Μετά την «Ελπίδα» και την επικοινωνιακή της διαχείριση, τι συγκεκριμένο θα μείνει πίσω;

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Σύμφωνα με το άδικα – και άκριτα – υποτιμητικό στερεότυπο που διατηρούμε στον δημόσιο λόγο για τις χώρες του Τρίτου Κόσμου, «τριτοκοσμικές εικόνες» επεκράτησαν χθες, με την χιονοκαταιγίδα «Ελπίδα» να αποδιαρθρώνει όχι απλώς τον κρατικό μηχανισμό σε πλήρη θέα (για όποιον ήθελε να βλέπει…), αλλά και ό,τι πιο προωθημένο είχε εξασφαλίσει η Ελλάδα του 21ου αιώνα (την Αττική Οδό, από την οποία τουλάχιστον προέκυψε εντός της ημέρας και η πρώτη παραίτηση/ανάληψη ευθύνης).

Καθώς, λοιπόν, θα συνέρχεται σήμερα το πρωί – στις 11.00, ανακοινώθηκε, προφανώς για να μην παγιδευτούν τα αυτοκίνητά των επισήμων στον πρωινό παγετό στο κέντρο της Αθήνας – σχηματισμός του Υπουργικού Συμβουλίου «για την εκτίμηση της κατάστασης και την απόδοση ευθυνών», όσοι τυχόν επιχειρούν να πάνε λίγο παρακάτω από την επικοινωνιακή διαχείριση θα χρειαστούν πολλή αισιοδοξία για να περιμένουν κάτι το ουσιαστικό. Δηλαδή κάτι που να υπόσχεται (άλλη επικοινωνιακή λέξη κι αυτή) ότι, όταν θα προκύψει το επόμενο ακραίο καιρικό φαινόμενο – ας σκεφθούν σοβαρά να το βαφτίσουν «Ερινύα» αυτήν την φορά, πλησιέστερα προς την περσινή «Μήδεια» καθώς ο απλοϊκός φετινός ξορκισμός του «Ελπίδα» δεν έπιασε! – θα έχει υπάρξει αισθητή αλλαγή στην προσπάθεια αντιμετώπισης. Προσοχή, λέμε «στην προσπάθεια» διότι με δεδομένη την περσινή εμπειρία, φέτος δεν (ΔΕΝ) υπήρξε καν προσπάθεια να γίνει κάτι καλύτερα/πιο οργανωμένα. Εκτός από τα κλαδέματα των κλαριών – στα βόρεια προάστια της Αττικής, όμως, όχι όμως στις υπόλοιπες γειτονιές – εκείνο που βελτιώθηκε ήταν ένα: συστηματοποιήθηκε η πρακτική της απαγόρευσης. Όντως, αυτή την φορά η μόνη (έγκαιρη) απαγόρευση, το κλείσιμο εξαρχής των σχολείων για 3ήμερο, αποδείχθηκε σωστή επιλογή. Η συνέχεια, δηλαδή η κήρυξη γενικής αργίας ήταν πλέον αναγκαστική επιλογή….

Εκείνο που δεν μπορεί κανείς παρά να ευχηθεί στους συνανθρώπους μας που συνέρχονται σήμερα για απολογισμό και απόδοση ευθυνών» είναι να αρχίσουν (τουλάχιστον) νέους σχεδιασμούς. Όχι όμως απ’ εκείνους που ανακοινώνονται με τυμπανοκρουσίες, κυρίως όχι την τόσο προσφιλή κατανομή ευθυνών. Έτσι που είναι φανερό ότι την πολιτική μας τάξη την μαγεύει προπαντός η εικόνα – όχι μόνον σήμερα, ας αναλογισθούν οι τωρινοί τι τραγική ζημιά έκανε στην προηγούμενη Κυβέρνηση η ακραίας αθλιότητας «επικοινώνηση» ενδιαφέροντος τις τραγικές ώρες μετά το Μάτι – μια θάπρεπε να κρατηθεί ως η πιο θετική εικόνα: εκείνη του αστυνομικού μ’ ένα παιδί στην πλάτη σε προσπάθεια απεγκλωβισμού.

Ποιο ήταν όμως το κακό σ’ αυτήν την ανθρώπινη εικόνα; έχει νυκτερινό φωτισμό δηλαδή όπως και οι άλλες εικόνες παρέμβασης/διάσωσης, όπως του Στρατού στην Αττική Οδό, της Πυροσβεστικής/των ΕΜΑΚ στην ανακατεύθυνση οχημάτων στους μπλοκαρισμένους δρόμους (αφήστε μόνον εκτός συζήτησης την Κατεχάκη!) , χρειάστηκε να περάσουν πάνω από 6 ώρες για να ξεκινήσει ουσιαστική κινητοποίηση. Ενώ, πάντως στην Αττική Οδό όπου οι κάμερες είχαν δείξει από νωρίς το απόγευμα την κατάσταση, το αδιέξοδο ήταν πολύ νωρίτερα γνωστό.

