Κλεφτές ματιές στην ωρίμανση της νέας Γερμανικής Κυβέρνησης

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Πάντα αξίζει να κοιτάζει κανείς προς την Γερμανία, όσο κι αν δεν την έχουμε την συνήθεια καθώς τους Γάλλους παρατηρούμε συνήθως από πιο κοντά (κι ας έχουμε ξεκόψει από την άλλοτε στενή συγγένεια, ιδίως σε επίπεδο μεταφοράς ιδεολογιών), με τους Ιταλούς θεωρούμε ότι «συγγενεύουμε» Μεσογειακά (αν και η Ιταλία έχει τραβήξει περίεργους επ’ εσχάτων δρόμους), τους δε Αμερικανούς προσεγγίζουμε με σχέση αντιπάθειας/λατρείας (με την απώθηση της αίσθησης κυριαρχίας δίπλα στην άκριτη μίμηση και υπαγωγή). Ιδιαίτερα τώρα αξίζει περισσότερο μια ματιά προς Γερμανία, καθώς εγκαθίσταται με την τρίχρωμη Κυβέρνηση Σοσιαλδημοκρατών/Πρασίνων/Φιλελευθέρων ένα νέου τύπου πείραμα, το οποίο παρακολουθείται απ’ όλη την Ευρώπη (όπου, θυμίζουμε, «ανήκουμε»).

Μερικές κλεφτές ματιές, λοιπόν:

Πρώτη παρατήρηση, ανεβάζει πάλι ταχύτητες η παρουσία της Γερμανίας στην Ευρωπαϊκή σκηνή που κάτι η πορεία προς τις εκλογές του Σεπτεμβρίου, κάτι η εκκρεμότητα σχηματισμού Κυβέρνησης, κάτι οι (κενές περιεχομένου) συγκινήσεις αποχαιρετισμού Μέρκελ, την είχε αποδυναμώσει την παρουσία αυτή. Αφού λοιπόν ο (Καγκελάριος πλέον) Όλαφ Σολτς τήρησε την παράδοση να ξεκινήσει τις επαφές του με Παρίσι/Μακρόν, ως επαναβεβαίωση του ΓερμανοΓαλλικού άξονα αλλά και ως μια διόλου αμελητέα στήριξη προς τον ευρισκόμενο σε προεκλογική στενωπό Γάλλο Πρόεδρο (προεδρεύοντα, κατά τα άλλα, την ΕΕ γι αυτό το 6μηνο, μέσα στο οποίο θα συμφωνηθεί μάλιστα και η «Στρατηγική Πυξίδα» της Ένωσης) και μετά με μετάβασή του στις Βρυξέλλες (photo opportunity με την – Γερμανίδα – Πρόεδρο της Επιτροπής φον ντερ Λάϊεν και τον Πρόεδρο του Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, συν πιο ουσιαστική επαφή στα πλαίσια ΝΑΤΟ), ο Σολτς επέλεξε να βρεθεί στην Ρώμη. Γιατί αυτή η επισήμανση; Επειδή ακριβώς στην προηγούμενη φάση, ένας άξονας «Παρισίων-Ρώμης» επιδιώχθηκε να προβληθεί ως εναλλακτική, μάλιστα με την υπογραφή της Συνθήκης του Κυριναλίου, απ’ όπου υπήρχε η προσδοκία μιας επανισορρόπησης προς Νότο της αυριανής συζήτησης για τα δημοσιονομικά της ΕΕ. Δεν άργησε να σχολιασθεί η προθυμία της Γερμανίας να αναλάβει ρόλο οιονεί μεσολαβητή μεταξύ των «φειδωλών του Βορρά» και των «αναπτυξιακών του Νότου» στην επερχόμενη Ευρωδιαπραγμάτευση.

Ο ίδιος Όλαφ Σολτς βρέθηκε όμως και στην Βαρσοβία – εν μέρει για να δώσει μηνύματα καθησυχαστικά για τις κινήσεις στα Ανατολικά σύνορα – άλλωστε επιχειρείται επανεργοποίηση του Normandy Format, δηλαδή της συνάντησης Γερμανίας-Γαλλίας-Ρωσίας-Ουκρανίας για την εκτόνωση της κρίσης στο Ντονμπας – απ’ όπου όμως η διεθνής ειδησεογραφία ένα μάλλον κράτησε: το ότι επανελήφθη η ρητή Γερμανική άρνηση για πολεμικές επανορθώσεις…

Μείναμε πολύ στην περίπτωση Σολτς. Βέβαια, ΥΠΕΞ είναι η εκ των Πρασίνων προερχόμενη Ανναλένα Μπέρμποκ, της οποίας μια από τις πρώτες δηλώσεις – περί τον αγωγό φυσικού αερίου NordStream 2 – προκάλεσε έναν σάλο στις αγορές. Χαρακτηριστικό των ώριμων πολιτικών συστημάτων: ΔΕΝ ξέσπασε σάλος με την στάση της Μπέρμποκ και τις συνέπειές της… Επίσης, η ίδια, κάνοντας τον δικό της γύρο πρωτευουσών σε χαμηλότερη πτήση, δεν παρέλειψε να αναφερθεί στην κλιματική αλλαγή/το περιβάλλον ως κεντρικό στόχο όχι των Πρασίνων ή της Γερμανίας , αλλ’ ολόκληρης της Ευρώπης.

Πάμε όμως σε μια άλλη ενδιαφέρουσα διαπίστωση πρώτων ημερών εξουσίας των Τριών στην Γερμανία: οι μεταξύ των εταίρων εκδηλούμενες διαφορές δεν δημιουργούν τον τρόπο που ζούμε, π.χ. στην Ελληνική πολιτική σκηνή οσάκις υπάρχει υπαινιγμός καν για συνεργασία πολιτικών χώρων με διαφορετική ατζέντα. Μάλιστα, αρχίζει να υποστηρίζεται ότι στην Γερμανία των ερχομένων ετών, τις ιδεολογικά χρωματισμένες θα «εισφέρουν» οι Πράσινοι και οι Φιλελεύθεροι – παράδειγμα: όχι στην συζήτηση για επαναφορά πυρηνικών στην Ευρωπαϊκή συζήτηση – άλλο παράδειγμα: ομοσπονδιακή ενασχόληση με την αγορά στέγης/κατοικιών, που σήμερα αφήνει «εκτός» τα νεαρά ζευγάρια άλλο παράδειγμα: αντιστάθμιση του κόστους που έχει για την βιομηχανία η επισπευδόμενη ενεργειακή μετάβαση – ενώ έναν ρόλο «διαιτητή» θα έχουν οι Σοσιαλδημοκράτες.

Και μια τελευταία παρατήρηση: το Πρόγραμμα των τριών προνοεί για μεγάλες επενδύσεις σε υποδομές, από παραδοσιακές μέχρις ενεργειακές ή ψηφιακές. Όμως η εποχή Σώϋμπλε έχει αφήσει πίσω συνταγματική ρήτρα περί μη-ελλειμμάτων (δίκην ζουρλομανδύα). Εκεί λοιπόν προσπάθειες γίνονται ώστε με ευρηματικές ερμηνείες ολόκληρες κατηγορίες δαπανών να γίνει δεκτό να εξαιρεθούν, πχ. με φορείς εκτός Προϋπολογισμού, ή πάλι να «κρυφτεί» συναινετικά ο απαγορευμένος δανεισμός. Ενδιαφέρον, όχι; Και – ίσως – ανοίγει προκαταβολικά δρόμους για χρήσιμη (και) Ευρωϋποκρισία σε επίπεδο Συμφώνου Σταθερότητα…