Ζώντας με την αβεβαιότητα στις χρεώσεις του ηλεκτρικού ρεύματος

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Ώρες απέχουμε πλέον από την αρχή της ενεργοποίησης του τρόπου με τον οποίο θα πληροφορούνται εφεξής οι καταναλωτές την χρέωσή τους για την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, με την (νομοθετημένη) αναστολή της ρήτρας αναπροσαρμογής και την ανακοίνωση (από τους παρόχους) των τιμών που θα χρεώνουν εφεξής – αυτό το τελευταίο θα γίνει εντός του πρώτου 10ημέρου του Ιουλίου, με δικαίωμα των καταναλωτών (κι αυτό νομοθετημένο) να αλλάξουν πάροχο χωρίς πέναλτυ ή αντίστοιχη επιβάρυνση. Άλλωστε, το γεγονός ότι επελέγη αυτός ο τρόπος αναστολής/παγώματος της ρήτρας αναπροσαρμογής εξηγεί το γιατί ο Άρειος Πάγος αρνήθηκε στην ΔΕΗ να προχωρήσει «πιλοτική δίκη» που θα έτεμνε το νομικό ζήτημα του κατά πόσον η ρήτρα αναπροσαρμογής – όπως είχε διαρρυθμισθεί/όπως επιβαλλόταν αρκετά άτακτα από τους παρόχους – ήταν ή όχι νόμιμη, ώστε να μην βγαίνουν αντικρουόμενες αποφάσεις από τα δικαστήρια. Μην ξεχνούμε ότι οι σχετικές προσφυγές ασκούνταν με την στήριξη των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων ανά την Ελλάδα, από το ΙΝΚΑ και άλλες καταναλωτικές οργανώσεις ή και μεμονωμένους καταναλωτές, με προσέλευση μαχητικών δικηγόρων.

Να προσέξουμε λίγο την παραπάνω διατύπωση: το νέο καθεστώς, εκείνο που θα επηρεάσει είναι η αποτύπωση του πώς γίνεται η χρέωση, όχι την χρέωση καθ’ εαυτήν (δηλαδή το τι συνολικά/διαχρονικά θα έχει καταβάλει ο καταναλωτής). Το τελευταίο αυτό εξαρτάται και θα συνεχίσει να εξαρτάται από τον βαθμό επιδότησης που θα αποφασίζεται (και θα υλοποιείται) όσο περνάει ο καιρός, για στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Στήριξη από εθνικούς πόρους, καθώς οι προσδοκίες για κάποιον νέο μηχανισμό σε επίπεδο ΕΕ που θα βοηθούσε τα Κράτη μέλη – με διαφορετικές ανάγκες και δυνατότητες, μην το παραβλέπουμε – να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις και τους πολίτες τους (δηλαδή… τους ψηφοφόρους τους) δεν δείχνει να επαληθεύονται όσο είχε ελπισθεί.

Έτσι όπως πορεύθηκε όλη αυτή η ιστορία των χρεώσεων για το ηλεκτρικό ρεύμα, έτσι δηλαδή όπως η ρήτρα αναπροσαρμογής εφαρμόσθηκε με αδιαφανή και άτακτα διαφοροποιημένο τρόπο από τους παρόχους, οι οποίοι τώρα «πληρώνουν» τις συνθήκες επιθετικού μάρκετινγκ με τις οποίες είχαν διεκδικήσει πελάτες, έτσι όπως η ίδια ρήτρα (και ο υπολογισμός των υπερκερδών/έκτακτων κερδών/windfall profits του κυκλώματος της ενέργειας) έγινε κεντρικό αντικείμενο της πολιτικής αντιπαράθεσης, έτσι όπως η πολιτική κίνηση/υπόσχεση για 90% φορολόγηση των υπερκερδών δεν άργησε να αποδυναμωθεί όταν συνειδητοποιήθηκε ότι … ο υπολογισμός του ύψους των υπερκερδών λειώνει σαν το χιόνι την άνοιξη! έτσι όπως οι τοποθετήσεις (και οι διαδοχικές διευκρινήσεις) της ΡΑΕ ή των Υπουργείων Ενέργειας και Ανάπτυξης μάλλον περιέπλεξαν παρά ξεκαθάρισαν την κατάσταση, ένα καταλήγει βέβαιο: θα συνεχίσουμε να ζούμε με την αβεβαιότητα στις χρεώσεις του ηλεκτρικού ρεύματος.

Επιπλέον, ο καταναλωτής – και μάλιστα η νοικοκυρά που, κατά τα ειωθότα, σέρνει αυτό το κάρο – θα χρειαστεί να διαβάσει τις νέες χρεώσεις και να αποφασίσει αν θα αλλάξει πάροχο. Όταν μάλιστα, με την άσκηση της δυνατότητας ελεύθερης/αδάπανης αλλαγής παρόχου αναδυθεί η νέα γενιά ανεξόφλητων λογαριασμών – αποφασίζω να αλλάξω, αλλά… έχω ένα κάποιο ανεξόφλητο, συσσωρευμένο υπόλοιπο – τότε η αβεβαιότητα κινδυνεύει να λάβει ακόμη μεγαλύτερη ένταση.

Για να επιβεβαιωθεί για μιαν ακόμη φορά η γνώριμη Ελληνική πρακτική: η πολιτική επένδυση απλών ζητημάτων, ιδίως δυσάρεστων – αυξήθηκε κάθετα το κόστος των ενεργειακών πρώτων υλών, και διαμορφώνεται «παλαβά» λόγω χρηματιστηριακών διακυμάνσεων ιδίως στο φυσικό αέριο – αντί να αποσβέσει τους κραδασμούς, τους επιτείνει με την φιλολαϊκή επένδυση και με την μη-ουσιαστική επεξήγηση. Όποιος κατάλαβε και ό,τι κατάλαβε από τους παλιούς λογαριασμούς (με ρήτρα αναπροσαρμογής και σταδιακά ενσωματωμένες επιδοτήσεις) και από τους νέους λογαριασμούς (χωρίς ρήτρα, με νέα χρεώσεις και με τις τελικές επιδοτήσεις)!