Διαψεύσεις

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Όσοι είχαμε καταλήξει να θεωρούμε την αναμέτρηση Δύσης-Ρωσίας, με αιχμή την Ουκρανική κρίση, ως μια ιδιότυπη εκδοχή Ψυχρού Πολέμου όπου η επισημοποίηση de facto καταστάσεων στο Ντονμπάς (μετά την Κριμαία,) η εικόνα και η επικοινωνία κρατούσαν τον κυρίαρχο ρόλο, διαψευσθήκαμε.

Οι κινήσεις εισβολής επί Ουκρανικού εδάφους από Ρωσικές δυνάμεις όχι μόνον από τα Ανατολικά σύνορα, πέραν της παρουσίας σε Ντόνιετσκ και Λουγκάνσκ, αλλά και από Βορρά μέσω Μπελαρούς πάνω από το Κίεβο και στην άλλη πλευρά της Αζοφικής Θάλασσας στον Νότο (θα χρειαστεί να τον συνηθίσουμε τον χάρτη της Ουκρανίας…) αποτελούν ξεκάθαρα πολεμικές επιχειρήσεις. Και οι αμήχανες περιγραφές του τύπου «άνοιξαν οι πύλες του φρενοκομείου στην Ευρώπη» ελάχιστα χρησιμεύουν. Όπως ελάχιστα χρησιμεύουν οι αναφορές στο προηγούμενο της Γεωργίας (με την Ρωσική επιβολή σε Αμπχαζία και Οσσετία).

Η εξαρχής διευκρίνηση του Προέδρου Μπάιντεν ότι δεν θα υπάρξει στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ ή/και του ΝΑΤΟ είχε δώσει ένα ξεκάθαρο μήνυμα για το πώς θα διαμορφωνόταν η κατάσταση επί του πεδίου – άμα ο Πρόεδρος Πούτιν έκρινε ότι θα άντεχε… να υπάρξει «πεδίο». Και αυτό ήδη έκρινε. Ήταν αληθινά σπαρακτικής απλοϊκότητας η λεκτική αντιπαράθεση των υπουργών Αμύνης Βρετανίας-Ρωσίας, για το ποια πλευρά νίκησε στον Κριμαϊκό Πόλεμο πριν σχεδόν 170 χρόνια και ποιο ήταν το καταστάλαγμα από την ηρωική (όντως) στάση των Βρετανών στην μάχη της Μπαλικλάβα (Για όσους αρέσκονται στις συστροφές της ιστορίας, συμβολική δύναμη 1000 Ελλήνων πολέμησε τότε στο πλευρό του Τσάρου Νικολάου).

Με την διακηρυγμένη θέση ότι δυνάμεις του ΝΑΤΟ δεν θα κινούνταν out of area, δηλαδή πέρα από εκεί όπου έφθαναν οι δεσμεύσεις του άρθρου 5 του Βορειοατλαντικού Συμφώνου για αμοιβαία αμυντική συνδρομή στα μέλη της Συμμαχίας, συν με την παροχή εξοπλιστικής ενίσχυσης προς την Ουκρανία σε προσεκτικά περιορισμένο επίπεδο – οι πύραυλοι Javelin είναι ό,τι το πιο προηγμένο, όμως είναι αυτό και μόνο: αντιαρματικοί, ενώ η Ρωσική προσβολή εκδηλώθηκε και με διαφόρους άλλους τρόπους – η αληθινή πρωτοβουλία ήταν στα χέρια της Μόσχας.

Σε επίπεδο, δε, οικονομικών κυρώσεων στις οποίες εξαρχής διεκήρυξε η Δύση ότι θα περιορισθεί, το «πυρηνικό όπλο» που επίσης εξαρχής είχε γίνει φανερό ότι θα ήταν η αποκοπή της Ρωσίας από το παγκόσμιο σύστημα πληρωμών, δηλαδή ο αποκλεισμός συναλλαγών μέσω Swift και με χρήση δολαρίων, η κλιμάκωση που επελέγη – πρώτα επιδερμικά μέτρα στοχευμένα στις περιοχές της Ανατ. Ουκρανίας (όπου… δεν υπάρχουν ουσιώδη δυτικά συμφέροντα), ύστερα κυρώσεις κατά ρωσικών τραπεζών και οικονομικών παραγόντων (με «απογείωση» την ελαφρότητα στο tweet του Ύπατου Εκπροσώπου της ΕΕ Χοσέπ Μπορέλλ ότι… θα καταστραφεί το shopping των Ρώσων μεγιστάνων στο Μιλάνο ή την Κυανή Ακτή), και τέλος με τον αποκλεισμό της Ρωσίας από τον Δυτικό δανεισμό (αφού όμως ήδη η Μόσχα είχε δημιουργήσει συναλλαγματικά αποθέματα υπερδιπλάσια του διεθνούς χρέους της) – είναι φανερό ότι δεν λειτούργησε αποτρεπτικά. Μένει να δούμε τώρα αν θα γίνει το επόμενο, ουσιώδες βήμα. Και αν η Δύση, συνολικά/συλλογικά, θα αποδεχθεί το κόστος για τις δικές της οικονομίες αυτών αληθινών κυρώσεων, και των γενικότερων εμπορικων περιορισμών.

Μένει η αληθινή Αχίλλειος πτέρνα της Δύσης: οι εσωτερικές διαφωνίες. Το φρενάρισμα κυρώσεων από τις Ευρωπαϊκές χώρες – η βασική κύρωση, και πάλιν μελλοντική/απειλή και όχι ενεστώσα! δηλαδή το οριστικό (;) πάγωμα του NordStream-2 προαναγγέλθηκε από τον Πρόεδρο Μπάϊντεν, οπότε φάνηκε να σύρεται σε αποφαση η μόνη αρμόδια Γερμανική Κυβέρνηση – υπήρξε πρόδηλο. Οι δε φιλότιμες μεσολαβητικές προσπάθειες Μακρόν και Σολτς (και η πιο πονηρή Ερντογάν) διαψεύσθηκαν στην πράξη, «ξηλώνοντας» το κύρος των ίδιων μαζί με την οποία αξιοπιστία του Προέδρου Πούτιν. Και πάλιν όμως, αυτά δεν ήταν τίποτε μπροστά στην εκπληκτικού καιροσκοπισμού τοποθέτηση του (επερχόμενου στο προσκήνιο, λόγω κατάρρευσης του κύρους του Τζο Μπάϊντεν) Ντόναλντ Τραμπ. Ο οποίος έκρινε το κλίμα κατάλληλο προκειμένου να χαρακτηρίσει τον Πρόεδρο Πούτιν «a genius» (ιδιοφυή ή διάνοια, διαλέξτε).

Ενώ λοιπόν θα παρακολουθούμε τις κινήσεις πολέμου στον χάρτη της Ουκρανίας, και ενώ θα προβάλλουμε τις επιπτώσεις – τις γεωπολιτικές, άμεσες επιπτώσεις – στην γειτονιά μας, οι διαψεύσεις όλων των παραπάνω θα μας ακολουθούν. Και το γεγονός ότι π.χ. ο Ελληνας ΥΠΕΞ Νίκος Δένδιας, αυτήν την στιγμή αναλισκόταν σε διαβεβαιώσεις, για την αναβάθμιση των σχέσεων Ελλάδας-Σενεγάλης, ο δε Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην έκτακτη Κορυφή των «27» για την Ουκρανική κρίση πρόκειται να ζητήσει… Κοινό Ταμείο όχι απλώς για αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, αλλά και για στήριξη στα νοικοκυριά μπροστά στο κύμα ακρίβειας.