Αλήθεια, ποια Ελληνική Κυβέρνηση θα προχωρήσει σε παραίτηση από την ομοφωνία στην ΕΕ;

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Είναι η Frankfurt Allgemeine Zeitung το κατεξοχήν κατεστημένο μέσο/ιμάντας μεταβίβασης επιλογών πολιτικής προς την Γερμανική κοινή γνώμη. Βέβαια πρόσκειται περισσότερο προς την Χριστιανοδημοκρατία, έχοντας άλλωστε και ισχυρή διάσταση οικονομικής ανάλυσης – το «πρόσκειται δεν παραπέμπει, ασφαλώς, στην φιλοσοφία οπαδισμού/κερκίδας των Ελληνικών ΜΜΕ – ενώ σήμερα την ευθύνη της διακυβέρνησης έχει η συνεργασία Σοσιαλδημοκρατών/Πρασίνων/Φιλελευθέρων. Όμως η φιλοξενία στην FAZ σημαντικού καθοδηγητικού άρθρου του Καγκελαρίου Σολτς – μετριοπαθούς Σοσιαλδημοκράτη, αλλά πάντως…. Καγκελάριου με αντικείμενο τον γεωπολιτικό ανήφορο που έχει μπροστά της η «Ευρώπη»/η ΕΕ, τώρα που δαγκώνει αληθινά η ενεργειακή κρίση στην ΕΕ (δηλαδή στην Γερμανία), η φιλοξενία αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Μην μας κρατήσει κακία ο αναγνώστης, όμως θα προτρέψουμε να αναζητήσει το κείμενο απευθείας στο https://www.faz.net/aktuell/politik/die-gegenwart/scholz-zum-ukraine-krieg-eu-muss-geopolitischer-akteur-werden-18176580.html. Και να μην σταθεί στην τιτλοφόρηση «Η ΕΕ οφείλει να καταστεί γεωπολιτικός συντελεστής», ούτε καν να αρκεσθεί στο να προσθέσει το «οι Ρωσικοί πύραυλοι […] κατέστρεψαν την Ευρωπαϊκή και διεθνή ειρηνική τάξη πραγμάτων των τελευταίων δεκαετιών» (την πολιτικοοικονομική Great Moderation, στην οποία έπαιξε κεντρικό ρόλο η Γερμανία της εποχής Μέρκελ). Η έκκληση Σολτς – ευθυγράμμιση προς την αντίστοιχη Μακρόν, προτού χτυπήσει  η κρίση στην πλήρη της έκταση – να ξεπεραστεί η «μόνιμη διχόνοια, μόνιμη διάσταση απόψεων μεταξύ των Κρατών μελών», συν να αρθούν τα «εγωϊστικά μποϋκοτάζ […] τα εθνικά βέτο στην εξωτερική πολιτική» ανοίγει την αληθινή συζήτηση για μετεξέλιξη της ΕΕ υπό τις συνθήκες της συνεχιζόμενης Ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, που επανέφερε την έννοια «πόλεμος» σε Ευρωπαϊκό μέτωπο. Όχι ρητορικά, πλέον ούτε με σχεδιασμούς επί χάρτου ούτε καν με σημαντικές μεν, οριακής όμως θεσμικής σημασίας κινήσεις όπως το Next Generation EU με στοιχείο αμοιβαιοποίησης χρέους αλλά με άνοιγμα της συζήτησης Κορυφής για βήματα ανεπίστροφα (βλέπε Brexit) στην ίδια την υπόσταση της Ένωσης. Γιατί τα λέμε αυτό, έτσι μελοδραματικά;

Διότι όπως σήμερα – 20 Ιουλίου 2022 – η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μας θέσει στο τραπέζι τις προτάσεις της για την μείωση της ζήτησης φυσικού αερίου, την εξοικονόμηση ενέργειας και τον ενδεχόμενο περιορισμό της κατανάλωσης ενόψει της (αληθινής) προοπτικής να στερέψει αληθινά ο ενεργειακός εφοδιασμός της ΕΕ με το επιθετικό ενεργειακό παίγνιο της Μόσχας, τις «αντι-κυρώσεις» Πούτιν, τα πράγματα θα σοβαρέψουν. Ενώ λοιπόν θα ακούγονται οι αναμενόμενες φιοριτούρες Ούρσουλας φον ντερ Λάιεν, θα αντηχεί η προηγηθείσα κάπως πιο ειλικρινής τοποθέτηση του Ύπατου Εκπροσώπου Χοσέπ Μπορέλ: «να αντέξουν οι Ευρωπαϊκοί το τεστ αντοχής [των αυξήσεων τιμών ενέργειας και τροφίμων] για τις κοινωνίες μας».

