Βάλτε πάλι την Κορυφή για τα ΕλληνοΤουρκικά στο ραντάρ σας

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Η 10η/11η Δεκεμβρίου απέχει πλέον λιγότερο από δυο εβδομάδες. Οπότε, μπορεί η δημόσια συζήτηση γύρω από τις προσδοκίες που έχουν αναπτυχθεί για την στάση της τότε Συνόδου Κορυφής των «27» γύρω από τις προοπτικές των ΕυρωΤουρκικών σχέσεων να έχει υποχωρήσει κάτω από την πίεση του δεύτερου κύματος της πανδημίας, των συζητήσεων για τα οικονομικά/τον Προϋπολογισμό, ακόμη και την έκβαση των αμερικανικών Προεδρικών εκλογών, όμως καλό θα ήταν να ξανα-ανάψουμε το ραντάρ μας προς αυτήν την κατεύθυνση.

Βλέπετε, μπορεί εμάς να «μας καίνε» οι συζητήσεις αυτές λόγω συνεχιζόμενης έντασης στα ΕλληνοΤουρκικά, όμως δεν είναι και τόσο βέβαιο ότι θα έχουν προτεραιότητα στις συζητήσεις της Συνόδου: στην ατζέντα έχει και κλιματική αλλαγή, ασφάλεια/τρομοκρατία, Covid-19, εμπορικές σχέσεις….

Έχει πάντως ξεκινήσει, σε χαμηλούς τόνους, η προετοιμασία της συζήτησης (=των συμπερασμάτων) για την στάση της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Πρώτη σημείωση: φαίνεται πως εκεί θα δοθεί η έμφαση, λιγότερο στην απ’ εδώ πλευρά – στα κυρίως ΕλληνοΤουρκικά. [Ας σημειωθεί ότι και ο νέος ΥΠΕΞ των ΗΠΑ, ο Άντονι Μπλίνκεν, άμα αναζητήσει κανείς πρόσφατες θέσεις του περί Τουρκίας, έχει κυρίως σταθεί στα θέματα Ανατολικής Μεσογείου και Κύπρου, την άρνηση διζωνικής λύσης για το Κυπριακό κλπ. Στην κεντρική στάση της – αυριανής – Διοίκησης Μπάϊντεν, η συγκράτηση της Άγκυρας στην πλευρά της Δύσης («εξαιρετικά σημαντική χώρα») φαίνεται ότι θα είναι η πρώτη προσέγγιση. Μετά… βλέπουμε! Μην ενοχλείσαι, φίλε αναγνώστη που, ενώ μιλούμε για Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, παρεμβάλλουμε Αμερικανικές προτεραιότητες: ήδη από την Ευρώπη των Έξη, οι ΗΠΑ ήταν «ο έβδομος εταίρος». Ομοίως στους Δέκα – όταν μπήκαμε κι εμείς, ήταν «ο ενδέκατος». Όταν δε έγινε η μεγάλη διεύρυνση προς Ανατολάς και Βαλτική, ακόμη περισσότερο].

Ύστερα, η δημιουργία εντός ΕΕ  για τα ΕυρωΤουρκικά δυο σαφών ομάδων – στην μία, με Ελλάδα και Κύπρο, προσέρχεται δυναμικά η Γαλλία, ακόμη πιο έντονα η Αυστρία, ήδη το ΕυρωΚοινοβούλιο. στην άλλη, δίπλα σε Ιταλία και Ισπανία, συνεχίζεται εξαρχής Γερμανία (προεδρεύσα ακόμα) και Ολλανδία, αλλά και κάτι από χώρες Βιζεγκραντ – ξαναφέρνει στο προσκήνιο τα φραστικά αντανακλαστικά Βρυξελλών. Επειδή δεν θα αποτραπεί πλέον εύκολα, λόγω των πρόσφατων Τουρκικών κινήσεων «συζήτηση για κυρώσεις» ή νέα, πιο συγκεκριμένη προαναγγελία κυρώσεων, θα ξαναδούμε την διάκριση μέτρων/ measures από κυρώσεις/sanctions. Για ένα ας έχει προετοιμασθεί λοιπόν η εδώ κοινή γνώμη: ουσιαστικές κυρώσεις – πάγωμα ή απειλή παγώματος της Τελωνειακής Ένωσης, κάποια δήλωση για εμπάργκο πολεμικού υλικού (που ξεφεύγει από την αρμοδιότητα της ΕΕ, αλλά η Κορυφή ή ο Πρόεδρος θα μπορούσε να πει πως συζητήθηκε ο,τιδήποτε «στα πλαίσια» των εργασιών) ας μην θεωρείται ότι υπάρχει. Ή ότι υπήρξε στο τραπέζι. Ή και στην αίθουσα, καν! Το αντίθετο θα αποτελούσε μεγάλη Ευρωανατροπή. Βέβαια, η προχθεσινή απόφαση/ψήφισμα του ΕυρωΚοινοβουλίου, με πρωτοβουλία Βαγγέλη Μεϊμαράκη και της Κυπριακής ομάδας Ευρωβουλευτών, καλεί για αυστηρές κυρώσεις κατά της Τουρκίας – ιδίως μετά την υπόθεση των Βαρωσίων. Αλλά… τι βάρος έχει πρακτικά το Ευρωκοινοβούλιο;

Ακριβώς για να αποφύγει τέτοια ενδεχόμενα και να ετοιμάσει έδαφος για χαλαρά μέτρα, η Άγκυρα (α) ανακοίνωσε ολοκλήρωση των ερευνών Ορουτς Ρέϊς σήμερα, 27 Νοεμβρίου (β) προέβη τελευταίως, δια στόματος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δε, σε διαδοχικές δηλώσεις θετικών προθέσεων για Ευρωπαϊκό μέλλον, (γ) άφησε να σέρνεται η άποψη /σχεδόν καταγγελία ενώπιον της διεθνούς κοινής γνώμης ότι Αθήνα και Λευκωσία φυτιλιάζουν την ΕΕ εναντίον της Τουρκίας. Αυτά, μπορούν σ’ εμάς να ακούγονται εντελώς εξωφρενικά όμως ας μην αγνοείται το (δ) δηλαδή η αντίστοιχη αναφορά της Αγκυρας σε πρόσκληση για διμερείς με Αθήνα, με την γνωστή ολίσθηση προς «εφ’ όλης της ύλης» που εμάς μεν μας εξοργίζει, πλην δεν ισχύει απολύτως το ίδιο για μια ντουζίνα πρωτευουσών. Στο φόντο αυτό, αναφορές σε πολυμερείς συνεννοήσεις μπορεί να τεθούν στο τραπέζι.

Ένα τελευταίο: η αποτυχημένη (ή άστοχη;) νηοψία σε Τουρκικό εμπορικό πλοίο ανοιχτά της Λιβύης, από Γερμανική φρεγάτα στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής ναυτικής κοινής επιχείρησης «Ειρήνη» στην Μεσόγειο, δίνει στην Άγκυρα – εφόσον οπλισμό ή άλλα αντίστοιχα δεν απεκάλυψε η νηοψία… – να εγκαλεί την Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για αστοχία, ή για μεροληψία.

Και… μια τελευταία υπενθύμιση. Η λήψη αξιόλογων αποφάσεων της ΕΕ στα πλαίσια της εξωτερικής πολιτικής απαιτεί ομοφωνία, πάντως, μη-εναντίωση κάποιου Κράτους.