Οικονομική Επιθεώρηση, Δεκέμβριος 2021, τ.1013

ΕΟΡΤΑΣΤΙΚΉ ΑΓΟΡΆ του Γιώργου Μανέττα

 

Το έμφραγμα στην εφοδιαστική αλυσίδα και ο κίνδυνος ελλείψεων στη χριστουγεννιάτικη αγορά

 

Η αντίστροφη μέτρηση για τη χριστουγεννιάτικη περίοδο ξεκίνησε και ο εμπορικός κόσμος βρίσκεται κυριολεκτικά επί ποδός. Για πρώτη φορά, ωστόσο, το συναίσθημα που κυριαρχεί δεν είναι η προσδοκία για την πορεία της κίνησης, αλλά η αγωνία για την επάρκεια προϊόντων. Ειδικά σε κάποιες κατηγορίες, όπως τα προϊόντα τεχνολογίας, τα ρούχα, τα παιχνίδια και άλλα εποχιακά. Ο κίνδυνος ελλείψεων είναι μεγαλύτερος από ποτέ, αφού η τροφοδοσία γίνεται εδώ και πάρα πολλούς μήνες μετ’ εμποδίων. Όπως λέει στην Οικονομική ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ Βασίλης Κορκίδης, «η αγορά ζει με τον φόβο ότι, αν δεν αποκατασταθεί η ισορροπία στις μεταφορές εμπορευματοκιβωτίων, μπορεί και στην ελληνική αγορά να υπάρξουν ελλείψεις στα καταναλωτικά είδη τις γιορτές των Χριστουγέννων» – δεδομένου μάλιστα ότι εποχικό στοκ που υπήρχε από πέρυσι, όταν η αγορά βρισκόταν μεταξύ lockdown και «click away» (παραλαβή εκτός καταστήματος) ψαλιδίστηκε περαιτέρω από την BlackFriday που προηγήθηκε στα τέλη Νοεμβρίου, στην οποία παραδοσιακά αυξάνεται η κατανάλωση.

Τα καμπανάκια έχουν χτυπήσει ήδη από τον Σεπτέμβριο και έπεται συνέχεια, οπότε άρχισαν να οξύνονται οι αρρυθμίες στην εφοδιαστική αλυσίδα, με την παράδοση των εμπορευμάτων από την Ασία –όπου χτυπάει η καρδιά της παγκόσμιας παραγωγής– προς τον Δυτικό κόσμο να καθυστερεί απελπιστικά και την ίδια στιγμή οι ναύλοι να εκτοξεύονται σε δυσθεώρητα ύψη, πιέζοντας τον πληθωρισμό. Η απορρύθμιση των μεταφορών αποτυπώνεται στο κομφούζιο που επικρατεί στα μεγαλύτερα λιμάνια του κόσμου. Περισσότερα από 80 πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων συνωστίζονταν στα μέσα Νοεμβρίου έξω από τα λιμάνια του Λος Άντζελες και του Λονγκ Μπιτς, περιμένοντας έως και 9 ημέρες αρόδο για να ξεφορτώσουν, τη στιγμή που εξεταζόταν το ενδεχόμενο επιβολής προστίμου 100 δολ. για κάθε καθυστερημένη παραλαβή εμπορευματοκιβωτίου από τα δίδυμα λιμάνια της Καλιφόρνιας. Ανάλογες ουρές από πλοία σχηματίζονταν και σε άλλα μεγάλα λιμάνια του κόσμου, με αποκορύφωμα το μεγαλύτερο εμπορικό λιμάνι της Βρετανίας, το Φελιξστόου, που σήκωσε τα χέρια ψηλά εξαιτίας και της έλλειψης οδηγών φορτηγών στη χώρα.

Αναζήτηση εναλλακτικών

Μεγάλοι λιανέμποροι στο εξωτερικό αλλά και στην Ελλάδα έχουν κρούσει ήδη τον κώδωνα του κινδύνου. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της αλυσίδας Jumbo του Απόστολου Βακάκη, η οποία δεν έχει σταματήσει στιγμή να υπογραμμίζει πως η κατάσταση είναι εκτός ελέγχου, τονίζοντας πως θα υπάρξουν ανατιμήσεις που θα πλήξουν την τσέπη του καταναλωτή. Σε μια απέλπιδα προσπάθεια να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα και τις τεράστιες καθυστερήσεις στην παραλαβή των προϊόντων από την Κίνα, που σε αρκετές περιπτώσεις υπερέβησαν τις 30 ημέρες, πολλές επιχειρήσεις στράφηκαν σε προμηθευτές από κοντινές αγορές. Ευρωπαϊκές χώρες αλλά και Τουρκία και Ισραήλ βρέθηκαν ψηλά στην ατζέντα, αφού μπορούσαν να δώσουν λύσεις σε σχετικά ανταγωνιστικό κόστος. Τουρκία και Ισραήλ τροφοδοτούν ήδη με προϊόντα μεγάλες βιομηχανίες της Ευρώπης λόγω του ελκυστικού κόστους που προσφέρουν.

Ο φόβος του lockdown

Πέρα από τις πιθανές ελλείψεις, έντονο προβληματισμό προκαλεί στους επαγγελματίες και η εξέλιξη της πανδημίας, η οποία παίρνει και πάλι ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Πέρυσι τον Νοέμβριο τα φυσικά εμπορικά καταστήματα ήταν κλειστά για όλους, λόγω του γενικευμένου lockdown και των οριζόντιων περιοριστικών μέτρων, ενώ φέτος θα είναι ανοιχτά σε όλους όσους τηρούν τα νέα μέτρα που ελήφθησαν για την προστασία της δημόσιας υγείας. Η κυβέρνηση προχώρησε σε αυστηροποίηση των μέτρων για τους ανεμβολίαστους, ωστόσο πολλοί ανησυχούν πως εάν δεν υποχωρήσει η έξαρση του τέταρτου κύματος, δεν αποκλείεται να κλείσει και πάλι η οικονομία για όλους. H Αυστρία ανακοίνωσε ήδη ολικό lockdown, καθιστώντας παράλληλα υποχρεωτικό τον εμβολιασμό του πληθυσμού της από την 1η Φεβρουαρίου 2022. Οι έμποροι δεν θέλουν να σκέφτονται καν ότι θα κλείσουν τα καταστήματα τις γιορτές, χαρακτηρίζοντας μάλιστα ένα τέτοιο ενδεχόμενο εφιαλτικό. Παρότι αρκετοί έχουν αποκτήσει ηλεκτρονική παρουσία και έχουν εμπειρία από lockdown, υποστηρίζουν πως δεν θα αντέξουν να περάσουν Χριστούγεννα κλειστοί για δεύτερη συνεχή χρονιά.