Η ΕΑΒ σε συνεργασία με τα πανεπιστήμια Θεσσαλονίκης, Θράκης και Θεσσαλίας προχωρούν στην κατασκευή drone, μέσω του προγράμματος ‘Αρχύτας’

Οικονομική Επιθεώρηση, Απρίλιος 2022, τ.1017

ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

του Απόστουλου Λακασά

Μια νέα σελίδα ανοίγει η διοίκηση της Ελληνικής Αμυντικής Βιομηχανίας (ΕΑΒ), με πανεπιστημιακή σφραγίδα. Η ΕΑΒ θα προχωρήσει στην κατασκευή ενός drone σε συνεργασία με τρία ελληνικά πανεπιστήμια, μέσω προγράμματος με την εμβληματική ονομασία «Αρχύτας». Πρόκειται για συνεργασία που επιτρέπει στην ΕΑΒ να εκμεταλλευτεί το drone, κάνοντας παράλληλα ένα παραπάνω βήμα πέραν της συντήρησης, τροποποίησης και επισκευής αεροσκαφών ελληνικών και ξένων εταιριών στις οποίες έως τώρα έχει εστιάσει, όπως εξηγεί μιλώντας στην «Οικονομική Επιθεώρηση» ο αντιπρόεδρος της ΕΑΒ Μιχάλης Κορωναίος.

Κεντρικός στόχος του προγράμματος «Αρχύτας», εκτός από τη σχεδίαση αιχμής, είναι το συγκεκριμένο drone να παραχθεί στην Ελλάδα από την ελληνική επιχείρηση και μάλιστα με περιορισμένο κόστος. Το πρώτο πρόπλασμα του αεροχήματος θα παρουσιαστεί τον Σεπτέμβριο του 2022. Το πρόγραμμα, που αναμένεται να ολοκληρωθεί σε δύο χρόνια, θα υλοποιηθεί σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), το Δημοκρίτειο Θράκης (ΔΣΠΘ) και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Παράλληλα, η ΕΑΒ στοχεύει να διευρύνει τις συνεργασίες της με ελληνικά πανεπιστήμια, θεωρώντας το drone το πρώτο της βήμα στο πεδίο αυτό.

Συγκεκριμένα, όπως εξηγεί ο Μ. Κορωναίος, το πρόγραμμα αποφασίστηκε από την ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών (βασικού μετόχου της ΕΑΒ) στο πλαίσιο ενίσχυσης της ελληνικής εταιρείας με δυνατότητα σχεδίασης, κατασκευής πρωτοτύπου και παραγωγής ενός νέου εθνικού προϊόντος. Ως προς τα τεχνικά χαρακτηριστικά, θα κατασκευαστεί ένα μη επανδρωμένο αερόχημα (UAV/drone), βασισμένο σε πλατφόρμα σταθερής πτέρυγας ΜΕΑ της κλάσης tactical UAV, μεγάλων διαστάσεων και με δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης.

Σύμφωνα με τον κοσμήτορα της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ και καθηγητή του Τμήματος Μηχανολόγων-Μηχανικών Κύρο Υάκινθο, που ηγείται του προγράμματος εκ μέρους του ΑΠΘ, το drone θα χρησιμοποιεί την κορυφαία τεχνολογική λύση στον πλανήτη σήμερα, αυτήν που έχουν επιλέξει οι ΗΠΑ για το μοναδικό αυτή τη στιγμή στον κόσμο μαχητικό πέμπτης γενιάς, το οποίο μπορεί να απογειωθεί και να προσγειωθεί κάθετα, το F-35B – και το οποίο, φυσικά, θα αναπτυχθεί στην Ελλάδα.

Οι αρμοδιότητες

Με βάση την οργάνωση του προγράμματος «Αρχύτα», το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο θα σχεδιάσει το συγκεκριμένο drone, ενώ η ΕΑΒ θα αναλάβει να το κατασκευάσει και να κάνει τις μελέτες για τα εσωτερικά δομικά του στοιχεία. «Ας πούμε πως το ΑΠΘ θα είναι ο αρχιτέκτονας του έργου και η ΕΑΒ ο πολιτικός μηχανικός του» παρατηρεί ο Μ. Κορωναίος. Από την άλλη, το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης μαζί με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας θα αναπτύξουν τα συστήματα κατανομής ισχύος (power management) για τον κινητήρα και τις μπαταρίες, ενώ θα επιλέξουν και τις συσκευές για τις ασύρματες επικοινωνίες, τις τηλεπικοινωνίες, την αρχιτεκτονική του σταθμού εδάφους. Πρόκειται για τεχνολογικά συστήματα που είτε θα αναπτυχθούν από τα πανεπιστήμια είτε θα αποκτηθούν για τη λειτουργία ολόκληρου του συστήματος που θα προκύψει από το πρόγραμμα «Αρχύτας».

