«Δημιουργική ηγεσία»: αναζητώντας περιεχόμενο για τις λέξεις

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Περί τα 30 χρόνια έχουν περάσει αφ’ ότου είχε ληφθεί η απόφαση για το ξεκίνημα του ALBA (η λειτουργία του άρχισε το 1992) όπως μας θύμισε ο Πρόεδρος του ΔΣ του Στέλιος Αργυρός. Αυτή η Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων που εξαρχής ήταν πολύ κοντά στην επιχειρηματικότητα – μεγάλες βιομηχανικές οικογένειες στήριξαν την δημιουργία εδρών – καθώς και συνολικά η επιχειρηματικότητα όπως εκφραζόταν διαχρονικά από τον ΣΕΒ είχε εμπλακεί στην κατεύθυνση των σπουδών και της Έρευνας του ALBA (και, το κυριότερο, στην απορρόφηση των αποφοίτων του…), έρχεται σήμερα να συμπορευθεί με τον Σύνδεσμο στο 3ετές πρόγραμμα «Μαζί στην Γνώση». Το οποίο επιδιώκει να φέρει – πρακτικά: η λέξη-κλειδί! – πιο κοντά, λειτουργικά, την εκπαίδευση με τις σύγχρονες ανάγκες των επιχειρήσεων.

Στην αιχμή αυτού του προγράμματος, το προ ημερών Συμπόσιο Δημιουργικής Ηγεσίας. Η κάπως πανηγυρική τιτλοφόρηση μάς δημιούργησε κάποιες επιφυλάξεις: το leadership (για να το πούμε σε καλά Ελληνικά της εποχής!) είναι πολυ-χρησιμοποιημένο σαν έκφραση, χωρίς αναγκαστικά να αντικατοπτρίζεται σε αποτέλεσμα. το ίδιο και η creativity (πάλι σε σύγχρονα Ελληνικά, του συρμού…) που πολύ συχνά είναι είτε ένα ταμπελάκι, είτε μια ευχή . Μολαταύτα κατηφορίσαμε στο ISN/ «στον Νιάρχο» όπως έχει επικρατήσει, και θα ομολογήσουμε ότι φύγαμε με ικανό εντυπωσιασμό – από το συγκεκριμένο, δηλαδή απ’ εκείνο που μετράει.

Εντελώς αποσπασματικά: ακούσαμε τον Αλ. Κατραούζο, της NEOTEX – «δομικά υλικά», κυρίως όμως στεγανωτικά/μονωτικά – να έχει κατορθώσει, κάνοντας εταιρική επανεκκίνηση μέσα στην κρίση, να κινείται πλέον από Μέση Ανατολή μέχρι Σκανδιναβία, κάνοντας δική του έρευνα για να πετύχει εύκολη/απλή χρήση των προϊόντων στεγάνωσης – με την νέα γενιά να παίρνει τα ρίσκα της. Ακούσαμε την Ελ. Πεκοπούλου, της ELPEN, να περιγράφει πώς, όταν η εταιρεία έχασε βασικό ξένο πελάτη για τον οποίο λειτουργούσε ως φασονίστας στα φάρμακα, η ηγετική της ομάδα έκανε την βουτιά να περάσει στα δικά της γενόσημα φάρμακα και μάλιστα με μεθόδους (και dispensers/συσκευασίες) που είναι στην αιχμή διεθνώς ακόμη και σήμερα.

Ακούσαμε την από τον ΜΙχ. Τσιούτο της ΕΨΑ το πέρασμά της σε αναψυκτικά νέας γενιάς που καμιά φορά δοκιμάζονται πρώτα σε αγορές εξωτερικού – μέχρι και από Αυστραλία το ξεκίνημα – και για το τόλμημα να «τρέξει» την χρήση συστατικών όπως στέβια, αλλά και διαφορετικών γεύσεων (όπως το σαγκουίνι) σε παραδοσιακότατα προϊόντα – όπως και μπουκάλι που παραπέμπει στο «τότε». Ακόμη τον Πέτρο Σπανό, της Παλίρροιας που παράγει, κυριολεκτικά σε παγκόσμια κλίμακα, και διαθέτει ανά τον κόσμο…. σπιτικά τυλιγμένα ντολμαδάκια (παρασκευάζει κάπου 1.500.000 κομμάτια την ημέρα) στα οποία μάλιστα επιχειρεί να προσδώσει ονομασία προέλευσης.

Και, ακόμη παραπέρα, στον τομέα των υπηρεσιών και της «δημιουργικής οικονομίας», ακούσαμε την Κωνσταντίνα Αγγέλη της KORRES, να περιγράφει πώς η – ήδη μεγάλη και κατεστημένη με τον καιρό… –  γκάμα προϊόντων καλλυντικών αιχμής τόλμησε να λανσάρει προϊόντα Λευκής Πεύκης, ευθέως στοχεύοντας τις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση («τόλμησε» δηλαδή να σπάσει το ταμπού της γήρανσης). Την Δήμητρα Κολοτουρα, της  Ζeus+Dione, που ξεκίνησε – βέβαια μαζί με την Μαρέβα Γκραμπόφσκι – το 2012 (στην βαθύτερη φάση της ελληνικής κρίσης) μια προσπάθεια διεθνοποίησης προϊόντων μόδας με ακριβά υλικά – μετάξι από το Σουφλί, ατσαλοκλωστή από την Ιαπωνία – και με μοτίβα από την Ελληνική παράδοση αρχαία και τοπική. Ενώ ο Γ. Ζαρογιάννης – από την SohoSquare, Ελληνική διαφημιστική αιχμής – περιέγραψε πώς χτίζονται ομάδες στον πιο ευμετάβολο των τομέων και πώς «εκτρέφεται» καινοτομία.

Σταματάμε εδώ (γιατί μας τελείωσε ο χρόνος), για να σύρουμε μια γραμμή που ενώνει τις τόσο ανόμοιες εμπειρίες – ή μάλλον ένα πλέγμα γραμμών. Όλοι είτε ξεκίνησαν, είτε πήραν σημαντικές αποφάσεις μέσα στην κρίση. Όλοι επιβίωσαν – με ιστορίες τρόμου για την λειτουργία υπό συνθήκες capital controls – και όλοι βασίστηκαν, συνειδητά, στην έρευνα /R&D και την ανεπιφύλακτη εξωστρέφεια . Όλοι – διαφοροποιημένα – αξιοποίησαν μια χαμηλή πυραμίδα ηγεσίας, όπου το βασικό ζητούμενο είναι η ταχύτητα, η ανάληψη κινδύνου, το άνοιγμα στην συνεχή αλλαγή ( και η αποδοχή προτάσεων από τους εργαζόμενους, όμως και η αποφασιστικότητα εγκατάλειψης των προτάσεων όταν δεν περπατούν ως ιδέες).

Ασφαλώς δεν πρόκειται για αντιπροσωπευτικό δείγμα της παραγωγικής Ελλάδας μετά την κρίση. Όμως… ενδιαφέρει, θαρρούμε. Τελευταία παρατήρηση: όλες οι παρουσιάσεις κοφτές, δυναμικές, στοχευμένες.