Εδώ, οι συσκεπτόμενοι του Επιτελικού Κράτους ας σκεφθούν πόσην ώρα με τα πόδια απείχε η έδρα της Πολιτικής Προστασίας – εκεί που γίνονταν οι συσκέψεις και οι τηλεδιασκέψεις και η πρώτη διατύπωση καταγγελιών περί ευθυνών – από τα παγωμένα αυτοκίνητα στην Αττική Οδό: η αυτοοργάνωση νέων του ΚΚΕ μπόρεσε να φθάσει με νερά και σάντουϊτς, ο μπασκετμπολίστας με δικό του αυτοκίνητο (με τετρακίνηση) ή πάλι το σωστικό μέσο ιδιωτικού σχολείου (πάλι με τετρακίνηση) μπόρεσαν να προσεγγίσουν για βοήθεια στον απεγκλωβισμό. Οι πιο επίσημοι και πιο σχετικοί… συσκέπτονταν.

Τουλάχιστον το αντανακλαστικό παρουσίας στην σκηνή του προβλήματος, που το είχε προ δεκαετίας ο Γιώργος Παπανδρέου ή πολύ-πολύ παλιότερα η Βάσω Παπανδρέου στις πλημμύρες, αυτήν την φορά έλλειψε. Χαρακτηριστικό των καιρών: τώρα, η πρώτη «παρουσία» ήταν η αναγγελία ότι κατόπιν αιτήματος του Πρωθυπουργού, η Αττική Οδός θα δώσει 2χιλιαρο στους αποκλεισμένους της Αττικής Οδού. ο σιδηρόδρομος θα μείνει στο χιλιάρικο, με πρωτοβουλία Κώστα Καραμανλή (υπάρχει μια κλιμάκωση, αναλόγως κύρους του προσώπου εξουσίας που παρεμβαίνει, προφανώς!).

Επειδή ξεκινήσαμε μιλώντας για τριτοκοσμικά αντανακλαστικά: τι το πιο τριτοκοσμικό από το να αναγγέλλεται το αυτονόητο – δηλαδή η αποζημίωση –  ως αποτέλεσμα «αιτήματος» του Πρωθυπουργού. Ασφαλώς και ήταν αναγκαία η άσκηση πίεσης, όμως η ανακοίνωση που θύμιζε το «κατόπιν ενεργειών μας» τοπικού βουλευτή ή βλαχοδήμαρχου, τι νόημα είχε; Πλην βεβαίως, της διόρθωσης της εικόνας από την απουσία των κεντρικών πολιτικών τενόρων τις ώρες της κρίσης, ή από την Αμερικανική επικοινωνιακή πρακτική «μείνε μακριά από την εικόνα, όταν τα πράγματα είναι σκούρα».

Βέβαια όλοι τους: Άκης Σκέρτσος, Γιάννης Οικονόμου, Χρήστος Στυλιανίδης, Τάκης Θεοδωρικάκος, Κώστας Καραμανλής – βγήκαν στο κλαρί να κατανείμουν ευθύνες, φυσικά ο καθείς διώχνοντάς την από πάνω του, οι πλέον πολιτικά ευφυείς προσθέτοντας και ολίγην από συγγνώμην. Καθώς πάντως στις 11.00 θα συσκέπτονται επισημότερα, υπό την προεδρία Κυριάκου Μητσοτάκη, ας διερωτηθούν μήπως – ΜΗΠΩΣ! – απ’ όλη την έμφαση που θα δοθεί στην απόδοση και κατανομή ευθυνών ένα μικρό κομματάκι θα άξιζε να διατεθεί για άμεσο ξεκίνημα χτισίματος διαδικασιών, άλλων φυσικά από τις μέχρι τώρα, για την επόμενη χιονοθύελλα, πλημμύρα ή πυρκαγιά.

Και σ’ αυτό ακριβώς, δηλαδή στις διαδικασίες, θα χρειαζόταν οι χειριστές της πρώτης γραμμής να μην – ΜΗΝ – απειλούνται με ευθύνες άμα αναλαμβάνουν μια πρωτοβουλία. Αν κάποιος ή κάποιοι έκλειναν νωρίτερα την πρόσβαση στην Αττική Οδό, αν κάποιοι ξεκινούσαν νωρίτερα κινήσεις απεγκλωβισμού ή κάποια μέριμνα στους εγκλωβισμένους, αν κάποιοι ανακατεύθυναν στην Κατεχάκη, πάλι χάος θα επικρατούσε. Αλλά… μικρότερο.

Σαν υστερόγραφο: στον άμεσο ανασχεδιασμό διαδικασιών, θάταν πολύτιμο να καλούνταν να συμμετάσχουν και εκπρόσωποι της Αντιπολίτευσης – της Αξιωματικής και της (ανερχόμενης…) ελάσσονος. Μαντεύουμε τα σαρκαστικά αντανακλαστικά, αλλ’ αν δεν επιχειρηθεί κάτι τέτοιο ας μην αδικούμε άλλες χώρες και λαούς κάνοντας λόγο για τριτοκοσμικές καταστάσεις, αύριο πάλι.