Όταν η Ακροδεξιά, προσαρμοζόμενη, διεκδικεί όλο και πιο κεντρικό ρόλο

Του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Ασφαλώς και είναι σημαντικό, πολύ σημαντικό το πώς θα καταλήξει να κυβερνάται η Ιταλία, μετά τις εκλογές της 25ης Σεπτεμβρίου, με σταθερά προπορευόμενους τους ακροδεξιούς, με μεταφασιστικές ρίζες και με αντιμεταναστευτικό λάβαρο «Αδελφούς της Ιταλίας» της Τζόρτζια Μελόνι («γυναίκας, μητέρας, Ιταλίδας και Χριστιανής» κατά την χαρακτηριστική αυτοπεριγραφή της). Και τούτο αν επαληθευθούν οι δημοσκοπήσεις που θέλουν, μαζί με την Λέγκα του Ματέο Σαλβίνι και την Φόρτσα Ιτάλια του καβαλιέρε Μπερλουσκόνι όχι απλώς να μιλούν για άνετη πλειοψηφία στην κάλπη αλλά και για ενδεχόμενη αυξημένη πλειοψηφία που θα επιτρέψει στην επερχόμενη ιταλική Κυβέρνηση να προωθήσει μέχρι και συνολική αναθεώρηση.

Ασφαλώς και είναι σημαντικό, πολύ σημαντικό το να καταλήξει η Σουηδία, εμβληματική χώρα της Ευρωπαϊκής Σοσιαλδημοκρατίας να αποκτήσει (μετά από 3ήμερο θρίλερ καταμέτρησης των ψήφων) δεξιά/ακροδεξιά Κυβέρνηση με προπορευόμενους τους Σουηδούς Δημοκράτες/SD του Τζίμι Εκεσον (ο οποίος σχεδόν δεν πίστευε τον εαυτό του όταν θύμιζε στους θριαμβεύοντες για την δεύτερη θέση στο Κοινοβούλιο, ότι «ξεκινήσαμε με 5,6% των ψήφων για να είμαστε σήμερα στο 20,6%»).

Ωστόσο θα συνιστούσαμε στον αναγνώστη να το δει και από μιαν άλλη πλευρά, αυτό το νέο φαινόμενο της – ακραία – δεξιάς στροφής σε δυο τόσο ανόμοιες αλλά και τόσο κεντρικές χώρες για την Ευρώπη όσο η Σουηδία και η Ιταλία. Και τούτο, μήνες μόνο μετά την επικράτηση μεν Μακρόν στην ακόμη πιο κομβική Γαλλία, όμως με έκβαση 58,55%-41,45% έναντι της Μαρίν Λεπέν της Εθνικής Συσπείρωσης/RN –  χάνοντας, δε, εν συνεχεία την αυτόνομη διαχείριση της Κυβέρνησης.

Και τα τρία κόμματα-πυρήνες της ακροδεξιάς διεκδίκησης κεντρικού λόγου/ρόλου στην Ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή έρχονται από πολύ-πολύ δεξιά, με εθνικιστικές, αντιμεταναστευτικές και λαϊκιστικές (η λέξη-κλειδί στην ανάλυση των εξελίξεων τα τελευταία χρόνια, που περισσότερο συσκοτίζει παρά φωτίζει τα πράγματα!) αποσκευές. Οι Σουηδοί Δημοκράτες ξεκίνησαν από νέο-Ναζιστική ρίζα, δεν παραλείπουν τον παρόμοιο με το Sieg Heil χαιρετισμό, είναι μαχητικά αντίθετοι στην πολυ-πολιτισμική παράδοση των Σκανδιναβών, με νατιβιστικές-εθνικιστικές αποχρώσεις. και ταυτοχρόνως αντιτίθενται μαχητικά προς την άποψη περί μείωσης φόρων των οικονομικά φιλελεύθερων συντηρητικών Μετριοπαθών με τους οποίους συζητούσαν συγκυβέρνηση, ζητώντας συνέχιση της (Σοσιαλδημοκρατικής ρίζας) επιδοματικής πολιτικής στην Σουηδία. Ο αντιμεταναστευτικός τους ζήλος γέννησε το σύνθημα: «Επόμενος σταθμός, Καμπούλ!» που υποδηλώνει τόσο την πρόθεση υλοποίησης επαναπατρισμών μεταναστών όσο και την καταγγελία του κύματος βίας στην καθημερινότητα της άλλοτε ειδυλλιακής Σουηδίας ως αναγόμενου στην παρουσία προσφύγων-μεταναστών/ «ξένων».

Κληρονόμος του MSI Ιταλικού Κοινωνικού Κινήματος (1945-1999) ευθέως διεκδικητή του Φασιστικού παραδείγματος στην Ιταλία (τα κυρίως φασιστικά κόμματα είχαν απαγορευθεί μεταπολεμικά) που φιλοξενήθηκε κάποια στιγμή στο κομματικό σχήμα του Σίλβιο Μπερλουσκόνι οδηγώντας σε δεξιόστροφη διάσπαση, οι «Αδελφοί της Ιταλίας» έχουν επίσης εθνικιστικές/νατιβιστικές, ανοιχτά αντιμεταναστευτικές και έντονα συντηρητικές αναγωγές – που, ωστόσο, στο οικονομικό πεδίο συνδυάζονται με επιφυλακτικότητα έναντι των φιλελεύθερων προσεγγίσεων.

Εκείνο όμως που έχει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, όπως συνέβη νωρίτερα και με το Εθνικό Μέτωπο/ήδη Εθνική Συσπείρωση του Ζαν Μαρί Λεπέν/ήδη της Μαρίν Λεπέν στην Γαλλία, είναι η βαθμιαία ολίσθηση των κομματικών αυτών σχηματισμών από το περιθώριο προς το κέντρο των εθνικών πολιτικών συστημάτων. Που, μαζί με την διεύρυνση της εκλογικής τους βάσης στο 1/5 (Σουηδία) ή το 1/4 (Ιταλία), τα εγκαθιστά κατ’ ανάγκην στον πυρήνα κάθε διεκδίκησης διακυβέρνησης μέσω συνασπισμού. Την ίδια στιγμή, η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή ενοποίηση είναι ευθέως ψυχρή έως και εχθρική, με αναφορές σε σχήματα «Ευρώπης των Εθνών», και πάντως έντονα αντι-ομοσπονδιακά. Αυτό, την εποχή που η θεσμική Ευρωπαϊκή Ένωση επιβραδύνει ενόψει της μείζονος ενεργειακής/οικονομικής κρίσης, εγκαθιστάμενη σε αυτάρεσκη εσωστρέφεια.

Εδώ, η διαδρομή του Γαλλικού Λεπενικού σχηματισμού διδάσκει – τι; Εκείνο που και η Τζόρτζια Μελόνι, με τον δικό της τρόπο – δηλαδή αποσαθρώνοντας την ελκυστικότητα και της Λέγκας/Σαλβίνι και την Φόρτσα Ιτάλια/Μπερλουσκόνι, έχει αναδείξει: άμα ταχθείς στο ακροδεξιό κέρας των πολιτικών σχηματισμών (σήμερα ο καβαλιέρε στην Ιταλία κοντεύει να φανεί κεντρώος, έτσι όπως αλλάζει η βεντάλια της πολιτικής!), μπορείς να «διορθώσεις» ακραίες δικές σου θέσεις απαιτώντας/αποκτώντας ρόλο καθοδηγητή της διακυβέρνησης.