Αναμένοντας την ποικιλία lock-down «μας»

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Εντυπωσίασε η ευθύτητα και η αμεσότητα της παρέμβασης της Καγκελαρίου Μέρκελ στην χθεσινή Κορυφή (με τηλεδιάσκεψη) για επιβολή lock-down σ’ όλη την ΕΕ, ως μόνου μέτρου ικανού να ανακοπεί η πορεία της πανδημίας – η οποία πανδημία, σ’ αυτήν την φάση, καταγράφει στην Ευρώπη (ΕΕ+Βρετανία-Ελβετία) σχεδόν τα μισά απ’ όλα τα κρούσματα παγκοσμίως. Λιγότερο, όμως, καταγράφηκε η σημασία της είδησης ότι η Γερμανία, εισάγοντας η ίδια στο έδαφός της κάτι πιο κοντινό σε lock-down, ανακοίνωσε νέο (πρόσθετο, το τρίτο ή τέταρτο στην σειρά) πακέτο δημοσιονομικής ενίσχυσης ώστε επιχειρήσεις και νοικοκυριά να περάσουν αυτό το κύμα της κρίσης: 10 δις ευρώ, δηλαδή κάτι σαν 2,5% του ΑΕΠ της.

Και η μεν Γερμανία έχει – κανείς δεν το αγνοεί, αυτό –  βαθιές, πολύ βαθιές τσέπες. Όμως και από την Ιταλία (για την οποία δύσκολα θα έλεγε κανείς το ίδιο…) ανακοινωνόταν κινητοποίηση καινούργιου – πρόσθετου κι εδώ –  πακέτου στήριξης: ύψους 5 δις και αυτό, αντιστοιχεί πάλι σε κάτι κοντινό προς 2,5% του ΑΕΠ. Αναμένεται αντίστοιχη πρωτοβουλία από Γαλλία, όπου το lock-down που μόλις αποφασίστηκε είναι το πιο αυστηρό μέχρι στιγμής.

Μέχρι πριν το δεύτερο κύμα του Covid-19, η Γερμανία είχε κινητοποιήσει κεφάλαια αντίστοιχα προς 8,3% του ΑΕΠ της σε άμεσα δημοσιονομικά μέτρα στήριξης, συν το αντίστοιχο ενός 7,3% του ΑΕΠ σε αναστολή υποχρεώσεων κοκ. (Πόσα ήταν τα μέτρα ρευστότητας και παροχής εγγυήσεων; Προσδεθείτε! Αντιστοιχούσαν προς 24,3% του ΑΕΠ). Για την Ιταλία τα αντίστοιχα είναι 3,4%, 13,2% και 32%. Για την Γαλλία 4,6%, 8,7% και 14,2%. (Τα στοιχεία έχουν ληφθεί από συγκριτική μελέτη του Ινστιτούτου Bruegel των Βρυξελλών, που με την σειρά του δανείζεται στοιχεία από την παρακολούθηση στοιχείων από τα Κράτη-μέλη αλλά και από την ΕΕ στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου . Για την Ελλάδα η αντίστοιχη αποτύπωση δίνει 3,1% του ΑΕΠ σε άμεση δημοσιονομική στήριξη, μόλις 1,2% σε αναστολές πληρωμών και 2,1% σε παροχή ρευστότητας – στοιχεία που υστερούν κατά πολύ από τις επίσημες ανακοινώσεις της Κυβέρνησης. Μέρος, μόνο, της διαφοράς ανάγεται στο ότι τα παρεχόμενα στοιχεία για Ελλάδα σταματούν στον Ιούλιο της φετινής χρονιάς, δηλαδή «χάνουν» την τρίτη φάση ενισχύσεων, του καλοκαιριού. Και, ασφαλώς, αναμένεται τώρα η φθινοπωρινή).

Άμα εδώ, προσθέσει κανείς την διάσταση του ότι οι Κεντρικές Τράπεζες – πάντως η «δική μας» ΕΚΤ καθώς και η Αμερικανική Fed – όλο και περισσότερο καλούν τις Κυβερνήσεις να σηκώσουν, με δημοσιονομικά μέτρα, μεγαλύτερο μέρος του βάρους της στήριξης απέναντι στην πανδημία, κρίνοντας ότι η ευρύτατη παροχή ρευστότητας έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια ασφαλείας/πρόβλεψης των συνεπειών τής – ήδη πολύ προ-κορωνοϊού – αντισυμβατικής νομισματικής πολιτικής, βλέπει πόσο η τωρινή φάση των lock-down (α) οδηγεί σε απρόβλεπτο έδαφος, παντού και (β) πόσο οι ήδη σημαντικές ανισότητες σε επίπεδο χωρών θα πάρουν τώρα ακόμη μεγαλύτερη έκταση.

Όσο, λοιπόν, θα αναμένουμε τις ανακοινώσεις για την ποικιλία lock-down «μας», ας την έχουμε κι αυτήν την διάσταση σε μια γωνία του μυαλού μας. Η άλλη διάσταση ανισότητας, η εσωτερική, μεταξύ των «εντός» και των «εκτός» διχτυού προστασίας, ασφαλώς ακόμη βαρύτερη – αλλά για άλλη φορά.