Πρώτον, αυτή την φορά οι δημοσκοπήσεις έπεσαν μέσα – τόσο στην πρόβλεψη της τελικής εικόνας, με την περί τον Πρόεδρο Μακρόν παράταξη «Ensemble»/Μαζί να τερματίζει βραχεία κεφαλή από τον συνασπισμό της Αριστεράς/NUPES περί τον επίμονα ριζοσπαστικό Ζαν-Λυκ Μελανσόν, όσο και στην παρακολούθηση του πώς μετά την νίκη Μακρόν στις Προεδρικές του Απριλίου η άνοδος NUPES και η στασιμότητα των Προεδρικών «προετοίμαζε» το αποτέλεσμα – με πυρήνα την οικονομική πίεση και αβεβαιότητα στα μη-προνομιούχα στρώματα της Γαλλίας του 2022.

Δεύτερον, η αποχή με κάτι σαν 53% σε ιστορικό υψηλό, δείχνει ότι η πολιτική αποστράτευση – σε μια χώρα με παράδοση συμμετοχής και πολιτικής εγρήγορσης – αποτελεί πλέον σταθερά. αυτό, δε ενώ κινηματικές εκφάνσεις όπως των Κίτρινων Γιλέκων δεν έπαψαν να εντυπωσιάζουν.

Τρίτον, το διεθνές ενδιαφέρον – ιδιαίτερα δε το Ευρωπαϊκό – για τις Γαλλικές εξελίξεις, όπως εκδηλώνεται πάντως σε δημόσιες τοποθετήσεις αλλά και στα διεθνή μήντια, έχει υποχωρήσει: ό,τι υπήρχε, εξαντλήθηκε με την εκλογή Μακρόν/την απόκρουση Λεπέν και Ακροδεξιάς, άντε και με την σύμπηξη μετώπου της Αριστεράς. Το ζήτημα της κυβερνησιμότητας ή μη μιας Γαλλίας μέλους των G-7, καθοδηγητικής δύναμης στην ΕΕ (ιδίως μετά το φλερτ της Γερμανίας με την διεθνοπολιτική έκλειψη) δεν δείχνει να συγκινεί αληθινά.

Στην ουσία, τώρα, των αποτελεσμάτων του α’ γύρου – που, μνήμη Γαλλίας παλαιών ημερών, έφεραν μινι-ανατροπή στην τελική ευθεία: το Υπουργείο Εσωτερικών έδινε 25,75% στο Μακρονικό «Ensemble» έναντι 25,66% στο NUPES, την στιγμή που π.χ. η Monde έδινε 26,10% στον συνασπισμό της Αριστεράς έναντι 25,81% στους Μακρονιστές (πώς εξηγείται αυτό; με διαφορετική κατάταξη/ετικέτα μιας φούχτας ψηφοφόρων) – η Γαλλία προκύπτει τριχοτομημένη πολιτικά. Η Κεντροδεξιά περί τον Εμμανουέλ Μακρόν, όμως με τεχνοκρατική μεν, Κεντροαριστερής/Οικολογικής χροιάς δε, Πρωθυπουργό την Ελιζαμπέτ Μπόρν ) επελέγη ακριβώς προκειμένου να φρενάρει την άνοδο της ενιαίας Αριστεράς – «Ανυπότακτης Γαλλίας» του Μελανσόν, Πρασίνων, Σοσιαλιστών, ΚΚΓ – που καταδείχθηκε ότι ως συνασπισμός/NUPES πήγαν σαφώς καλύτερα από το παλιότερο άθροισμα των δυνάμεών τους) βρίσκεται σε ίση δύναμη με την ριζοσπαστική/Ευρωδιστακτική Αριστερά Μελανσόν – αλλά και σε μικρή εν τέλει απόσταση από το Rassemblement National/Εθνική Συσπείρωση της Μαρίν Λεπέν, η οποία δεν δίστασε να μιλήσει για «επιτυχημένο αποτέλεσμα» με το σχεδόν 18,5% που εξασφάλισε – βέβαια… και με το σβήσιμο του ακόμη πιο ακροδεξιού Ερικ Ζεμμούρ που περιορίστηκε σε ένα 4,2%.

