Ο γενναίος, καινούργιος κόσμος του tapering

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Δεν αποτελεί είδηση η ανακοίνωση της Fed – της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ – ότι από τον τρέχοντα Νοέμβριο αρχίζει η μείωση (κατά 15 δις) των αγορών ομολόγων βάσει του έκτακτου προγράμματος αγοράς στοιχείων ενεργητικού ύψους 120 δις δολαρίων/μήνα για στήριξη της οικονομίας, με εκκίνηση το περυσινό καλοκαίρι. (Όποιος θέλει να είναι πιο λεπτομερειακός, ας σημειώσει ότι τα 80 δις από αυτά είναι ομόλογα – αυτά πηγαίνουν πίσω στα 70 δις – ενώ τα 40 είναι λοιπά στοιχεία ενεργητικού που φέρουν εγγυήσεις – αυτά υποχωρούν στα 30 δις δολάρια).

Το επόμενο, προεξαγγελμένο, βήμα της Fed είναι για τον Δεκέμβριο, όπου η στήριξη θα υποχωρήσει στο 60+30 δις αντιστοίχως. Ενώ ο τερματισμός της έκτακτης αυτής στήριξης/ποσοτικής χαλάρωσης έχει προεξαγγελθεί για τα μέσα του 2022.

Είδηση δεν αποτελεί επίσης το γεγονός ότι οι αγορές – πάντως η Wall Street – οι οποίες είχαν λιγάκι κλονισθεί με την ανακοίνωση αυτή για προσεκτικό tapering της στήριξης: το 2013 η αντίστοιχη κίνηση είχε γίνει άγαρμπα και ακολούθησε αναστάτωση (tapertantrum), που όλοι ακόμη την θυμούνται(!), μετά από δυο μέρες έκαναν επαναφορά με σημαντικά κέρδη. Η ερμηνεία είναι γνωστή και δεδομένη: «οι αγορές είχαν προεξοφλήσει την κίνηση της Fed». Άλλωστε, ο πρόεδρος της Τζέρομ Πάουελ επανέλαβε ότι ο ρυθμός του tapering μπορεί να μεταβληθεί (προς το ταχύτερο ή το σταδιακότερο, αναλόγως με την μέρα-μέρα πορεία). Κατά τα άλλα, ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ βρίσκεται σε ανοδική τροχιά με 4,4% σε ετήσια βάση/ρεκόρ 30ετίας (πάνω από 5% ο τιμάριθμος καταναλωτή), κι αυτό απετέλεσε έναν από τους λόγους της κίνησης της Fed. Όσο για τις προοπτικές του, αποδεχόμενος ότι «θα υπερβαίνει [τον στόχο] 2% για αρκετόν καιρό/for some time», ο Πάουελ σχολίαζε ότι η Fed θα ακολουθήσει «την κατάλληλη πολιτική» θεωρώντας ότι η πληθωριστική ένταση θα είναι παροδική (εδώ, οι αγορές περιμένουν ένα κλικ ανόδου των επιτοκίων μετά τα μέσα του 2022).

Βέβαια, εμείς στην Ευρωζώνη είμαστε – οπότε η παρακολούθηση των Αμερικανικών πραγμάτων λόγο έχει το ότι, ούτως ή άλλως, οι ΗΠΑ είναι που χαράσσουν και θα χαράσσουν τον δρόμο – και ο πληθωρισμός εδώ αναμενόταν να είναι 4,1% (εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή) τον Οκτώβριο/ρεκόρ 13ετίας. Η ΕΚΤ είχε φροντίσει, ήδη τον Σεπτέμβριο, να «ρυθμίσει τον ρυθμό  αγοράς ομολόγων βάσει του έκτακτου προγράμματος αγορών» μετακινώντας για τον Δεκέμβριο κάθε συζήτηση για tapering – μάλιστα η ίδια η Κριστίν Λαγκάρντ ρητορικά απέκρουσε την ιδέα για πιο πρώϊμη κίνηση. Όσο για την συζήτηση περί αύξησης επιτοκίων, η Λαγκάρντ θεώρησε πολύ απίθανο/ «very unlikely» να υπάρξει τέτοια κίνηση της ΕΚΤ το 2022, εμμένοντας στην άποψη ότι παρά την τωρινή ανοδική τάση του πληθωρισμού και την επίδραση των αιχμών στις ενεργειακές τιμές, η μεσοπρόθεσμη προοπτική παραμένει συγκρατημένη.

Υποσημείωση: καθώς η Βρετανία βρίσκεται ούτως ή άλλως διπλά αποσυνδεδεμένη από «τα Ευρωπαϊκά» – ουδέποτε προσήλθε στην Ευρωζώνη, ήρθε και το Brexit… – δεν θα παραξενέψει το γεγονός ότι εκεί είναι πιθανότερο να καταγραφεί η πρώτη αύξηση επιτοκίων.

Προς τι τα καταγράφουμε όλα αυτά; Επειδή κάθε τόσο ακούμε στην εγχώρια δημόσια συζήτηση διαβεβαιώσεις κάθε λογής για το πώς θα πορεύονται τα πράγματα στο καρυδότσουφλο της Ελληνικής οικονομίας. Λιγότερη βεβαιότητα, περισσότερη ετοιμότητα θα ήταν προτιμότερη μάλλον.