Oικονομική Επιθεώρηση, Μάιος 2022, τ.1018

ΑΠO ΤΙΣ ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ

του Γιώργου Βαϊλάκη

Η Ελλάδα υπήρξε το πρώτο συνδεδεμένο κράτος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας. Η πλήρης ένταξη αποτέλεσε στρατηγική επιλογή και βασική επιδίωξη των ελληνικών κυβερνήσεων υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή κατά την περίοδο 1955-1961. Από αρκετούς θεωρείται σήμερα ότι η τελική προσχώρηση της Ελλάδας στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες το 1979 αποτέλεσε την υλοποίηση της από το 1961 απόφασης για τη συνεργασία με την ΕΟΚ, η οποία ανεστάλη από τη δικτατορία των συνταγματαρχών.

Και, πράγματι, μόλις 9 ημέρες έπειτα από τον θρίαμβό του στις εκλογές της 17ης Νοεμβρίου 1974, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής αποστέλλει επίσημο υπόμνημα προς την ΕΟΚ με το οποίο γνωστοποιεί την πρόθεση της Ελλάδας να ενταχθεί σε αυτήν ως πλήρες μέλος. Η επίσημη αίτηση κατατίθεται στις 12 Ιουνίου του 1975 και ακριβώς 5 μήνες αργότερα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψηφίζει υπέρ της αποδοχής της. Έτσι, στις 28 Μαΐου 1979 υπογράφεται στο Ζάππειο η Συνθήκη Προσχώρησης της Ελλάδας στην ΕΟΚ.

Τον επόμενο μήνα το τεύχος της Βιομηχανικής Επιθεώρησης (τεύχος 536, Ιούλιος 1979) είναι αφιερωμένο σε αυτήν. Η αίσθηση αυτού του ιστορικής σημασίας γεγονότος αποτυπώνεται ποικιλοτρόπως μέσα από τις σελίδες του περιοδικού, όπως φαίνεται στο άρθρο με τίτλο «Με την πανηγυρικήν υπογραφήν εις τας Αθήνας, της Συνθήκης Προσχωρήσεως, η Ελλάς δέκατον μέλος της ΕΟΚ»: «28 Μαΐου 1979. Με την υπογραφή –στο Ζάππειον Μέγαρον των Αθηνών– της Συνθήκης Προσχωρήσεως της Ελλάδος στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, ωλοκληρώθηκε (ουσιαστικά) μια προσπάθεια είκοσι ετών για την “ευρωπαϊκή ενσωμάτωσι” της χώρας μας· μια μακρά πορεία με πολλές ανηφοριές, πολλές κρίσιμες καμπές, πολλές εναλλαγές προσδοκίας – απογοητεύσεως – ικανοποιήσεως. Η υπογραφή της ιστορικής για τον τόπο μας συμφωνίας πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επισημότητα και λαμπρότητα –όπως αρμόζει σε τέτοια γεγονότα-ορόσημα– στην Αθήνα· εκεί, όπου πριν 18 χρόνια, είχε γίνει η εκκίνησι της ευρωπαϊκής μας πορείας με την υπογραφή, τότε, της Συμφωνίας Συνδέσεως Ελλάδος-ΕΟΚ. Κι όπως και σ’ εκείνη την πρώτη “Συμφωνία των Αθηνών” (σύνδεσι) έτσι και στην νέα, την τωρινή “Συνθήκη των Αθηνών” (ένταξι), μέγας πρωταγωνιστής –αρχιτέκτων κιόλας– ήταν ο πρωθυπουργός (και το 1961 και το 1979) κ. Κωνστ. Καραμανλής».

Αλλά παρά τον πανηγυρικό τόνο του άρθρου, στη στήλη «Σημειώματα» γίνεται λόγος για τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσει η Ελλάδα μέσα στην ΕΟΚ: «Πώς, όμως, θα επηρεάση το μέλλον του τόπου μας το συγκεκριμένον τούτο γεγονός – περί αυτού και διαφορετικαί απόψεις υπάρχουν και ποικίλαι προβλέψεις διατυπούνται, εκτεινόμεναι από το έρεβος ενός καταθλιπτικού πεσσιμισμού (η ένταξις εξισούται προς εθνικήν συμφοράν!) μέχρι τον έβδομον ουρανόν της ουτοπιστικής υπεραισιοδοξίας (η ένταξις θα εξαλείψει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ελλάς, θα μας προσφέρη, αυτομάτως περίπου, πολιτικήν – πολιτιστικήν – κοινωνικήν πρόοδον και οικονομικήν ευημερίαν κ.ο.κ). Η “Βιομηχανική Επιθεώρησις” από της πρώτης στιγμής –όταν η κυβέρνησις του κ. Κ. Καραμανλή υπέβαλεν επισήμως αίτησιν διά την άμεσον είσοδον της χώρας μας εις την ΕΟΚ– ετάχθη υπέρ του τολμήματος τούτου (διότι τόλμημα ήτο και είναι…). Έκτοτε δε, καθ’ όλην την διάρκειαν των σκληρών διαπραγματεύσεων, ενέμηνεν εις την θέσιν αυτήν, διατηρούσα, απλώς, επιφυλάξεις επί τριών σημείων: Την βιασύνην και υποχωρητικότητά μας εις τινας περιπτώσεις (κάτι που είχεν επιπτώσεις επί των συγκεκριμένων αποτελεσμάτων των διαπραγματεύσεων)· την καθυστέρησιν εις την λήψιν μέτρων διά την έγκαιρον “ευρωπαϊκήν προετοιμασίαν” και προσαρμογήν μας· και την ανεπαρκεστάτην (αν όχι ανύπαρκτον) ενημέρωσιν της ελληνικής κοινής γνώμης επί του προκειμένου. Αι επιφυλάξεις εκείνες διατηρούνται ακόμη».