Αποτελούν «Σχέδιο για (βιώσιμη) επανεκκίνηση της οικονομίας» οι προτάσεις ΣΥΡΙΖΑ;

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Πάντα ένα οικονομικό πρόγραμμα κόμματος – ειδικά όταν παρουσιάζεται/προβάλλεται σε κρίσιμη καμπή των πραγμάτων: σε προεκλογική εκστρατεία, ας πούμε, ή όπως συνέβη τώρα με την παρουσίαση της εκδοχής ΣΥΡΙΖΑ για την φάση εξόδου της πολυτραυματισμένης Ελληνικής οικονομίας από την κρίση του κορωνοϊού – έχει δυο πλευρές να το δει κανείς: την κυρίως πολιτική, με την οποία αληθινά ζητά να κριθεί. και εκείνην της οικονομικής πειστικότητάς του, με την οποία θα αντιπαρατεθεί το ίδιο ΑΝ του βγει πέρα η πολιτική.

Η σκηνοθετικά προσεγμένη, με νέα πρόσωπα στο προσκήνιο, με τον ίδιο τον Αλέξη Τσίπρα να σολάρει με φόντο/εικόνα πολύ πιο μελλοντοστραφή, με τις οθόνες της βιντεοσυζήτησης να δίνουν τον τόνο, παρουσίαση του «Σχεδίου για επανεκκίνηση της οικονομίας» θα κριθεί ως προς την πολιτική πειστικότητα επί του πεδίου. Ταυτολογία αυτό που λέμε, αλλά η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ το γνωρίζει: το πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης δεν θα είναι οι επόμενες κάλπες, θα έρθει πολύ νωρίτερα με την εξέλιξη της πειστικότητας του λόγου του ΣΥΡΙΖΑ στην κοινή γνώμη όσο – αναγκαστικά – η οικονομία θα βγαίνει από τα lock-down και τα προβλήματα θα εμφανίζονται. Με το μηντιακό σύμπαν ψυχρό προς τον ΣΥΡΙΖΑ, αν μη ευθέως εχθρικό, η απεύθυνση (που θάλεγε και ο Τσίπρας) προς την κοινή γνώμη θα χρειαστεί εργαλεία πολύ στοχευμένα. Η επιλογή να στραφεί το Σχέδιο Τσίπρα στην μεσαία τάξη (διόρθωση: σε όσους βρέθηκαν «εκτός στήριξης» τον καιρό της πανδημίας και θα δουν να φεύγει το έδαφος κάτω από τα πόδια τους, στην φάση του ανοίγματος) καθώς και στις νεότερες ηλικίες, δεν θα περιμείνει τις δημοσκοπήσεις για να κριθεί. Όμως… ήδη στις δημοσκοπήσεις προσεγγίζεται μια τομή στην κοινωνία μεταξύ «εντός» και «εκτός» προστασίας, η οποία έχει στερήσει τον ΣΥΡΙΖΑ από μια ομάδα που – παραδοσιακά – στρεφόταν αριστερά: τον κόσμο του δημοσίου τομέα που, μαζί άλλωστε με τους συνταξιούχους, δεν έχει νοιώσει την οικονομική πλευρά αυτής της κρίσης…

