Αναπτυξιακή ευεξία – με δίδυμα ελλείμματα όμως

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

«Ρεαλιστικός και ίσως συντηρητικός» ο στόχος ρυθμού ανάπτυξης για το ΑΕΠ σύμφωνα με τον ΥΠΟΙΚ Χρήστο Σταϊκούρα, με αναφορά στο +13,4% που ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ για το γ’ 3μηνο του 2021, και που οδηγεί σε άνω του 9,3% για το 9μηνο. (Να θυμηθούμε ότι, για το σύνολο της χρονιάς, ο αναθεωρημένος στόχος κατά τον Προϋπολογισμό είναι 6,9%, έναντι 4,5% που ήταν η πρόβλεψη στο Προσχέδιο: η πρόβλεψη της Ευρ. Επιτροπής είναι στο 7,1% της ΤτΕ στο 7,2%). Πιο ενθουσιώδης στις διατυπώσεις του, ο ΥΠΑΝ Άδωνις Γεωργιάδης έλεγε: «Οι ανακοινώσεις της ΕΛΣΤΑΤ μας γεμίζουν αισιοδοξία […]. Οι στόχοι του αναθεωρημένου προϋπολογισμού για την ανάπτυξη του 2021 επιτυγχάνονται, ελπίζω να πάμε κι ακόμη καλύτερα».

Από κει και πέρα, ανά τα εγχώρια μήντια υπήρξαν διατυπώσεις όπως «εκρηκτική ανάπτυξη» ή «ξεπεράστηκαν οι προσδοκίες» ή πάλι «συνέχιση της εκτίναξης του ελατηρίου». Την ατμόσφαιρα ενίσχυσε και η θετική στάση του Eurogroup για την εκταμίευση 765 εκατ. ευρώ (6ης δόσης από τα ANFAs/SMPs κέρδη των Κεντρικών Τραπεζών από τις αγορές Ελληνικών ομολόγων), ωστόσο με κάποιες επιφυλάξεις/υποδείξεις σε μέτωπα όπως η απόδοση των καθυστερούμενων συντάξεων ή πάλι η προώθηση της μείωσης των «κόκκινων δανείων» και των μεταρρυθμίσεων σε Υγεία και Δικαιοσύνη.

Σχετική ψυχραιμία και κάποια επιφυλακτικότητα θα ήταν προτιμότερη όχι μόνο/όχι τόσο γιατί η μετάλλαξη Όμικρον, μετά και την Δέλτα μόλις έδειξε ότι – για μιαν ακόμη φορά – οι αβεβαιότητες που σπέρνει η πανδημία δεν έχουν χαθεί από τον ορίζοντα. Περισσότερο θα λέγαμε να μείνει κανείς προσγειωμένος στο μέτρο που η – αληθινή – εκτίναξη των φετινών πρώτων 9 μηνών «ήρθε» μετά από  σχεδόν 25 δις σε δημοσιονομικού χαρακτήρα μέτρα στήριξης της διετίας 2020-21 (εύλογο, λόγω κορωνοϊού, αλλά και πάλι μεγάλο ακόμη και με συνολικά Ευρωπαϊκά κριτήρια), που ξεπέρασαν τα 42 δις σε συνολική καταμέτρηση.

Αν, πάλι, μετρήσουμε όχι γ’  3μηνο του 2021 αλλά 12μηνο (από δ’ 3μηνο 2020 έως γ’ 3μηνο 2021), βλέπουμε ότι για την ώρα είμαστε σχεδόν 2,5% κάτω από το τέλος της προ-Covid περιόδου. αν, δε, έχει κανείς την ψυχραιμία να συγκρίνει τα τωρινά 178 δις ευρώ ΑΕΠ με την κορύφωση των περίπου 250 δις προτού βρεθούμε στην παραζάλη των Μνημονίων, δεν θέλει πολλούς υπολογισμούς για να θυμηθούμε ότι η απώλεια άνω του ¼ του ΑΕΠ συνεχίζει να κρέμεται πάνω από τα κεφάλια – όλων μας.

Όμως το κυριότερο είναι άλλο: η ανάπτυξη που (πάλι) καταγράφεται ως εκτίναξη του ΑΕΠ συνοδεύτηκε από μια αύξηση κατά 21,7% των εισαγωγών. Τι θα πει αυτό; Ότι αντί των υπεσχημένων αλλαγών στο πρότυπο ανάπτυξης, έχουμε επαναφορά του εξαιρετικά ευάλωτου προτύπου που αποδίδει «ανάπτυξη» (δηλαδή… μεγέθυνση) μέσα από την κατανάλωση που δεν αντικρίζεται από παραγωγή – και εκτονώνεται μέσα από εισαγωγές. Τα δίδυμα ελλείμματα είναι πάλι εδώ.