Με κάποια προσοχή ας διαβάζονται εκλογικά αποτελέσματα και προβλέψεις σε Γερμανία και Γαλλία

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

To να διαβάζει κανείς με μάτια της εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης (και μάλιστα όταν αυτή εγκαθίσταται, όπως στην Ελλάδα τώρα, σε σαφώς προεκλογική φάση με τα συνέδρια των κομμάτων να ανεβάζουν πίεση και τις δημοσκοπήσεις να δίνουν εικόνα σασπένς εξουσίας εκεί που λατρευόταν η αυτοδυναμία…) τις εκλογικές αναμετρήσεις σε άλλες χώρες και τις εξελίξεις που σηματοδοτούνται απ’ αυτές, έχει μια κάποια λογική. Όμως… δεν πρέπει να τραβιέται στα άκρα, γιατί αλλιώς καταλήγει σε στρεβλώσεις προσδοκιών.

Το βλέπουμε αυτό με την πορεία του Γαλλικού πολιτικού σκηνικού, όπου μετά την Προεδρική εκλογή με επιτυχία Μακρόν «τρέχουν» οι βουλευτικές εκλογές που θα καθορίσουν την κυβερνησιμότητα της Γαλλίας – και κάτι από την πορεία της ΕΕ – στην αμέσως επόμενη στροφή. Το βλέπουμε και πάλι, με τις περιφερειακές Γερμανικές εκλογές που έρχονται 8 μήνες μετά τις Ομοσπονδιακές και αποτελούν αξιολόγηση της διακυβέρνησης Σοσιαλιστών/Πρασίνων/Φιλελευθέρων (υπό την μείζονα πίεση του Ουκρανικού).

Να ξεκινήσουμε από την δεύτερη υπόθεση, των Γερμανικών εκλογών που δεν μας είναι και τόσο οικείες στην Ελλάδα: εκεί, την περασμένη εβδομάδα, στο μικρό Land του Σλέσβιχ-Χολστάιν (στον Βορρά, στα σύνορα με την Δανία – γι’ αυτό και υπάρχει και τοπικιστικό Δανικό κόμμα) οι Χριστιανοδημοκράτες που σε ομοσπονδιακό επίπεδο είχαν υποστεί τον περασμένο Σεπτέμβριο πανωλεθρία χάνοντας μετά 16 χρόνια την εξουσία, βελτίωσαν αισθητά την θέση τους λαμβάνοντας 43% – έναντι 32% των προηγούμενων εκλογών. Σε άνοδο και οι Πράσινοι, που πέρασαν σε ένα 18,3% έναντι 12,9%. Σε υποχώρηση οι Φιλελεύθεροι, κυρίως όμως οι Σοσιαλδημοκράτες που εξασφάλισαν μόλις 16%, έναντι 27,3%: στην ουσία, στο κρατίδιο αυτό (το οποίο, σημειωτέον έχει εγκατεστημένο μεγάλο δυναμικό ανεμογεννητριών, αλλά και ετοιμάζεται να υποδεχθεί κατεπειγόντως τέρμιναλ για εισαγωγές LNG, όρα βρίσκεται στο κέντρο συζητήσεων με την ενεργειακή κρίση) θεωρήθηκε ότι κρίθηκε αρνητικά η θητεία του Όλαφ Σολτς στην Καγκελαρία,  η στάση του στο Ουκρανικό.

Λόγος για τον οποίο ο ίδιος επεδίωξε να παίξει κεντρικό ρόλο στην καμπάνια για τις χτεσινές εκλογές στο μεγάλο Land της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας. Στον αντίποδα με το Σλέσβιχ-Χολστάιν η Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία είναι το μεγαλύτερο στην Γερμανία και – μαζί με την Βαυαρία – στην κορυφή των οικονομικών επιδόσεων. (Για να συνειδητοποιήσουμε τα μεγέθη, το ΑΕΠ της είναι 3,5 φορές εκείνο της Ελλάδας. Είναι μεγαλύτερο από χωρών όπως η Ελβετία ή… η Τουρκία). Γι αυτό και οι εκλογές εδώ θεωρούνται «ομοσπονδιακές εκλογές σε εκδοχή μινιατούρας» . Τοπικός πρωθυπουργός ήταν ο Αρμιν Λάσετ, ο οποίος ηγήθηκε των Χριστιανοδημοκρατών σε εθνικό επίπεδο και τους οδήγησε στην μεγάλη ήττα. Τώρα, στο τοπικό επίπεδο αναμετρήθηκε με τον Σοσιαλδημοκράτη Τόμας Κουτσέκυ (δικηγόρο, από εργατική οικογένεια) που θεωρείται ότι έχει στενή σχέση με τον Καγκελάριο Σολτς – γι αυτό και οι κάλπες αυτές θεωρούνται κρίσιμη δοκιμασία και για τον τελευταίο… – ο (διάδοχος του Λάσετ) Χέντριχ Βύστ ο οποίος δεν έχει άμεσα εκλεγεί, αλλά είναι ο εξερχόμενος τοπικός πρωθυπουργός. Πρώην λομπίστας, ο Βύστ έχει υψηλό προφίλ. Σημειωτέον ότι στην Ρηνανία-Βεστφαλία, ο υπουργός Ενέργειας προέρχεται από τους Φιλελευθέρους: στην περιοχή έχει ξεσπάσει σάλος όταν αποφασίστηκε επέκταση λιγνιτωρυχείου σε περιοχή σημαντικού, παλιού δάσους. Πάντως, και τα δυο μεγάλα κόμματα έχουν ταχθεί υπέρ της καθυστέρησης της απανθρακοποίησης.

