Η παγκόσμια αγορά αθλητικής τεχνολογίας αναμένεται να φθάσει τα €50 δισ. μέχρι το τέλος της δεκαετίας, προσελκύοντας όλο και περισσότερες startup και άρα δημιουργώντας το έδαφος για θερμοκοιτίδες/επιταχυντές που εστιάζουν σε αυτή

Οικονομική Επιθεώρηση, Μάϊος 2022, τ.1018

ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

του Χρήστου Αναγνωστόπουλου* και του Μωυσή Μωυσέως**

Η τεχνολογική εξέλιξη του αθλητισμού θεωρείτο μέχρι πρόσφατα μια κατηγορία που αποσκοπούσε στη δημιουργία προϊόντων και εξειδικευμένου εξοπλισμού μόνο για ομάδες και κορυφαίους αθλητές. Το αποτέλεσμα ήταν να μην υπάρχουν εισροές μεγάλων επενδυτικών κεφαλαίων, διότι το μέγεθος της αγοράς δεν ήταν το αντίστοιχο. Στην εποχή μας, όμως, η εδραίωση της καινοτομίας έχει εγκαινιάσει μια νέα εποχή στον αθλητισμό. Όπως συμβαίνει σε κάθε κλάδο –από την υγεία μέχρι και την εκπαίδευση–, έτσι και ο αθλητισμός βρίσκεται εν τω μέσω της ψηφιακής επανάστασης. Ως συνέπεια, ο παραδοσιακά αθλητικός κόσμος «πειραματίζεται» με νέα επιχειρηματικά μοντέλα και καινοτόμες διεξόδους δημιουργίας αξίας – με ή χωρίς την τεχνολογία στο επίκεντρο αυτών των καινοτομιών.

Ωστόσο, η παγκόσμια αγορά αθλητικής τεχνολογίας αναμένεται να φθάσει σε αξία τα 50 δισ. ευρώ έως και το 2030 (έκθεση Φεβρουαρίου του Global Sports Tech VC). Εκτιμούμε ότι σήμερα ένας αυξανόμενος αριθμός νεοφυών επιχειρήσεων (startups), καθώς και επενδυτικών funds, αναζητούν την επόμενη ευκαιρία που αφενός θα πολλαπλασιάσει τα κέρδη τους, αφετέρου θα δώσει ώθηση στην εξέλιξη του ίδιου του αθλητισμού ως ενός εξατομικευμένου προϊόντος προς κατανάλωση. Εκκινώντας από αυτήν την εκτίμηση, θεωρούμε τη συγκυρία κατάλληλη για να αναφερθούμε στους επιταχυντές και στις θερμοκοιτίδες ιδεών που θα αφορούν αποκλειστικά στον χώρο του αθλητισμού.

 

Η νέα τάση

Η ιδέα των θερμοκοιτίδων/επιταχυντών αφιερωμένων στην αθλητική τεχνολογία εμφανίστηκε το 2015 και σήμερα ένας αυξανόμενος αριθμός πόλεων διερευνά τις δυνατότητες συγκρότησης κόμβων αθλητικής καινοτομίας. Αυτές οι πλατφόρμες έχουν την ικανότητα να προωθούν την αθλητική καινοτομία και, συνδέοντας δύο κόσμους (τον αθλητισμό και την καινοτομία), παρέχουν στις πόλεις ευκαιρίες να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας, να προσελκύσουν νέα ταλέντα και να αναπτύξουν την τοπική οικονομία. Αυτά είναι μερικά μόνο από τα πλεονεκτήματα που μπορούν να προσφέρουν σε μια πόλη. Προκειμένου να μεγιστοποιηθούν πλήρως αυτά τα οφέλη, οι πόλεις χρειάζεται να κατανοήσουν τις δυνατότητες των αθλητικών θερμοκοιτίδων και επιταχυντών και να καθορίσουν πώς θέλουν να ενεργοποιήσουν αυτές τις πλατφόρμες προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες τους.

