Πώς η περιχαράκωση στην γενική άρνηση τραυματίζει την Ελλάδα διεθνώς για το Μεταναστευτικό/Προσφυγικό

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Όσο χρειάζεται η σειρά των Ελλήνων αρμοδίων για τα θέματα του Προσφυγικού/Μεταναστευτικού, ιδίως δε για την τήρηση του ανθρωπιστικού δικαίου (που, σ’ εμάς, συμπίπτει κατά πολύ και με τους Ευρωπαϊκούς κανόνες) κατά την αντιμετώπιση των αιτούντων άσυλο, κάποιο στοιχείο ενθάρρυνσης για την αντιμετώπιση διεθνών καταγγελιών των ακολουθούμενων πρακτικών στα Ελληνικά σύνορα, φαίνεται πως στρέφεται στα όσα διαδραματίζονται αυτές τις μέρες/αυτές τις ώρες στην Μεγ. Βρετανία.

Όπου αιτούντες άσυλο οι οποίοι κρίθηκε ότι «εισήλθαν παρανόμως» επί βρετανικού εδάφους – «κυρίως νεαροί άνδρες που ταξιδεύουν μόνοι», διευκρινίζεται – αποφασίστηκε να φορτωθούν σε πτήση για… Ρουάντα. Εκεί, θα μπορούν να υποβάλουν την αίτηση ασύλου, με διαμονή και υποστήριξη όσο θα εξετάζεται η αίτησή τους! Οι δικαστικές προσφυγές που έχουν υποβληθεί κατά του προγράμματος αυτού, για το οποίο η Βρετανή ΥΠΕΞ  Λιζ Τρας διακήρυσσε ότι στρέφεται κατά «των ελεεινών διακινητών ανθρώπων που εμπορεύονται τις ελπίδες και τα όνειρα των μεταναστών» (πρόκειται για την ίδια Λιζ Τρας που, μιλώντας για την Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αμφισβήτησε τα δικαιώματα της Ρωσίας στις περιοχές του Ροστόφ και του Βορονέζ, έως ότου ο Βρετανός πρέσβυς της υπέδειξε ότι πρόκειται για περιοχές που… ανήκουν στην Ρωσία!, προσφυγές από τους 130 πρώτους απειλούμενους με την ιδιότυπη αυτή απέλαση καθώς και από σειρά ΜΚΟ, καθυστέρησαν μεν αλλά δεν απέτρεψαν – σε επίπεδο Court of Appeals – την διαδικασία. Η σχετική πτήση δε περιοριζόταν σε μονοψήφιο μεν αριθμό, όσο τρέχουν άλλες προσφυγές, αλλά ετοιμαζόταν για συμβολικούς έστω λόγους – έως ότου το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, με δικά του ασφαλιστικά μέτρα, «πάγωσε» την διαδικασία. Προηγήθηκε έντονο κύμα διαφωνιών στην κοινή γνώμη. Ο Πρίγκηπας της Ουαλίας φέρεται (από τους Times) να έχει χαρακτηρίσει το σχέδιο «ανησυχητικό» και «αποκρουστικό», ο ΟΗΕ δήλωσε αντίθεση σε μια συμφωνία Βρετανίας-Ρουάντας με αυτό το περιεχόμενο, 23 επικεφαλής της Αγγλικανικής Εκκλησίας (μεταξύ των οποίων ο Αρχιεπίσκοπος του Καντέμπουρι) με κοινή επιστολή τους δήλωσαν ότι «αυτή η ανήθικη πολιτική καλύπτει με ντροπή την Βρετανία. Ωστόσο, αυτά δεν εμπόδιζαν το αεροπλάνο να τροχιοδρομήσει μέχρι την παρέμβαση τ ου Δικαστηρίου του Στρασβούργου.

Τώρα, γιατί να μας απασχολεί στην Ελλάδα των θερινών διακοπών το τι κάνει η Βρετανία με «τους δικούς της» αιτούντες άσυλο, εκείνους δηλαδή που σκυλοπνίγονται διασχίζοντας την Μάγχη και ζητούν να υποβάλουν αίτημα ασύλου επί βρετανικού εδάφους; Η αλήθεια είναι ότι ο βρετανικός Τύπος – η Telegraph – επισήμανε ότι το πρόγραμμα αυτό για τους μετανάστες, που τρέχει υπό την δίδυμη στήριξη της Λιζ Τρας και της (υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου) Πρίττι Πατέλ, καταγωγής από την Ινδία η ίδια, χτίζεται με το πρότυπο της Ελληνικής στάσης στο Αιγαίο! Αμφότερες οι σιδηρές κυρίες θήτευσαν επιτυχώς στον χώρο των εταιρικών/δημοσίων σχέσεων: η Πατέλ στην Weber Shandwick, η Τρας στην Shell, προτού βρεθούν στην πολιτική αρένα: κι αυτό, κάτι διδάσκει. Όμως το πιο σημαντικό, για την Ελλάδα του σήμερα η οποία χρειάζεται κάθε έρεισμα στην παγκόσμια κοινή γνώμη στην δυσοίωνη αντιπαράθεσή της με την Τουρκία, από όπου – ασφαλώς με υπονομευτική/αποσταθεροποιητική διάθεση – επαπειλούνται τα νέα κύματα αιτούντων άσυλο, είναι το ότι η χώρα τείνει να βρεθεί στην γωνία με τις πρακτικές push-backs όπως τις εφαρμόζει στο Αιγαίο.

