Οικονομική Επιθεώρηση, Νοέμβριος 2021, τ.1012

ΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΤΡΙΑ της Αλεξάνδρας Κ. Βοβολίνη

 

Αγαπητοί μου αναγνώστες,

Ανάμεσα στις φυσικές συμφορές που έπληξαν τη χώρα μας τον περασμένο μήνα, πραγματοποιήθηκαν δύο εκδηλώσεις που με γέμισαν αισιοδοξία για τις δυνατότητές μας, αν ξεφεύγαμε πιο συχνά και με συνέπεια από την έμφυτη στενομυαλιά και εσωστρέφεια.

Η πρώτη εκδήλωση ήταν η νέα πρωτοβουλία της ΓενναδείουΒιβλιοθήκης (που αποτελεί τμήμα της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα) να ξεκινήσει μια φιλόδοξη σειρά ελληνοκεντρικών διαλέξεων, τις Thalia Potamianos annual lectures series on the impact of Greek culture. Η σημαντική αυτή προσφορά είναι μια εξαιρετική έμπνευση του Φωκίωνα Ποταμιάνου, Έλληνα της Διασποράς, που δεσμεύτηκε να χορηγεί τη σειρά αυτή για μία δεκαετία. Η παρθενική διάλεξη δόθηκε στη Γεννάδειο από τον διάσημο Άγγλο ιστορικό κροατικής καταγωγής Peter Frankopan, καθηγητή στην Οξφόρδη, με κεντρικό θέμα “Greece: Beginnings”. Ήταν η πρώτη από τρεις διαλέξεις, οι δύο επόμενες εκ των οποίων θα γίνουν στη Νέα Υόρκη και την Ουάσιγκτον την άνοιξη του 2022. Ο ομιλητής αναφέρθηκε στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό έξω από τα συνηθισμένα, τονίζοντας τον παγκόσμιο αντίκτυπο που έχει στη σύγχρονη εποχή και φέρνοντας ως παραδείγματα επιρροής όχι μόνο τα νεοκλασικού ρυθμού κτήρια που έχουν κτιστεί στις σημαντικότερες πόλεις της υφηλίου, αλλ’ ακόμη και το άγαλμα του φτερωτού Έρωτα στην πλατεία Πικαντίλι του Λονδίνου, τη φίρμα Nike των αθλητικών ειδών, τα έργα του Πικάσο ή κλασικά ρούχα όπως του οίκου Chanel.

Λίγες μέρες αργότερα απονεμήθηκε στη Θεσσαλονίκη, στονυποβλητικό χώρο της Ροτόντας, από το ίδρυμα ΑυτοκράτειραΘεοφανώ της Πολιτιστικής Εταιρείας Επιχειρηματιών Βορείου Ελλάδος, το ομώνυμο ετήσιο βραβείο στους αναμφισβήτητους πρωταγωνιστές της χρονιάς: το ζευγάρι των Τούρκων επιστημόνων που ζουν στη Γερμανία, οι οποίοι κατάφεραν να δημιουργήσουν με το Project Lightspeed – MadeinEuropeτοπρώτο εμβόλιο κατά του αδυσώπητα θανατηφόρου κορονοϊού και να αναχαιτίσουν την πανδημία που έπληξε τον πλανήτη Γη, αναστατώνοντας τις ζωές ακόμη και των ευημερούντων, προστατευμένων πολιτών του Δυτικού κόσμου. Την τελετή συμπλήρωσε για πρώτη φορά ένα Φόρουμ, με θέμα «Εξασφαλίζοντας την ευημερία του αύριο μέσω της επιστήμης», στο οποίο μίλησαν οι δύο διάσημοι πια επιστήμονες ΟζλέμΤουρετσί και ΟυγκούρΣαχίν μαζί με άλλες διεθνείς προσωπικότητες (βλ. σελίδα92), με το κοινό να συμμετέχει με ερωτήσεις. Οι απαντήσεις έρχονταν με μια εντυπωσιακά γαλήνια απλότητα, αναδεικνύοντας το πόσο οι αληθινά μεγάλοι της επιστήμης και του πνεύματος βλέπουν την ουσία των πραγμάτων. Οι δύο αυτές ξεχωριστές εκδηλώσεις ξεδίπλωσαν το ανοιχτό πεδίο πολιτιστικής δράσης που μπορεί να καλλιεργήσει συστηματικά η χώρα μας, πέρα από τα στερεότυπα της κλασικής αρχαιότητας, ή πάλι του μαζικού τουρισμού. Γιατί δυστυχώς υστερούμε αρκετά στους τομείς των κλασικών και των μουσικών σπουδών, σε επίπεδο ακαδημαϊκό, για να προσελκύσουμε τη σημαντική μερίδα του παγκόσμιου κοινού που ψάχνει την απόλυτη ποιότητα.

Όμως, η επιστροφή στη νεοελληνική καθημερινότητα φέρνει σε ανώμαλη προσγείωση. Και μάλιστα, με το πρόωρο άνοιγμα της εκλογολογίας, όταν τα προβλήματα καραδοκούν σε κάθε μας βήμα αυτή τη δύσκολη χρονιά, σε αντίθεση με τη μίζερη καθημερινή ομφαλοσκόπηση του πολιτικού κόσμου, που καταναλίσκεται σε άσκοπους, παλιάς κοπής διαξιφισμούς.

Το οξύτερο πρόβλημα αυτή τη στιγμή, σε παγκόσμιο πια επίπεδο, είναι η απίστευτα υψηλή αύξηση των τιμών της ενέργειας, που συμπαρασύρει και όλα τα κόστη και μπορεί να προκαλέσει ακόμη και προβλήματα στην τροφοδοσία και έλλειψη αγαθών– όπως ήδη φάνηκε σε χώρες όπως η Βρετανία ή και οι ΗΠΑ.

Στη χώρα μας, άμεσο προβληματισμό προκαλεί επίσης η απειλητική πια αύξηση των δημοσίων δαπανών, με αφορμή μεν την ανάγκη στήριξης από τις επιπτώσεις της πανδημίας αλλά επί μιας εύθραυστης βάσης που άφησε πίσω η δεκαετής κρίση του χρέους.Επακόλουθη η διεύρυνση του πρωτογενούς ελλείμματος και η συσσώρευση νέου χρέους, διακυβεύοντας τις θυσίες των τελευταίων ετών.

Οι εκταμιεύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης αποτελούν προσδοκία, καθώς και το αναπτυξιακό τους αποτέλεσμα: ωστόσο, καθυστερήσεις και ερωτηματικά παραμένουν, ενώ ανασφάλεια και αβεβαιότητες κυριαρχούν και πάλι σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.

Κοντεύει λοιπόν το τέλος μιας δραματικής χρονιάς, όπου δεν έλειψαν ούτε οι καταστροφικοί σεισμοί, με χιλιάδες αστέγους στην αρχή του χειμώνα. Ολόψυχα εύχομαι να κρατήσουμε τα θετικά που με τόσο κόπο κατακτήθηκαν τα τελευταία χρόνια, δίνοντας μαθήματα εξωστρέφειας, σοβαρότητας και ενότητας σε όλα τα επίπεδα.