Μιλώντας πιο συγκεκριμένα για την Ελλάδα, μπορεί κάποιος, μέσω του Elevate Greece, να μετρήσει για τη χώρα μας την ύπαρξη 35 επιταχυντών και 22 θερμοκοιτίδων νεοφυών επιχειρήσεων συνολικά. Αν και εξαιρετικά ενδιαφέρον, αξίζει να σημειωθεί ότι κανένας από αυτούς τους οργανισμούς δεν είναι συνυφασμένος με αυτό που ονομάζουμε «sports tech». Σήμερα, μόνο στην Ευρώπη υπάρχουν περισσότερες από 1.000 εταιρείες sports tech, ενώ το επενδεδυμένο κεφάλαιο έφθασε σε ιστορικό ρεκόρ, με περίπου 135 εκατ. ευρώ το 2017. Αυτός ο αριθμός είναι τρεις φορές μεγαλύτερος σε σχέση με το 2013.

 

  • Γιατί επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στον τομέα αθλητικών προϊόντων/υπηρεσιών να μπουν στη διαδικασία αίτησης για ένα από τα προγράμματα αυτά;

Αν η επιχειρηματική ιδέα έχει υπόσταση και προσοδοφόρο έδαφος να υλοποιηθεί, τότε είναι το κατάλληλο μέρος για τους επιχειρηματίες αυτούς ώστε να λάβουν όλες τις υπηρεσίες και την απαραίτητη επαγγελματική καθοδήγηση σε σύντομο χρονικό ορίζοντα. Είτε σε επιταχυντή είτε σε θερμοκοιτίδα, οι γνώσεις και οι ευκαιρίες που θα αποκομίσει θα φέρουν τον/την επιχειρηματία ένα βήμα πιο κοντά στην υλοποίηση της ιδέας.

 

  • Σε ποιο από τα δύο προγράμματα θα πρέπει κάποιος να κάνει αίτηση με την ομάδα του/της;

Αναλόγως σε ποιο στάδιο (τεχνολογικής) ωριμότητας βρίσκεται η ιδέα και ποιο είναι το πλάνο της ομάδας, σε συνάρτηση με το τι προσφέρει η κάθε ιδέα, υπάρχει πάντοτε ένα πρόγραμμα που θα προσφέρει τη βέλτιστη λύση. Στη χώρα μας υπάρχουν επιταχυντές και θερμοκοιτίδες που μπορούν να υποστηρίξουν νεοφυείς επιχειρήσεις σε συγκεκριμένες θεματικές ενότητες, ενώ επίσης πλήθος επαγγελματιών του χώρου είναι έτοιμοι να καθοδηγήσουν κάθε επιχειρηματία. Είναι γεγονός ότι απουσιάζουν θεματικές ενότητες που εστιάζουν αποκλειστικά στον κλάδο του αθλητισμού, ωστόσο στο πολύ κοντινό μέλλον είναι σίγουρο ότι το κενό αυτό θα καλυφθεί.

 

  • Τι συμβαίνει αν η ομάδα διαθέτει όλη την τεχνική γνώση που χρειάζεται για να υλοποιήσει την ιδέα της, αλλά δεν γνωρίζει από πού να ξεκινήσει;

Μέσα από τα ταχύρρυθμα σεμινάρια και τις επαφές με τους μέντορες των επιταχυντών και των θερμοκοιτίδων η ομάδα θα ανακαλύψει ότι υπάρχουν πολλές πτυχές της ιδέας που δεν έχουν ακόμα επεξεργαστεί όπως θα έπρεπε – ιδιαίτερα στο επιχειρηματικό κομμάτι. Η καθοδήγηση στην κατάρτιση επιχειρηματικού πλάνου και χρηματοοικονομικού μοντέλου θα φωτίσει πτυχές και θα προβληματίσει θετικά την ομάδα ως προς την τελική φάση υλοποίησης της ιδέας.

