Από την ετερογονία των σκοπών στο Ουκρανικό στην δημιουργία των κλειστών διεθνοπολιτικών στρατοπέδων

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Η fast-track προώθηση της ένταξης Φινλανδίας (της χώρας για την οποία γεννήθηκε η έννοια της «φινλανδοποίησης» ώστε να υποδηλώσει τον – υπό πίεση ισχυρών γειτόνων, εν προκειμένω της ΕΣΣΔ – αυτοπεριορισμό στις επιλογές διεθνούς ένταξης και άσκησης εξωτερικής πολιτικής) και Σουηδίας (της οποίας η ουδετερότητα ξεκινά από την πικρή της εμπειρία στους Ναπολεόντειους Πολέμους, την ήττα στον Φινλανδικό Πόλεμο του 1806-07 που βρήκε το 1/3 της χώρας να περνά υπό Ρωσικό έλεγχο και την καθιέρωση της ουδετερότητας/ «Πολιτικής του 1812», όσο κι  αν αυτή δοκιμάστηκε στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο λόγω εγγύτητας της Ναζιστικής Γερμανίας) στο ΝΑΤΟ, η κίνηση αυτή έδειξε όντως την λειτουργία «ετερογονίας των σκοπών» στην διεθνοπολιτική σκακιέρα. Αν ο Πρόεδρος Πούτιν θεώρησε/διακήρυξε ότι η «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» της Ρωσίας στην Ουκρανία θα απέτρεπε την πρόσθετη πίεση του ΝΑΤΟ στα δυτικά σύνορα της Ρωσικής Ομοσπονδίας, εκείνο που τελικώς «εισπράττει» είναι μια μεγάλη επέκταση του μετώπου επαφής Ρωσίας/ΝΑΤΟ. Ακόμη περισσότερο: οι αναφορές Πούτιν στα πυρηνικά, οι πτήσεις οπλισμένων με πυρηνικά Ρωσικών μαχητικών στην Βαλτική, αντί να αποθαρρύνουν τις χώρες της περιοχής να ζητήσουν την ΝΑΤΟϊκή ασπίδα, τις έκαναν να σπεύσουν ακόμη περισσότερο. Ενώ δε η Σουηδία, τουλάχιστον, κάτι μουρμούρισε περί μη-στάθμευσης πυρηνικών στο δικό της έδαφος όταν βρεθεί στην αγκαλιά του ΝΑΤΟ, η Φινλανδία δείχνει να κάνει την ακριβώς αντίθετη επιλογή. (Μετρήστε, τώρα τα 1240 χιλιόμετρα Φινλανδο-Ρωσικών συνόρων διαμέσου της ερημιάς των δασών της ταϊγκας, με το 6% των συνόρων της Ρωσίας που μέχρι σήμερα αγγίζουν χώρες του ΝΤΟ: Νορβηγία, Βαλτικές συν ό,τι από Πολωνία συνορεύει με το Καλίνινγκραντ).

Ήδη η ίδια η Ρωσική στάση άρχισε να μετακινείται προς κάτι πιο ρεαλιστικό: από τον ίδιο τον Πρόεδρο Πούτιν διακηρύχθηκε ότι «δεν υπάρχει καμία απειλή για την Ρωσία», οπότε η Ρωσία δεν έχει «κανένα πρόβλημα» με Φινλανδία ή Σουηδία επειδή εντάσσονται στο ΝΑΤΟ. Απλώς δεν θα ήθελε να δει εγκαθιστάμενα προωθημένα οπλικά συστήματα – και μάλιστα με πυρηνικές δυνατότητες – κοντά στα σύνορά της. (Έρχεται δηλαδή η επαναπροσδιορισμένη Ρωσική θέση κάπου κοντά στην Σουηδική στάση για συμμετοχή μεν στο ΝΑΤΟ – άρα με απόκτηση της κάλυψης της αυτόματης αμυντικής συνδρομής του Άρθρου 5 του ΒορειοΑτλαντικού Συμφώνου, αλλά χωρίς βάσεις και χωρίς «φιλοξενία» πυρηνικών).

Μια τέτοια Ρωσική απαρχή υποχώρησης θα μπορούσε κανείς να θεωρήσει ότι ανοίγει ένα πρώτο – έστω περιορισμένο – παράθυρο για μια βάση εκτόνωσης στο Ουκρανικό. Υπό την έννοια ότι μια Ουκρανία χωρίς συμμετοχή στο ΝΑΤΟ μεν (αυτό φαινόταν να έχει γίνει δεκτό από τον Πρόεδρο Ζελένσκι, βέβαια… να επιβεβαιωθεί τώρα), αλλά με κάποιες σχετικά στενές σχέσεις με τις ΝΑΤΟϊκές χώρες και τους σχεδιασμούς τους ως εγγύηση ανάσχεσης μιας περαιτέρω Ρωσικής προώθησης πέρα από το Ντονμπάς και την Κριμαία θα ήταν κάτι το αποδεκτό στην Μόσχα.

Εκεί όμως που το πράγμα οδηγείται με την ΝΑΤΟϊκή ένταξη Σουηδίας-Φινλανδίας και το συνολικά σκηνικό της, και μάλιστα με σαρωτική στήριξη των πολιτικών συστημάτων και της κοινής γνώμης αμφότερων των χωρών, και τούτο μαζί με την συνέχιση της πρακτικής των πολύπλευρων οικονομικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας που πραγματικά ισοδυναμούν με οικονομικό πόλεμο, είναι μια κατάσταση όχι απλώς νέου Ψυχρού Πολέμου αλλά και παγιοποίησης των δυο στρατοπέδων Δύσης και … όπως καταλήξει να προσδιοριστεί ό,τι συγκροτηθεί γύρω από την Ρωσία. (Είδαμε την στάση της Κίνας, που θα ξεκαθαρίσει ακόμη σαφέστερα το φθινόπωρο. Βλέπουμε τις εξελίξεις στην Ινδία/στην Ινδική Χερσόνησο). Έχουμε – σε κάθε βήμα – την διαμόρφωση στρατοπέδων.

Και, το πιο σημαντικό, δεν γίνεται πλέον δεκτό να υπάρχουν δισταγμοί στην ένταξη στα στρατόπεδα αυτά: το «πάς μη ων μαθ’ ημών, καθ’ ημών» στην διεθνοπολιτική πραγματικότητα είναι εξαιρετικά επικίνδυνη λογική. Αυτή πάει να επικρατήσει πλέον.