Δυο λόγια περί εκλογικού συστήματος – και περιβάλλοντος εκλογών

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Με δεδομένη πλέον την αποσύνδεση της επιλογής/εκλογής/ανάδειξης Προέδρου της Δημοκρατίας από τον εκλογικό/κοινοβουλευτικό κύκλο (είτε η αποσύνδεση αυτή οφειλόταν τελικά σε λάθος χειρισμό-γκάφα Κατρούγκαλου/ΣΥΡΙΖΑ κατά την πρώτη φάση της συνταγματικής αναθεώρησης 2019, είτε προέκυψε ως κόπωση του πολιτικού συστήματος από τις πρόωρες διαλύσεις της Βουλής τύπου 2015 και 2012) η συζήτηση για την επιλογή νέου εκλογικού συστήματος πάει να μονοπωλήσει το ουσιαστικό ενδιαφέρον της δημόσιας συζήτησης όσον αφορά τα εσωτερικά πολιτικά μέτωπα. [Βέβαια, τα εξωτερικά ασκούν ανατρεπτική έλξη, με πρόσφατες τις εικόνες από το ταξίδι Μητσοτάκη στις ΗΠΑ/την συνάντηση με Ντόναλντ Τραμπ: αλλ’ ας μείνουμε για λίγο στα ζητήματα της μικρής μας χώρας].

Στο άμεσο μέλλον – είναι ζήτημα δυο-τριών εβδομάδων – θα δούμε την κυβερνητική προσπάθεια αποικοδόμησης του (ψηφισμένου) εκλογικού συστήματος της απλής – σωστότερα: σχεδόν απλής – αναλογικής. Είτε με τον ένα τρόπο (κλιμακωτό «μπόνους» για πρώτο κόμμα που πετυχαίνει 25% με 0,5% για κάθε μονάδα άνω του 25% , απομακρυνόμενη πρωτοβουλία για μίνιμουμ αντιπροσώπευσης στην Βουλή 5% αντί 3%), είτε με τον άλλο («μπόνους» 20 εδρών άνω του 25% και με βήμα 1% για κάθε μονάδα αλλά με ανώτατο όριο τις 35 έδρες), δηλαδή είτε με την διαφαινόμενη πρόταση της Κυβέρνησης, είτε με εκείνην του ΚΙΝΑΛ/ΠΑΣΟΚ, θα υπάρξει μετάβαση σε κάτι πλησιέστερο προς ενισχυμένη αναλογική. Όμως… οι 200 έδρες που θα χρειάζονταν τώρα προκειμένου να ισχύσει το νέο σύστημα (δηλαδή: να παρακαμφθεί μια εκλογή με απλή αναλογική) γίνεται πλέον σαφές ότι δεν συγκεντρώνονται – και τούτο παρά την νωπή επιτυχία Τάκη Θεοδωρικάκου να «περάσει» π.χ. η ψήφος των Ελλήνων του εξωτερικού σχεδόν ομόφωνα.

Η δεδηλωμένη πρόθεση της σημερινής Κυβέρνησης είναι (α) να «κάψει» την απλή αναλογική με δίδυμες/διαδοχικές εκλογές και (β) να σπρώξει την επόμενη εκλογική αναμέτρηση προς το τέλος της 4ετίας. Όμως… άμα στηθούν κάλπες σε διάστημα μεγαλύτερο από. των 18 μηνών από τις τελευταίες κάλπες (δηλαδή μετά το 2020), τότε θα έχουμε εκλογές με σταυρό. Πόσο συμφέρει, αυτό, την σημερινή Κυβέρνηση με δεδομένο ότι η Ν.Δ. έχει – τουλάχιστον! – 3 τάσεις στα πλαίσιά της; (Προεδρικούς/Καραμανλικούς/Σαμαρικούς – δείτε το αυτό λίγο π.χ. μετά από ενδεχόμενη κρίση στα Ελληνοτουρκικά ή με πορεία προς Χάγη…). Αλλά και ο υπό διεύρυνση/αναδιάταξη ΣΥΡΙΖΑ, πόσο έτοιμος θα ήταν για αναμέτρηση με σταυρό; Η λίστα θα βόλευε και τις δυο ηγεσίες – αλλά η λίστα «πεθαίνει» με το τέλος του 2020.

Βέβαια, άμα επιλεγεί πορεία προς πρόωρες εκλογές ώστε να «καεί» η απλή αναλογική εντός του 2020, τότε θάχουμε και πάλι αναζήτηση «εθνικού θέματος» (όχι πως λείπουν!) ή απλή παραίτηση Κυβέρνησης (που δείχνει νευρικότητα – συν, θα οδηγούσε σε εκλογές από «υπηρεσιακή» Κυβέρνηση). Ενώ πάντως όλοι θα το αρνούνται, κινδυνεύουμε να περάσουμε αρκετούς μήνες του 2020 «σε περιβάλλον εκλογών». Σας θυμίζει κάτι;