Compliance and Ethics – Κανονιστική και δεοντολογική συμμόρφωση επιχειρήσεων Συλλογικό, Επιμ: Αργύρης Οικονόμου

Η σταδιακή, πλην ουσιαστικότατη μεταβολή/μεταμόρφωση του δικηγόρου –πάντως του δικηγόρου επιχειρήσεων, που ούτως ή άλλως ο ρόλος του είχε καταστεί τις τελευταίες δεκαετίες κεντρικότερος και στη λειτουργία των επιχειρήσεων, αλλά και στην «ιεραρχία» του νομικού κόσμου…– προς εκείνο που ευθέως πλέον αποκαλείται compliance officer/υπεύθυνος κανονιστικής συμμόρφωσης είναι το ουσιαστικό αντικείμενο αυτού του συλλογικού έργου. Στον οποίο 18 σημαντικοί συντελεστές, κυρίως δικηγόροι της πράξης, νομικοί σύμβουλοι/υπεύθυνοι από Εθνική και ΤΧΣ μέχρι ΔΕΗ, ΕΛΠΕ, Τιτάνα, Coca-Cola, ή πάλι στελέχη μεγάλων νομικών γραφείων, με συνολική επιμέλεια του νομικού συμβούλου της ΔΕΗ, παρουσιάζουν ακριβώς τη διαχρονική εξέλιξη και την τωρινή κατάληξη του πυκνού συστήματος κανόνων που συναπαρτίζει το πραγματικό (και, στιγμές-στιγμές, ασφυκτικό) πλαίσιο λειτουργίας μιας μεγάλης, ιδίως διεθνοποιημένης, επιχείρησης.

Η κανονιστική –και δεοντολογική– συμμόρφωση, με όλο και πυκνότερες νομοθετικές παρεμβάσεις σε διεθνές, ευρωπαϊκό και εσωτερικό επίπεδο, που ξεκινάει από τη φορολογική, εργασιακή, χρηματοοικονομική/τραπεζική και χρηματιστηριακή συμμόρφωση για να φτάσει πλέον στα περιβαλλοντικά ή το ξέπλυμα χρήματος και να συμπεριλάβει την ευρύτατη περιφέρεια της εταιρικής διακυβέρνησης, που κάποτε αποτελούσε μια σειρά επιμέρους ρυθμιστικών περιβαλλόντων («πονοκεφάλων» για τους παλιότερους), διαμορφώνει ένα πυκνό πλέγμα. Πλέγμα το οποίο χρειάζεται και ειδική γνώση και συνεχή παρακολούθηση και συνολικότερο συντονισμό. Σε σημείο ώστε ο compliance officer να καταλήγει να θεωρείται «στρατηγικός εταίρος στην εταιρική διακυβέρνηση», η δε κανονιστική συμμόρφωση να διαδραματίζει αντίστοιχα στρατηγικό ρόλο στην αναζήτηση αξίας στον οργανισμό/επιχείρηση (η παρατήρηση ανήκει στους Β. Τσεκρέκο–Β. Μοιράγια του ΣΕΚΑΣΕ/Συνδέσμου Επαγγελματιών Κανονιστικής Συμμόρφωσης: είναι χαρακτηριστικό ότι η εξέλιξη έδειξε σε όσους συναπαρτίζουν τον κλάδο την ανάγκη αυτο-οργάνωσης…). Ήδη όμως, ο και επιμελητής/συντονιστής του τόμου Αργύρης Οικονόμου επισημαίνει εισαγωγικά πόσο η λογική της συμμόρφωσης στοχεύει όχι μόνο στο να γίνεται σεβαστή η νομιμότητα, αλλά και στην ενίσχυση της αξίας της επιχείρησης. Στη διαμόρφωση δηλαδή ενός επιχειρησιακού περιβάλλοντος «που δεν θα διασφαλίζει [μόνο] από τη μη εμπλοκή σε νομικές περιπέτειες, αλλά θα ενισχύει και την καλή φήμη της επιχείρησης, καθιστώντας την έτσι ελκυστική σε εταιρικές συνεργασίες, σε χρηματοδότηση ή και χώρο εργασίας ιδιαίτερα ταλαντούχων ανθρώπων».

Εκεί, λοιπόν, που ο χώρος της κανονιστικής συμμόρφωσης ξεκίνησε με νομικά αμυντική λογική –ακόμη και όταν η έννοια επεκτάθηκε στη δεοντολογία, τα ethics– καταλήγει βαθμιαία να είναι ένας χώρος επαναδιατύπωσης της λειτουργίας του νομικού/δικηγόρου. Οι συνεισφορές των συντελεστών του συλλογικού τόμου αυτό αναλύουν διεξοδικά – και, θα προσθέταμε, πειστικά.

Α.Δ.Παπαγιαννίδης

Compliance and Ethics – Κανονιστική και δεοντολογική συμμόρφωση επιχειρήσεων Συλλογικό, Επιμ: Αργύρης Οικονόμου, Νομική Βιβλιοθήκη, Αθήνα 2019, σελίδες 568, τιμή εκδότη: 70,00 ευρώ