 

  • Αν μοιραστώ την ιδέα, δεν υπάρχει κίνδυνος να τη χρησιμοποιήσει κάποιος άλλος πρώτος;

Πρόκειται για έναν συχνό προβληματισμό που εκφράζουν όλοι οι επίδοξοι επιχειρηματίες. Ιδέες έχουν όλοι, κερδίζουν αυτοί που τις υλοποιούν! Τα προγράμματα επιταχυντών και θερμοκοιτίδων έχουν τους απαραίτητους νομικούς συμβούλους και υπηρεσίες για να βοηθήσουν να προστατευθεί η πνευματική ιδιοκτησία (IP), προσφέροντας και τη δυνατότητα να προχωρήσει κάποιος στην καταχώριση διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Ακόμη και στο πρώιμο στάδιο υποβολής της αίτησης σε ένα από τα προγράμματα αυτά, μπορεί κάποιος –και δικαιούται– να προχωρήσει στην υπογραφή ενός Non-Disclosure Agreement με τον ίδιο τον επιταχυντή ή τη θερμοκοιτίδα.

 

  • Εντός προγράμματος, λοιπόν, και το φως φαίνεται στο βάθος του τούνελ. Τώρα τι γίνεται;

Μέσα από τις δραστηριότητες του προγράμματος οι ομάδες θα έχουν πολλές φορές την ευκαιρία να συνομιλήσουν και να παρουσιάσουν την ιδέα τους σε πιθανούς επενδυτές και συνεργάτες, οι οποίοι σίγουρα θέλουν να ακούσουν από την ομάδα την εξέλιξη της δουλειάς της! Είναι σχεδόν μοναδικό προνόμιο οι ευκαιρίες δικτύωσης με πιθανούς πελάτες και επενδυτές και είναι εντυπωσιακό το πόσο εύκολα ανοίγουν οι πόρτες μόλις η ιδέα ωριμάσει.

***

Εν κατακλείδι, η προσέλκυση επενδύσεων στον τομέα του αθλητισμού αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο και μάλιστα τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια τάση προς τη συνεχή ανάπτυξη και επέκταση των τεχνολογικών και καινοτόμων εφαρμογών στον τομέα αυτόν (sports-tech). Πράγματι, σύμφωνα με την έκθεση της Global SportsTech VC για το 2020, την πενταετία 2015-2020 έχουν επενδυθεί παγκοσμίως άνω των 19,2 δισ. δολαρίων ΗΠΑ, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να καλύπτουν σχεδόν το 60% το ποσού αυτού. Αξίζει δε να επισημάνουμε ότι 3 από τις 5 «μητροπόλεις» των επενδύσεων αυτών έχουν ασιατικές καταβολές.

Πέραν του παραδοσιακού επενδυτικού σχεδιασμού που αφορά τις υποδομές, τη διοίκηση και τα επιχειρησιακά και λειτουργικά κόστη, η τεχνολογία και η καινοτομία στον αθλητισμό δύναται να τον καταστήσει ακόμη περισσότερο αποτελεσματικό ως εργαλείο προσέλκυσης οπαδών, αθλητών, χορηγών και, κυρίως, επενδυτών. Οι δυνατότητες και οι προοπτικές που προσφέρουν οι επιταχυντές και οι θερμοκοιτίδες σε νεοφυείς επιχειρήσεις που έχουν τον αθλητισμό στο επίκεντρο της ιδέας ξεδιπλώνουν εξαιρετικές επιλογές και παρέχουν το κύριο μέσον για την επίτευξη των στόχων που προαναφέραμε. Εκτός της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, ο ρόλος των εκπαιδευτικών-ερευνητικών ιδρυμάτων της χώρας που προσφέρουν προγράμματα αθλητικής επιστήμης είναι βαρύνουσας σημασίας στην εξέλιξη αυτή.

 

* Ο Δρ Χρήστος Αναγνωστόπουλος είναι αναπληρωτής κοσμήτορας της Σχολής Διοίκησης Επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο UCLan Cyprus. Αρθρογραφεί επί θεμάτων που αφορούν τη διακυβέρνηση, τη διαχείριση και την επιχειρηματικότητα στον αθλητισμό.

 

** Ο Μωυσής Μωυσέως είναι υποψήφιος διδάκτωρ στη Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου UCLan Cyprus και operations manager στο εκκολαπτήριο τεχνολογίας Gravity Ventures με έδρα τη Λευκωσία.