Πάλι στην πολιτική πλευρά της πρόκλησης, στην οποία πήγε να ανταποκριθεί ο ΣΥΡΙΖΑ, οι επιλογές παρόντων και απόντων. Πολλή συζήτηση για την έκλειψη του Ευκλείδη Τσακαλώτου – που το θέμα δεν είναι ότι η «λογική Πολάκη» του χρεώνει το ότι χάθηκε για τον ΣΥΡΙΖΑ η μεσαία τάξη με την συνειδητή μεροληψία της φορολογικής πολιτικής υπέρ των ασθενέστερων στρωμάτων/των μη-προνομιούχων, αλλ’ ότι η φιγούρα του όντως χρεώθηκε το κόστος της εξόδου από το Τρίτο Μνημόνιο – λιγότερο ωστόσο για την υποβάθμιση του ρόλου του Γιώργου Σταθάκη, κι ας ήταν αυτός που είχε την ευθύνη των προγραμματικών διεργασιών. Μαζί, έμεινε πίσω η φιγούρα του Γιάννη Δραγασάκη ως παλιοκαιρινή. Αντίθετα, άνοδος στο προσκήνιο του Αιμίλιου Αυγουλέα –διεθνές τραπεζικό δίκαιο κλπ στο Εδιμβούργο – και της Λούκας Κατσέλη, που η παρουσία τους «εξηγεί» και την έμφαση στις ρυθμίσεις χρεών και τα μέτρα ρευστότητας, αλλά και στην προστασία της πρώτης κατοικίας στο γενικότερο πλαίσιο των νέων πτωχευτικών διαδικασιών που βρίσκονται επί θύραις.

Κι έτσι, περνάμε στην οικονομική πειστικότητα του «Σχεδίου για την επανεκκίνηση της οικονομίας». Εδώ, το στοίχημα είναι να αποδεχθεί (α) αντίστοιχο το Σχέδιο με τον όγκο του ιδιωτικού χρέους που δημιουργείται/την αύξηση των NPLs προς τις Τράπεζες αλλά και τις συσσωρευμένες οφειλές προς το Δημόσιο, ΕΦΚΑ κλπ. και (β) λειτουργικό ως προς τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, με διαγραφή τόκων και προσαυξήσεων, κλιμακωτή διαγραφή της βασικής οφειλής και αποπληρωμή σε 120 δόσεις. Το πεδίο που προτείνεται, είναι ευρύτατο, αφού φτάνει να καταλάβει μέχρι και τον ΕΝΦΙΑ. Η κλιμάκωση κουρέματος από 40% έως και 60% αρκετά περίτεχνη, με βάση τα κατώφλια απωλειών εισοδήματος.

Όμως, η αληθινή πρόκληση είναι άλλη: ειδικά η διάσταση που εμπλέκει τις Τράπεζες, αντέχεται από την ήδη κλονισμένη θέση τους; Αυτό έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία, απ’ όσο π.χ. η κοστολόγηση της δημοσιονομικής διάστασης του Σχεδίου Τσίπρα στα 5,7 δις ευρώ ( με τα μέτρα για το 2021 να έχουν ήδη ξεφύγει κατά τον κυβερνητικό προγραμματισμό από τα 7,5 δις σε στηρίξεις προς τα 14 δις, η μάχη των δις δεν εντυπωσιάζει πλέον…).

Εδώ όμως, ενώ ακριβώς, συνέπεσε η εξαγγελία του Σχεδίου Τσίπρα με την τοποθέτηση του επικεφαλής Οικονομικού Συμβούλου του ESM – του βασικότερο δανειστή της Ελλάδας, θυμίζουμε – Ρολφ Στράουχ σχετικά με τις προοπτικές της Ελληνικής οικονομίας. Αυτός, μιλώντας στην «Καθημερινή», ήταν αρκετά αισιόδοξος – μάλιστα θύμιζε ότι υπάρχει ανεκμετάλλευτη η δυνατότητα ειδικής πιστωτικής γραμμής 2% του ΑΕΠ από τον ΕSM, που ωστόσο πιθανολογείται ότι η Ελλάδα δεν θα  την χρειαστεί. Όμως προσέθετε, μετά νοήματος, ότι την αισιοδοξία αυτή στηρίζει το γεγονός ότι… από τον Ιούνιο θα τεθεί σε εφαρμογή το νέο σύστημα πτωχευτικού δικαίου που θα καταλαμβάνει τους ιδιώτες αλλά και, με νέο τρόπο, τις επιχειρήσεις.

Η επικέντρωση του Σχεδίου Τσίπρα στο ιδιωτικό χρέος έχει το ενδιαφέρον της. Όμως… όχι χωρίς κραδασμούς.