ΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΤΡΙΑ

Οικονομική Επιθεώρηση, Ιούνιος 2022, τ.1019

της Αλεξάνδρας Κ. Βοβολίνη

Αγαπητοί μου αναγνώστες,

Καταιγιστικός είναι ο ρυθμός των γεγονότων αυτές τις μέρες της αρχής του πολυαναμενόμενου καλοκαιριού και της κάποιας χαλάρωσης από τα μέτρα για τον επίμονο κορονοϊό.

Τα θέματα που κυριάρχησαν ήταν η πρόσφατη ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στην κοινή σύνοδο των σωμάτων του Κογκρέσου των ΗΠΑ και ο συνολικά θετικός απόηχος της όλης επίσκεψης. Επίσης, τα συνέδρια όλων των κομμάτων στην Ελλάδα με εμφανή την κοινή τάση επαναπροσδιορισμού των αξιών τους και εμπλουτισμού του ανθρώπινου δυναμικού τους – με στόχο μια καλύτερη απήχηση στο εκλογικό σώμα μπροστά στην κάλπη που πλησιάζει.

Όμως, δυστυχώς, ρυθμιστικός παράγοντας για το άμεσο μέλλον είναι η εξέλιξη του πολέμου που συνεχίζει να διεξάγεται σε ευρωπαϊκό έδαφος, στην Ουκρανία, με άγνωστη διάρκεια, σπέρνοντας αστάθεια στο παγκόσμιο σκηνικό. Οι ανθρώπινες απώλειες είναι εφιαλτικές, όπως και το νέο κύμα προσφυγικών ροών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση στέκεται αμήχανα και κάπως υποκριτικά μπροστά σε αυτή την αναπάντεχη στροφή της ιστορίας, αδύναμη να πιέσει αποτελεσματικά ή έστω να μεσολαβήσει για διάλογο των δύο πλευρών που θα κατέληγε σε συμβιβαστικές λύσεις. Την ίδια στιγμή, ας μην παραβλέπουμε πόσο η διεύρυνση της ΕΕ με Βόρεια Μακεδονία και Αλβανία θα σταθεροποιούσε την αμεσότερη γειτονιά μας, αλλά οι διαδικασίες κωλυσιεργούν με διάφορες προφάσεις εδώ και χρόνια.

Μέσα σε αυτό το δύσκολο πλαίσιο, η χώρα μας ετοιμάζεται να φιλοξενήσει μετά από 4 ολόκληρα χρόνια τη μεγάλη γιορτή της ελληνικής ναυτιλίας, τα Ποσειδώνια, με μεγαλύτερη παρά ποτέ διεθνή απήχηση. Σε μια εντελώς νέα εποχή, η ελληνόκτητη ναυτιλία αντιμετωπίζει μεγάλες προκλήσεις για να συνεχίσει να βρίσκεται στην παγκόσμια πρωτοπορία: η ένταση που έχει προκύψει στα γεωπολιτικά και στο διεθνές εμπόριο, αλλά και το κλίμα των κυρώσεων φέρνουν αβεβαιότητες, την ίδια στιγμή που δημιουργούν και ευκαιρίες.

Συνολικά, τίποτε από όσα ξέραμε δεν έχει μείνει ίδιο: πανδημία και πόλεμος ανέτρεψαν ό,τι είχαμε πιστέψει ως δεδομένο. Κυρίως όμως, τα χρόνια ζητήματα που ταλανίζουν την οικονομία μας παραμένουν ανοιχτά: το δημόσιο χρέος, που αυξάνεται γεωμετρικά λόγω της στήριξης παντός αρκετά πειστικά παραπονούμενου, το ιδιωτικό χρέος, που παρακολουθεί με αντίστοιχο ρυθμό, το ισοζύγιο πληρωμών, που διευρύνεται σε κάθε βελτίωση των πραγμάτων. Νέες προκλήσεις έχουν να αντιμετωπίσουν και οι ελληνικές τράπεζες μετά την απελευθέρωσή τους από τον ασφυκτικό κλοιό του ΤΧΣ, το οποίο μετεξελίσσεται σε έναν φορέα που λειτουργεί πιο παραδοσιακά.

Η εποχή των γυναικών στην πολιτική: μετά τις πρωθυπουργούς της Φινλανδίας και της Σουηδίας που βρέθηκαν στο προσκήνιο, νωρίτερα της Δανίας και της Εσθονίας, ήδη και η Γαλλία απέκτησε γυναίκα πρωθυπουργό, την Ελιζαμπέτ Μπορν.Αλλά και σ’ εμάς, η Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών απέκτησε την πρώτη γυναίκα πρόεδρο στην ιστορία της, τη Μελίνα Τραυλού

 

Ακόμη και μετά την προγραμματισμένη έξοδο της ελληνικής οικονομίας από την Ενισχυμένη Εποπτεία, θα χρειαστεί σοβαρότητα και επιμονή ώστε η μεταρρύθμιση των ενδημικών προβλημάτων να συνεχιστεί. Ο πληθωρισμός, που λόγω της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία και των κυρώσεων τείνει να επανεγκατασταθεί στις οικονομίες μας ανά τον κόσμο, οι διαφαινόμενοι συμβιβασμοί που γίνονται αναγκαίοι για την προμήθεια φυσικού αερίου, η οπισθοδρόμηση στην πορεία προς την απολιγνιτοποίηση – όλα αυτά δημιουργούν χαοτικό κλίμα.

Και όλα αυτά συμβαίνουν ενώ συνεχίζονται οι ανατροπές στις σχέσεις μας με την Τουρκία, μετά και την πρόσφατη ανάφλεξη Ερντογάν και χωρίς να έχει προοδεύσει η συζήτηση για το Κυπριακό, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την Ανατολική Μεσόγειο.

Η ευρύτερη εικόνα, εκείνη της συνολικής αντιπαράθεσης του ΝΑΤΟ με τη Ρωσία και η επανεγκατάσταση της τομής Δύση/Ανατολή σε μια λογική που πλησιάζει εκείνη ενός νέου Ψυχρού Πολέμου, επηρεάζει βαθιά μια χώρα όπως η Ελλάδα, με την ιδιαίτερη στρατηγική της θέση. Στη θερινή εκδοχή της συνάντησης του Νταβός που δρομολογήθηκε για φέτος επανατοποθετήθηκαν οι μείζονες αυτές προκλήσεις, και μάλιστα με αναφορές στο φαινόμενο της απο-παγκοσμιοποίησης, που ήδη μας είχε κληροδοτήσει η κρίση της πανδημίας – και το οποίο, τώρα, έρχεται να ενταθεί κάτω από σύννεφα μιας παγκόσμιας ύφεσης, που όλοι την ξορκίζουν αλλά κανείς δεν φαίνεται να έχει τη δύναμη να αναχαιτίσει.

Σωτήρια λοιπόν η ευφορία που φέρνει το καλοκαίρι, αλλά απαραίτητη είναι και η εγρήγορση ώστε να μην έρθουν ανυπέρβλητα προβλήματα στις αρχές του φθινοπώρου.