Επιδέχονται αναθεώρηση τα Προγράμματα-χάρτινες τίγρεις του Next Generation EU;

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Τέθηκε το ζήτημα με την συνήθη – περιορισμένης χρησιμότητας – μέθοδο, της πολιτικής συζήτησης στα πλαίσια της προεκλογικής εκστρατείας στην Ιταλία. είναι ήδη μια από τις πρώτες διαστάσεις των διαφωνιών, των δυνητικών διαφωνιών με Βρυξέλλες/των άμεσων διαφωνιών ενόψει συγκρότησης Κυβέρνησης από «Αδελφούς της Ιταλίας» (26% της λαϊκής ψήφου), Λέγκας και Φόρτσα Ιτάλια (ανά 8+% της ψήφου) μετά τα αποτελέσματα της 25ης Σεπτεμβρίου. Υπάρχει περιθώριο για αναθεώρηση των Προγραμμάτων που έχουν καταρτισθεί για απορρόφηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ιδίως εκείνων – προσδοκώμενου ύψους 192 δις ευρώ – που υπεβλήθησαν από την Ιταλία επί Μάριο Ντράγκι και εγκρίθηκαν από τις Βρυξέλλες;

Όποιος λέει «Προγράμματα» βάσει του NGEU εννοεί επενδυτικά σχέδια, εννοεί και δράσεις. όμως εννοεί και παράλληλες δεσμευτικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις/ «ήπια προαπαιτούμενα». Μην κρύψουμε από τον εαυτό μας ότι η ανατροπή – τον Ιούλιο που μας πέρασε – του Μάριο Ντράγκι, μετά από παρασκήνιο όπου ρόλο έπαιξε (αναπόδραστα) βίλλα του καβαλιέρε Σίλβιο Μπερλουσκόνι, συνοδευόταν με την προσάραξη μεταρρυθμίσεων. Από τις μεγάλες, που αφορούν την εφαρμογή εργασιακών και ασφαλιστικών ρυθμίσεων, μέχρι τις μικρότερες πλην αιχμηρές: παράδειγμα η διεύρυνση των δυνατοτήτων μεταφορικού έργου με οχήματα τύπου Uber, την ολοκλήρωση της πώλησης της ITA/διαδόχου της Alitalia, το άνοιγμα των παραλιών στον «ανταγωνισμό της αγοράς». Προσθέστε και δεσμεύσεις για μείωση της διάρκειας των δικών κατά 25% ή 40% αναλόγως του αντικειμένου (σας θυμίζει μήπως κάτι;).

Μπορεί αυτή η συζήτηση να κίνησε σ’ εμάς το ενδιαφέρον – διόλου παράξενο, αφού κεντρικό ρόλο στην προεκλογική πλατφόρμα του ΣΥΡΙΖΑ παίζει ακριβώς η αναθεώρηση του «Ελλάδα 2.0», που υλοποιεί (καταρτισμένο από task force Σκυλακάκη/Μαντζούφα/Πατέλη με την βοήθεια Grant Thorton) το Πρόγραμμα NGEU. ενώ και  του ΠΑΣΟΚ η ματιά είναι κριτική ως προς την δομή και τις δράσεις του «Ελλάδα 2.0». Πλην όμως η καημένη η πραγματικότητα δείχνει  ότι τα αληθινά προβλήματα προέρχονται απ’ αλλού! Ήδη από την διατάραξη που έφερε η ενεργειακή κρίση: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το συνολικό πλέγμα διαχείρισης του NGEU δεν γινόταν να μην δει το ότι οι χώρες της ΕΕ έχουν ήδη δαπανήσει ή δεσμεύσει πάνω από 315 δις ευρώ σε εθνικά μέτρα για άμβλυνση του ενεργειακού σοκ (αν κανείς προσθέσει και τις προβλέψεις για διάσωση ή/και εθνικοποίηση ενεργειακών εταιρειών, τότε ο λογαριασμός φθάνει τα 450 δις). Συνεπώς, η καθοδήγηση της Επιτροπής, για «προσαρμογή» των Εθνικών Σχεδίων Ανάκαμψης ώστε να ληφθεί υπόψη το ενεργειακό σοκ είναι μάλλον χλωμή ως αντίδραση.

Όμως ακόμη πιο διαταρακτική είναι η επίπτωση στα Προγράμματα του NGEU από την αύξηση – πληθωρισμού βοηθούντος, ανοδικών επιτοκίων συντρεχόντων! – του κόστους όλων των ενεργειών των προγραμματισμένων, κοστολογημένων, παρουσιασμένων με ωραία δομημένα spreadsheets (και όλα τα καλά των διαδικασιών Βρυξελλών). Τα κατατεθειμένα και εγκεκριμένα προγράμματα είναι «χάρτινες τίγρεις», το δέχονται και το λένε (ιδιωτικά, βέβαια) και οι αρμόδιοι στις Βρυξέλλες. Αν μάλιστα ληφθεί υπόψη και η αντίστοιχη κατάσταση του ΕΣΠΑ, που ήδη με τις καθυστερήσεις του λειτουργεί ως βαρίδι στους σχεδιασμούς ενός ήδη δύσκολου αύριο, η ατμόσφαιρα βαραίνει κι άλλο.

Συμπέρασμα, για την ώρα: πέρα από τις ανηφορικές συζητήσεις για την ανεύρεση εξόδου από τον Λαβύρινθο του ενεργειακού, οι Βρυξέλλες (σωστότερα: οι «27» με την Επιτροπή να ακολουθεί αμήχανα) καλά θα έκαναν να ετοιμάζονται για συνολική αναθεώρηση του NGEU, όχι επειδή η οποιαδήποτε Κυβέρνηση Μελόνι-Σαλβίνι σήμερα, οποιαδήποτε άλλη μεθαύριο το ζητάει. Αλλ’ επειδή – όπως δίδασκε και ο ημέτερος Στέλιος Πέτσας «όποιος δεν προσαρμόζεται, πεθαίνει»: ισχύει και για τις μεγαλεπήβολες Ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες αυτό. Όχι μόνο επιδέχονται, αλλά και απαιτούν αναθεώρηση τα Προγράμματα του NGEU.