Τι άλλο ουσιαστικό; Μα… η οριστική περιθωριοποίηση της παραδοσιακής/μεταΓκωλλικής Δεξιάς/Les Republicains που μόλις ξεπέρασε το 10%: αυτό δεν σημαίνει ότι οι έδρες αυτές δεν θα είναι διαθέσιμες για στήριξη στην Προεδρική πλειοψηφία, άμα αυτή δεν εξασφαλισθεί μετά και τον β΄ γύρο, πλην όμως το να βρίσκεται η Γαλλική Δεξιά στην τέταρτη θέση ,περίπου στο μισό της Ακροδεξιάς, αποτελεί αφ’ εαυτού  ένα τέλος εποχής…

Από κει και πέρα, εκείνο που κρίνεται στον β’ γύρο είναι κατά πόσον η περί τον Εμμανουέλ Μακρόν πλειοψηφία στην Γαλλική Εθνοσυνέλευση θα συγκεντρώσει τις αναγκαίες 289 έδρες (επί συνόλου 577). Το Γαλλικό εκλογικό σύστημα, μικρών περιφερειών όπου στον β’ γύρο βρίσκονται αντιμέτωποι όσοι στον πρώτο εξασφάλισαν 12,5% τουλάχιστον – εκλέγεται δε ο πρώτος/η πρώτη ανεξαρτήτως διαφοράς – μαζί με την περιφερειακή/κοινωνιολογική διάσταση – δίνει μεν αυτή την στιγμή πιθανότητες αυτοδυναμίας στους μακρονικούς («la macronie» κατά την όχι-και-τόσο-τρομερή ονομασία που επεκράτησε), αλλά διόλου βεβαιότητα. Το Προεδρικό σύστημα της Πέμπτης Δημοκρατίας, με κυριαρχία του Προέδρου στην εξωτερική πολιτική και άμυνα και με εργαλεία κοινοβουλευτικών χειρισμών που μειώνουν την δύναμη της Εθνοσυνέλευσης έναντι πρωτοβουλιών του, δεν αρκεί για να λύσει τα χέρια Μακρόν αν χρειαστεί να στηριχτεί στους Republicains για την διακυβέρνηση.

Ήδη, όμως , το γεγονός ότι η κομβική για τον Μακρόν ασφαλιστική μεταρρύθμιση με σύνταξη στα 65 πήγε πίσω, όπως και οι προθέσεις φορολογικής και περιβαλλοντικής μεταρρύθμισης, κατά την διάρκεια της προεκλογικής καμπάνιας, δείχνουν ότι η Γαλλία μετά-και-τον-β’-γύρο των βουλευτικών εκλογών δύσκολα θα ανταποκρίνεται στην περίπου Μεσσιανική/εκσυγχρονιστική εικόνα Μακρόν που έτεινε να διαμορφωθεί. Στα δε διεθνοπολιτικά, το πώς θα βλέπουν οι άλλοι τον Γάλλο Πρόεδρο είναι ακόμη λιγότερο σαφές.

Και τούτο, ενώ το πείραμα επανένωσης της Αριστεράς και μάλιστα με ριζοσπαστικό/αμφισβητησιακό χρωματισμό – με Πράσινους, Σοσιαλιστές και «Κομμουνιστές μνήμης» να συμμετέχουν, κερδίζοντας δε σε έδρες… – δεν θα είναι πλέον εύκολο να αγνοηθεί Ευρωπαϊκά. Αν μη τι άλλο, επειδή έτσι ενισχύθηκε το ανάχωμα κατά της Ακροδεξιάς: από την Μασσαλία μέχρι τον Βορρά της ανεργίας, οι δυνάμεις της Λεπέν υποχώρησαν, το NUPES ανέβηκε. Κυρίως: η στήριξη των λιγότερο προνομιούχων, των ανέργων, των σε επισφαλή απασχόληση αφαιρέθηκε από την Ακροδεξιά και πήγε σε διαφορετικού είδους αμφισβήτηση των επιλογών Μακρόν (ο οποίος δεν κατόρθωσε να αποσείσει την σκιά «Προέδρου των ελίτ»).

Ποτέ Γαλλικές εκλογές δεν θα είναι χωρίς ενδιαφέρον, ποτέ όμως δεν θα είναι και δεδομένες.