Παρά, λοιπόν, την ισχυρή προσπάθεια των Σοσιαλδημοκρατών και του Καγκελλαρίου Σολτς η Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία τους επεφύλαξε νέα υποχώρηση: με αισθητή υπεροχή των Χριστιανοδημοκρατών (άνω του 35%) , η SPD βρέθηκε σε σαφώς δεύτερη θέση με κάτι σαν 27,5%. Η ιστορία όμως… δεν τελειώνει εδώ. Διότι οι σύμμαχοι της CDU/του Βυστ στην τοπική Κυβέρνηση, οι Φιλελεύθεροι, καταποντίστηκαν και ήταν ζήτημα αν πιάνουν το 5% που είναι αναγκαίο για να έχουν έδρες στην τοπική Βουλή. Αντιθέτως, οι Πράσινοι υπερδιπλασίασαν την δική τους ισχύ με λίγο λιγότερο από 18,5% των ψήφων. Προτού λοιπόν, στην δική μας τάση για μεταφορά των πάντων σε όρους Ελληνικής λειτουργίας, αν προσεχθεί ότι η πιθανότερη τοπική Κυβέρνηση στην Β. Ρηνανία-Βεστφαλία θα είναι συνασπισμός Σοσιαλδημοκρατών και (σαφώς αριστερόστροφων) Πρασίνων, με εν πολλοίς οικολογική ατζέντα σε μια ανεπτυγμένη βιομηχανική περιοχή.

Αν, πάντως, χρειάζεται προσοχή όταν κάνουμε προβολές Γερμανικών πολιτικών αποτελεσμάτων στα δικά μας πράγματα, ακόμη περισσότερο χρειάζεται κάποια αυτοσυγκράτηση με τις προβολές των Γαλλικών πολιτικών εξελίξεων. Εκεί, ο συνασπισμός της Αριστεράς/NUPES ( «Ανυπότακτη Γαλλία»/ Μελανσόν, Πράσινοι, Κομμουνιστές και Σοσιαλιστές) μετριούνται δημοσκοπικά – ένα μήνα πριν τις κάλπες για την Εθνοσυνέλευση – στο 28% των προθέσεων ψήφου, με τον συνασπισμό Ensemble περί τον Προεδρικό σχηματισμό (πρώην LREM/ήδη «Αναγέννηση», Horizons, Agir και ΜoDem) να ακολουθεί με 27%, το Rassemblement National/Λεπέν στην τρίτη θέση με 22% και τους Ρεπουμπλικανούς (παραδοσιακή Δεξιά) στο 11%.

Όμως, όσο κι αν αναγνωρίζεται ότι ο συνασπισμός της Αριστεράς δημιούργησε δυναμική, δεν πρέπει να παραβλέπεται η λειτουργία του εκλογικού συστήματος των δυο γύρων, του scrutin uninominal à deux tours: αυτό δημιουργεί τοπικές πλειοψηφίες σε εντελώς διαφορετική βάση απ’ εκείνα που δείχνουν τα ποσοστά.

Έτσι λοιπόν, γίνεται κατανοητό ότι το 2017 η LREM/Μακρόν με 32% των ψήφων στις προηγούμενες βουλευτικές είχε εξασφαλίσει 356 έδρες στο σύνολο των 577 της Εθνοσυνέλευσης. τώρα, οι προβολές όσο περνούν οι μέρες δίνουν στο νέο Προεδρικό συνασπισμό «Ensemble» κάτι σαν 310-340 έδρες (δηλαδή σε υποχώρηση μεν, αλλά και πάλι με λειτουργική πλειοψηφία), ενώ η NUPES περί τον Μελανσόν δείχνει να περιορίζεται σε 135-165 έδρες.

Γι αυτό λοιπόν η «μεταφορά» των συζητήσεων Γερμανίας και Γαλλίας στα δικά μας έχει παγίδες. Όσοι βιάζονται να μιλήσουν για ανάκαμψη της Δεξιάς (δηλαδή των Χριστιανοδημοκρατών) στην Γερμανία, ή για πτώση των Σοσιαλδημοκρατών/δύση του άστρου του Όλαφ Σολτς χρειάζεται ας μην χάνουν από τα μάτια τους και την πορεία των Πρασίνων. δίπλα, δε, στα Ουκρανικά ας ζυγιάζουν και τα περιβαλλοντικά. Όσοι δε αισθάνονται να χρειάζονται την επιβεβαίωση κυριαρχίας Μακρόν στο Γαλλικό πολιτικό σκηνικό και μάλιστα ως αντίβαρο σε μια «παλαβή Αριστερά» /Μελανσόν (ακούστηκε κι αυτό), ας προσέχουν μήπως καταλήγει το επιχείρημα στο να … χαρίζεται η Ευρω-διστακτική γαλλική κοινή γνώμη και η αμφισβήτηση λόγω της πίεσης της βιωμένης ακρίβειας στη Μαρίν Λεπέν.