Σύμφωνα με τον Μ. Κορωναίο, το ποσό χρηματοδότησης αφορά τη συμμετοχή των τριών πανεπιστημίων, καθώς και την προμήθεια υλικών και συσκευών για την κατασκευή και τον έλεγχο των VTOL UAVs. Η ΕΑΒ δεν θα χρηματοδοτηθεί για τη συμμετοχή της. Έναντι αυτού, θα κατέχει πλήρη δικαιώματα εκμετάλλευσης του προϊόντος που θα παραχθεί. Μέχρι σήμερα έχει γίνει η αρχική διαμόρφωση της ατράκτου του UAV και της πρόωσής του. Επίσης, έχει γίνει η αρχική εσωτερική χωροθέτηση ηλεκτρονικών συστημάτων, ωφέλιμου φορτίου, δεξαμενής καυσίμου, βοηθητικά συστήματα VTOL κ.λπ. Μέσα στην προσεχή διετία το drone θα πρέπει να περάσει όλες τις διαδικασίες on flight testing (εναέριες δοκιμές), ώστε μετά να σχεδιαστεί η γραμμή παραγωγής του και να πάρει το πιστοποιητικό αεροπλοϊμότητας.

Πολλαπλές στοχεύσεις

Η σχεδίαση και επιχειρησιακή εκμετάλλευση του VTOL UAV αφορά στην ικανοποίηση επιχειρησιακών απαιτήσεων εθνικής άμυνας και ασφάλειας (επιτήρηση χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων, επιτήρηση θαλασσών, επιτήρηση εχθρικών δυνάμεων κ.λπ.), αλλά και κάλυψη αναγκών των Υπουργείων Προστασίας του Πολίτη, Εμπορικής Ναυτιλίας και Πολιτικής Προστασίας.

Όπως ανακοινώθηκε και από τον υπουργό Οικονομικών Χρήστο Σταϊκούρα και τον CEO της ΕΑΒ Δημήτριο Παπακώστα, το συγκεκριμένο drone θα επιτελεί πολλαπλούς ρόλους, για επιτήρηση, φύλαξη αλλά και πιο εξειδικευμένες αποστολές. Ένα «μάτι στον ουρανό», όπως χαρακτηρίζεται, το οποίο με την υψηλή τεχνολογία που θα διαθέτει θα παίρνει την πληροφορία που χρειάζεται πάνω από κρίσιμες υποδομές, όπως και σε κρίσιμες καταστάσεις. Στη συνέχεια, η πληροφορία θα φτάνει στο κέντρο ελέγχου και από εκεί και πέρα θα αξιολογείται και θα επιλέγεται η δράση που θα πρέπει να αναληφθεί. «Σχεδιάζουμε το drone να είναι σπονδυλωτό, ώστε να μπορούμε να “αλλάζουμε” π.χ. κάμερες, ηλεκτρονικό εξοπλισμό ή τους αισθητήρες που θα μπορεί να μεταφέρει ώστε να έχει τη δυνατότητα για πολλές χρήσεις» εξηγεί ο κοσμήτορας της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ.

Σημαντικός είναι και ο τρόπος με τον οποίο θα υλοποιηθεί το πρόγραμμα. Συγκεκριμένα, υπάρχει μια ομάδα συνεργατών που θα δουλέψει στο πρόγραμμα, η οποία δεν είναι από το μόνιμο προσωπικό της ΕΑΒ, το οποίο θα έχει παραπληρωματικό ρόλο. Ουσιαστικά, «αυτό γίνεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα σε σχέση με την ΕΑΒ με στόχο να αντιμετωπιστούν οι αγκυλώσεις του Δημοσίου», όπως ανέφερε στην «Οικονομική Επιθεώρηση» στέλεχος του Υπ. Οικονομικών. Η ομάδα εκτός από τους μηχανολόγους θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τους σχεδιαστές, τους τεχνίτες των ηλεκτρονικών, τους τεχνίτες που θα κατασκευάσουν το drone στην ΕΑΒ, τους τεχνικούς δοκιμών.

Παθογένειες

Πίσω από την επιλογή της οργάνωσης μιας ομάδας στελεχών εκτός ΕΑΒ κρύβονται οι παθογένειες της ΕΑΒ αλλά και η αποψίλωσή της την τελευταία δεκαετία λόγω της ζημιάς που υπέστη η εταιρεία στο πλαίσιο των Μνημονίων. Ενδεικτικά, μειώθηκαν σημαντικά οι μισθοί με αποτέλεσμα να αποχωρήσουν άξια στελέχη, ενώ για όσους παρέμειναν αυξήθηκε ο φόρτος εργασίας. Από την άλλη, η σημερινή συνεργασία με τα τρία πανεπιστήμια της χώρας έρχεται ύστερα από μια προσπάθεια συνεργασίας με το ΕΜΠ, που έκλεισε τον Φεβρουάριο του 2021 χωρίς να προχωρήσει.

Σύμφωνα με τον Μ. Κορωναίο, η ΕΑΒ έχει στόχο να επενδύσει στη συνεργασία της με τα ελληνικά πανεπιστήμια. Μάλιστα, για το θέμα έχει προγραμματιστεί ημερίδα στις αρχές Απριλίου με τη συμμετοχή των υπουργών Οικονομίας Χρ. Σταϊκούρα, Ανάπτυξης Άδωνη Γεωργιάδη, Εθνικής Άμυνας Νικόλαου Παναγιωτόπουλου και Παιδείας Νίκης Κεραμέως.

«Η ΕΑΒ ήθελε πάντοτε να συνεργαστεί με τα ελληνικά πανεπιστήμια, αλλά δεν υπήρξε το κατάλληλο πλαίσιο» παρατηρεί ο Μ. Κορωναίος και προσθέτει: «Η έρευνα στα ελληνικά ΑΕΙ είναι υψηλού επιπέδου, και τα αποτελέσματά της πρέπει να περάσουν στην παραγωγή. Η επιτυχία του “Αρχύτα” θα είναι μια απόδειξη».