Ταραχή στον μαγικό κήπο των κρυπτονομισμάτων

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Επίσημες καταγραφές δεν υπάρχουν – άλλωστε και η ίδια η έννοια «επίσημες» δεν έχει αντικείμενο ύπαρξης στον μαγικό κήπο των κρυπτονομισμάτων – όμως υπολογισμοί ανεβάζουν στις 300.000 τον αριθμό των Ελλήνων που κατέχουν κρυπτονομίσματα στην χώρα ή/και ενεργούν συναλλαγές με αυτά. Γνωστότερο το Bitcoin, παραπέρα το Ethereum, ή το Tether ή το Terra. Λιγότεροι έχουν πρόσβαση σε NFTs/non-fungible tokens, δηλαδή ψηφιακούς υποδοχείς που αντιπροσωπεύουν ιδιοκτησία ψηφιακών αντικειμένων, που μπορεί να είναι ένα μουσικό έργο ή μια ψηφιακή συλλογή.

Συνεπώς η προ ημερών κατάρρευση του ανταλλακτηρίου κρυπτονομισμάτων FTX και η αντίστοιχη του Σαμ Μπάνκμαν-Φριντ (το τρίτο ή δεύτερο μεγαλύτερο, με πρώτο το Binance του Τσάνγκπενγκ Ζάο το οποίο προς στιγμήν προσήλθε σε σωστική επέμβαση στο FTX, αλλ’ απομακρύνθηκε εγκαίρως) έχει προξενήσει περιορισμένα μόνον κύματα σ’ εμάς. Η κατάρρευση της αξίας του Bitcoin, του γνωστότερου/πιο διαδεδομένου από τα κρυπτονομίσματα, σε επίπεδα κάτω από το μισό της κορύφωσης (φθινόπωρο του 2021), ή πάλι το «σπάσιμο» της σύνδεσης/peg κρυπτονομισμάτων όπως το Tether με το δολάριο (αυτό εθεωρείτο το πλεονέκτημα των stablecoins) δεν έχει εισαγάγει σ’ εμάς το κύμα ανησυχίας που παρατηρείται σε άλλες χώρες.

Την ίδια στιγμή, μεγάλοι συστημικοί παίκτες που συμμετείχαν στον χορό των κρυπτονομισμάτων, ο οποίος ξεκίνησε με το Bitcoin πριν 14 χρόνια – η κορυφαία επενδυτική BlackRock και η αντίστοιχη Fortress πλησίασαν τον μαγικό κήπο, ο Elon Musk της Tesla έπαιξε καθοδηγητικό ρόλο, η ασφαλιστική Fidelity είχε αρχίσει να δέχεται να προσθέτουν επενδυτές της κρυπτονομίσματα στα συνταξιοδοτικά τους προγράμματα, το El Salvador (ναι, ναι, η χώρα της Κεντρικής Αμερικής!) κατέστησε το Bitcoin παράλληλο επίσημο νόμισμά του – επιχειρούσαν τελευταίως προσεκτική αποστασιοποίηση Μοναχική η Κριστίν Λαγκάρντ, Πρόεδρος της ΕΚΤ και νωρίτερα Γενική Διευθύντρια του ΔΝΤ, είχε δηλώσει προ εξαμήνου σε συνέντευξή της: «η ταπεινή μου εκτίμηση [για τα κρυπτονομίσματα] είναι ότι δεν έχουν καμιά αξία […] βασίζονται στο τίποτε, δεν υπάρχει σ’ αυτά κάποιο υποκείμενο στοιχείο ενεργητικού που να λειτουργεί ως άγκυρα ασφαλείας».

Πολλοί άλλοι κεντρικοί τραπεζίτες και υπεύθυνοι ρυθμιστές τηρούσαν σαφώς πιο φιλική στάση. Τώρα, που από σύνολο αξίας περί τα 3,2 τρις δολαρίων ο μαγικός κήπος των κρυπτονομισμάτων συρρικνώθηκε κάτω από το 1 τρις, ενώ η αξία του ίδιου του ανταλλακτηρίου FTX κυριολεκτικώς εξαχνώθηκε, δεύτερες σκέψεις για επείγουσα ρυθμιστική παρέμβαση έρχονται στην επιφάνεια…

Οι Αγγλοσάξωνες έχουν μια ιδιωματική έκφραση: «don’t throw the baby out with the bathwater»/ «μην πετάξεις το μωρό μαζί με τα νερά του μπάνιου» προκειμένου να εκφράσουν το ότι δεν πρέπει, στην προσπάθειά του να ξεφορτωθεί κανείς κάτι το ανεπιθύμητο, να χάνει και το πιο πολύτιμο. Στην υπόθεση των κρυπτονομισμάτων, η τεχνολογία των blockchain, δηλαδή των αποκεντρωμένων ψηφιακών τραπεζών δεδομένων που εξασφαλίζουν, με την χρήση αλγορίθμων, την αξιοπιστία των συναλλαγών – θεωρήθηκε ότι παρέχει μια πολύ φθηνότερη, εξίσου (αν μη περισσότερο) αξιόπιστη λειτουργία συναλλαγών σε σχέση με το βαρύ, ρυθμισμένο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Καθώς αυτή η χρηματοπιστωτική αναταραχή έρχεται σε μια φάση που οι νομισματικές αρχές έχουν να ασχοληθούν με την πολύ βαρύτερη υπόθεση της προσγείωσης από το πληθωριστικό φαινόμενο, το νευρικό αντανακλαστικό της υπερ-ρύθμισης δεν μπορεί να αποκλεισθεί. Όσο για εκείνους που τσουρουφλίστηκαν με την κατοχή «έξυπνων» επενδύσεων σε crypto ή NFTs, θα έχουν την τύχη όσων έπαθαν αντίστοιχα με την φούσκα των dotcoms (ή του δικού μας Χρηματιστηρίου): έζησαν ένα ωραίο όνειρο.