Η απολιγνιτοποίηση σε τεντωμένο σχοινί

Οικονομική Επιθεώρηση, Φεβρουάριος 2022, τ.1015

ENEΡΓΕΙΑ

του Γιώργου Αρβανιτίδη,
βουλευτή Κινήματος Αλλαγής

 

Πριν από τρία χρόνια το Κίνημα Αλλαγής είχε καταθέσει το σχέδιό του για μια σταδιακή απολιγνιτοποίηση, με ρήτρα βιώσιμης μετάβασης για την κάλυψη του ΑΕΠ και των θέσεων εργασίας που θα χάνονταν για κάθε απόσυρση λιγνιτικής μονάδας σε Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη, αλλά και με συγκεκριμένα ποσά που θα ήταν αναγκαία και καινοτόμες προτάσεις για Ενεργειακές Κοινότητες πολίτων και εργαζομένων. Ο τίτλος του δικού μας σχεδίου, μιας πραγματικά δίκαιης ενεργειακής μετάβασης, ήταν «Ενεργειακό Διαβατήριο για το Μέλλον» και είχαμε καταλάβει ότι όλα αυτά που συμβαίνουν σήμερα στη χώρα μας με την ενεργειακή ακρίβεια συνδέονταν με την ανάγκη αντικατάστασης του λιγνίτη με πολλές αποκεντρωμένες ΑΠΕ και την ενίσχυση των δικτύων και των ηλεκτρικών διασυνδέσεων με τις γειτονικές χώρες.

Η κυβέρνηση της ΝΔ ξεκίνησε το 2019 το αφήγημα της πράσινης μετάβασης θέτοντας κάποιους στόχους χωρίς συγκεκριμένα κριτήρια, χωρίς επιστημονικά στοιχεία. Οδηγηθήκαμε βίαια στην απολιγνιτοποίηση, χωρίς σχέδιο, λόγω της ακριβής παραγωγής του λιγνίτη και των διαφόρων δυσλειτουργιών που υπήρχαν στην αγορά και των προβλημάτων της ΔΕΗ. Η κυβέρνηση στράφηκε στο φυσικό αέριο ως λύση, βασιζόμενη στις τότε τιμές του φυσικού αερίου, δημιουργώντας όμως τεράστια ζητήματα στην ενεργειακή ασφάλεια. Τι γίνεται όμως όταν οι οδεύσεις του φυσικού αερίου έχουν προβλήματα; Τι γίνεται όταν υπάρχουν διακυμάνσεις στις τιμές του φυσικού αερίου και παραπάνω από το μισό ενεργειακό μείγμα της ηλεκτρικής παραγωγής της χώρας μας εξαρτάται από αυτό;

Σήμερα, η προσπάθεια απολιγνιτοποίησης είναι σε αδιέξοδο. Ο νόμος 4872/2021 για τη δίκαιη αναπτυξιακή μετάβαση που ψηφίστηκε λίγο πριν από τα Χριστούγεννα έχει ήδη τροποποιηθεί μέσα σε ενάμιση μήνα δύο φορές, πράγμα που σημαίνει πως δεν μπορεί να λειτουργήσει η δομή και το σύστημα που έχει στήσει το Υπουργείο Ανάπτυξης. Από την άλλη, υπάρχει μεγάλος προβληματισμός για την τηλεθέρμανση 70.000 πολιτών στην Κοζάνη, ενώ ζητούμενα ακόμα παραμένουν οι σύγχρονες υποδομές, τα δημόσια έργα (σιδηρόδρομος και τοπικοί άξονες, Πανεπιστήμιο με ενεργειακή ταυτότητα) και το μέλλον της μονάδας «Πτολεμαΐδα 5».

Ο σκοπός δεν είναι απλώς να αντικατασταθεί ο λιγνίτης με ένα ακόμη ορυκτό καύσιμο, το φυσικό αέριο. Ο στόχος πρέπει να είναι η πλήρης απο-ανθρακοποίηση της οικονομίας, μέσω της επέκτασης των ΑΠΕ και του εκδημοκρατισμού της παραγωγής τους, όπως συμβαίνει σε πολλά κράτη της Ευρώπης. Αυτό σημαίνει όχι μόνο επενδύσεις για λίγους στις ΑΠΕ, αλλά και για τους πολλούς και τους πιο αδύναμους. Αυτό πρέπει να γίνει με σταδιακή απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων, ώστε να μην διαρραγεί η κοινωνική συνοχή. Μόνο έτσι θα εξασφαλιστεί η δίκαιη μετάβαση των λιγνιτοφόρων περιοχών και βέβαια χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ευστάθεια του δικτύου. Είναι δεδομένο ότι κάποια στιγμή θα οδηγηθούμε στην παραγωγή υδρογόνου, του λεγόμενου «Λευκού Δράκου». Η παραγωγή του όμως, για να είναι καθαρή, θα πρέπει να γίνει μέσω ΑΠΕ.

 

Γιώργος Αρβανιτίδης 

Βουλευτής Β΄ Θεσσαλονίκης – Αν. Γραμματέας Κοινοβουλευτικής Ομάδας Κινήματος Αλλαγής, Υπεύθυνος Ενέργειας και Περιβάλλοντος