Στο μέτρο όμως που τα πράγματα δείξουν να φθάνουν σε αδιέξοδο – γι’ αυτό, άλλωστε το επίπεδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου «αφέθηκε» γι’ αργότερα, το φθινόπωρο, όταν δηλαδή θα έχει φανεί στην πράξη και όχι πλέον στα χαρτιά το πού θα βρίσκονται τα αποθέματα φυσικού αερίου, πώς θα διαμορφωθούν οι αντοχές της ηλεκτροπαραγωγής, πού θα κινούνται οι λοιπές πηγές ενέργειας (πέραν δηλαδή των ΑΠΕ ο καταραμένος/σωτήριος λιγνίτης, ο λιθάνθρακας, τα φοβιστικά πυρηνικά…) η έννοια της αλληλεγγύης θα προσλάβει άλλο περιεχόμενο στην Ευρώπη.

Όσοι – παλιότεροι – ανακαλούν εποχές ενεργειακής σπάνιος στην Ευρώπη (και στην τότε, πολύ πιο στερημένη Ελλάδα), θυμούνται ότι η λογική του «δελτίου» ήταν κάτι το πολύ συγκεκριμένο. Ακούγεται σχετικά απλή η κλιμάκωση του δελτίου – για την Ευρώπη, πάντως την Γερμανία – από ενεργοβόρες/μη-ουσιώδεις βιομηχανίες, σε απλώς βιομηχανίες, σε μείωση της δημόσιας χρήσης, με τελευταίο σκαλοπάτι περιορισμούς κατανάλωσης στα νοικοκυριά. Στην Ελλάδα, «γνωρίζουμε» ότι δεν πολύ-έχουμε βιομηχανία, αν και… κάτι σαν το 7% των εξαγωγών της χώρας είναι από ένα προϊόν, το αλουμίνιο, κατεξοχήν ενεργοβόρο και ευαίσθητο στο κόστος της ενέργειας (θυμηθείτε τις συμφωνίες ΔΕΗ/Pechiney!). πλην όμως ρωτήστε τους παλιότερους πώς εξασφαλιζόταν ότι ένα σπίτι που έναν μήνα ξεπερνούσε το κοινωνικά αποδεκτό όριο κατανάλωσης δεν θα επανελάμβανε την ίδια συμπεριφορά και τον επόμενο!

Ασφαλώς τα πράγματα δεν αναμένεται θα φθάσουν έως εκεί. (Βέβαια… ο υπερενθουσιασμός για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα ήδη δοκιμάζεται). Όμως, το γεγονός ότι ο Γερμανός Καγκελάριος, δια της FAZ, θέτει ζήτημα κατάργησης της ομοφωνίας/του βέτο προκειμένου να στρωθούν βαθύτερες συναινέσεις στην ΕΕ για την εξωτερική πολιτική και για την αλληλεγγύη ενόψει των ενεργειακών αδιεξόδων, αξίζει να καταγραφεί. Σοβαρά. Επειδή δε περάσαμε από τις σελίδες της FAZ, ορθώς προσέχθηκε η αποστροφή του (γνωστού στο Ελληνικό κοινό από την εποχή των Μνημονίων) Μίκαελ Μάρτενζ, αρθρογράφου της εφημερίδας, για την αναφορά του στην Τουρκική διεκδικητικότητα η οποία φθάνει – δια χαρτών! – μέχρι και στην Κρήτη, πάντως στο Αιγαίο: «δεν είναι πολύ αργά να λάβουμε σοβαρά υπόψη τις απειλές του Τούρκου Προέδρου Ταγίπ Ερντογάν».

Χρήσιμο , ενδεχομένως πολύτιμο! Όμως… μήπως την ίδια στιγμή να θυμούνταν στην Ελληνική Κυβέρνηση και την εκκρεμότητα εκείνη με τα Μνημόνια Συνεργασία με την βόρεια Μακεδονία τώρα που μετά την συμφωνία Σκοπίων-Σόφιας άνοιξε οριστικά (;) ο δρόμος για ενταξιακή διαδικασία Β. Μακεδονίας και Αλβανίας με στόχο την ΕΕ; (Το θυμίζουμε επειδή, στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος ξαναπροκύπτει ο πειρασμός να τεθεί ζήτημα με την καταγγελλόμενη  ως άστοχη, ζημιογόνο, ενδοτική Συμφωνία των Πρεσπών).

Δεν είναι πολύ καλοκαιρινή αυτή η συζήτηση. Πλην όμως, αφού τα διαβάσει κανείς όλα αυτά, αξίζει να διερωτηθεί Ποια Ελληνική Κυβέρνηση θα προχωρήσει σε παραίτηση από την ομοφωνία στην ΕΕ; Ιδίως με την τωρινή γεωπολιτική τρικυμία εν εξελίξει;