Μετά την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (η UNHCR δεν είναι…ΜΚΟ, όπως κάποιοι τείνουν να νομίζουν στην Ελλάδα του 2022) που κατέγραψε 540 ξεχωριστά περιστατικά που αφορούσαν 17.000 άτομα τα οποία φέρεται να επιστράφηκαν με την βία, ανεπίσημα, στην Τουρκία, μετά τις έντονες καταγγελίες που συζητήθηκαν  στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ούτε αυτό είναι ΜΚΟ) και οδήγησαν μέχρι και σε άρνηση έγκρισης του προϋπολογισμού της Frontex, μετά και τις παρεμβάσεις της αρμόδιας για το Μεταναστευτικό Επιτρόπου Ίλβα Γιόχανσσον (πάλι δεν πρόκειται για ΜΚΟ), ζήσαμε την παραίτηση/ επίσημο ξήλωμα του επικεφαλής της Frontex Φαμπρίς Λετζερί (τον οποίο μόλις είχαμε τιμήσει στην Ελλάδα) προκειμένου να παύσουν οι εναντίον του διοικητικές και ενδεχομένως ποινικές διαδικασίες για την σύμπραξη της Frontex με διεθνώς καταγγελλόμενες παραβάσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων μαζί με το Ελληνικό Λιμενικό. (Ο οποίος Λετζερί, βρήκε να πει ότι… η τήρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν ήταν της αρμοδιότητας της Frontex: επαναλαμβάνουμε, ξηλώθηκε πανηγυρικά, ωθούμενος σε παραίτηση – και, λόγω του σάλου περί την Frontex, δεν φαίνεται  κάποιος να σπεύδει να λάβει την θέση του).

Καταλήξαμε τώρα να άγεται στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στα Ηνωμένα Έθνη Έκθεση του Ειδικού Εισηγητή Φελίππε Γκονζάλες Μοράλες, που εξετάζει γενικώς τις παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων στα σύνορα, αναφέροντας ότι οι επαναπροωθήσεις τείνουν να αποτελέσουν de facto γενική πολιτική στην περίπτωση της Ελλάδας. (Ούτε ο ΟΗΕ και οι θεσμοί του είναι ΜΚΟ, θυμίζουμε).

Την στιγμή λοιπόν που η Άγκυρα επιχειρεί να δώσει την δική της εικόνα στο διεθνές σύστημα για το τι συμβαίνει στο Αιγαίο και τον Έβρο – τελευταίο επεισόδιο, η «καταγγελία» για φονικό πυροβολισμό κατά Αφγανού στα σύνορα – αποτελεί τουλάχιστον λανθασμένη «ανάγνωση» των στάσεων της διεθνούς κοινής γνώμης το να περιχαρακώνεται η Ελληνική απάντηση, μπροστά στις πυκνές καταγγελίες, σε γενική άρνηση της προβληματικότητας των push-backs και των επαναπροωθήσεων, με λίγο πολιτικό λιθοβολισμό των ΜΚΟ. Συν, με αυτάρεσκη παραπομπή στις διαβεβαιώσεις της ημέτερης Εθνικής Αρχής Διαφάνειας ότι όλα βαίνουν καλώς στην διαχείριση του Προσφυγικού/Μεταναστευτικού υπό συνθήκες 2022.

Ακόμη κι αν, για λόγους διαχείρισης της Ελληνικής κοινής γνώμης που έχει «σκληρύνει» στο Μεταναστευτικό/Προσφυγικό (κι ακόμη περισσότερο για λόγους εξισορρόπησης εσωτερικών πολιτικών τάσεων) η επίσημη Ελλάδα δεν διατηρεί επιφυλάξεις για όσα συμβαίνουν στα σύνορα, μήπως τουλάχιστον σκεφτόταν τι είδους επιχειρήματα χαρίζονται – ενώπιον της διεθνούς κοινής γνώμης, επαναλαμβάνουμε! – στην απέναντι ακτή του Αιγαίου; Που, ενώ προκαλεί ή πάντως υποθάλπει τα προσφυγικά κύματα, θα βρεθεί να ακούγεται όλο και περισσότερο ως καταγγέλουσα εναντίον Ελληνικών πρακτικών έτσι που οι πρακτικές αυτές – διεθνώς, το λέμε μιαν ακόμη φορά, με βάση τα στοιχεία που αναφέραμε παραπάνω – μπαίνουν στο στόχαστρο της διεθνούς κοινής γνώμης…