Οικονομική Επιθεώρηση, Απρίλιος 2021, τ. 1005

του Μανώλη Αλιφιεράκη, προέδρου του Επιμελητηρίου Ηρακλείου

Αναμόρφωση του μοντέλου ανάπτυξης

Έχει συμπληρωθεί ήδη ένας χρόνος από την πρώτη εμφάνιση του κορονοϊού Covid-19, που έπληξε το σύνολο του πλανήτη και άλλαξε ριζικά τις ζωές μας. Η ρευστή κατάσταση και η αβεβαιότητα που έχει δημιουργήσει η πανδημία έχει επηρεάσει και μετασχηματίσει σε σημαντικό βαθμό εκτός των άλλων και την επιχειρηματικότητα. Κάποιοι κλάδοι (κυρίως η εστίαση και το λιανεμπόριο) είναι στο όριο της καταστροφής, ενώ η πανδημία συνεχίζει να προκαλεί τεράστια προβλήματα όχι μόνο σε άμεσα πληττόμενους κλάδους, αλλά συνολικά στη λειτουργία της αγοράς.

Η δική μας περιοχή, δεδομένου ότι είναι άμεσα εξαρτώμενη από τον τουρισμό, έχει να αντιμετωπίσει μια παραπάνω ασφυξία στη ρευστότητα, την αδυναμία πρόσβασης σε δανειακά κεφάλαια, τη μειωμένη ζήτηση και την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.

Ευκαιρίες γεννώνται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, με βασική πρόκληση τον μετασχηματισμό του παραγωγικού μοντέλου που χρειάζεται η χώρα για να καταστήσει δυνατή την απορρόφηση ευρωπαϊκών πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ σίγουρα είναι θετική η κινητικότητα σε επίπεδο επενδύσεων τόσο τοπικών συμφερόντων και ΜΜΕ όσο και πολυεθνικών κολοσσών που έχουν επιλέξει τη χώρα µας και επενδύουν εν µέσω της υγειονομικής κρίσης. Πεδίο δόξης λαμπρό και η πρόκληση της (ουσιαστικής) αναδιαμόρφωσης του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί ο δημόσιος τομέας (με προτεραιότητα τη δημόσια υγεία). Όπως είναι λογικό, κάθε τόπος πρέπει να επενδύσει στα δυνατά του σημεία και στους τομείς όπου παρουσιάζει πλεονεκτήματα.

Ο τουρισμός είναι ίσως ο πιο δυναμικά αναπτυσσόμενος τομέας, αλλά και ο πρωτογενής τομέας παρουσιάζει πολλά σημεία υπεροχής και είναι πολύ σημαντικός για την οικονομία της Κρήτης. Και οι δύο αποτελούν πυξίδα για την ανάπτυξη, ιδωμένοι όμως μέσα από ένα φίλτρο καινοτομίας και διαφοροποίησης.

Σε επίπεδο Κρήτης, υπάρχουν συγκεκριμένοι προσδιοριστικοί παράγοντες που επιδρούν ουσιαστικά επί της προσέλκυσης ξένων επενδύσεων, όπως (ενδεικτικά) το περιβαλλοντικό κλίμα (που ευνοεί τις τουριστικές επενδύσεις), η γεωστρατηγική θέση κ.λπ., σε συνδυασμό με ένα ευρύ πλέγμα άλλων συγκριτικών πλεονεκτημάτων που προσφέρει, όπως το δίκτυο μεταφορών και τηλεπικοινωνιών, το άρτια εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό, η ύπαρξη ερευνητικών και ακαδημαϊκών κέντρων, το υψηλό βιοτικό επίπεδο και η ποιότητα ζωής. Όλα αυτά θα πρέπει να προβάλουμε και να εκμεταλλευτούμε την επόμενη μέρα.

Η Περιφέρειά μας διατηρεί εδώ και χρόνια μια δυναμική πορεία, ένα momentum αναπτυξιακό, ωστόσο απαιτείται μια ευρύτερη στρατηγική και μια σειρά πρωτοβουλιών στο πλαίσιο διαμόρφωσης ενός νέου μοντέλου ανάπτυξης της τοπικής οικονομίας, με συντονισμένη έμφαση στην εξωστρέφεια των κρητικών επιχειρήσεων και στην ανάδειξη αυτών των συγκριτικών μας πλεονεκτημάτων. Θα βοηθήσει σημαντικά η βελτίωση ή η ανάπτυξη υποδομών όπως είναι η δημιουργία του αεροδρομίου του Καστελλίου ή η ολοκλήρωση του ΒΟΑΚ.