Η χρησιμοποίηση της τεχνολογικής υπόσχεσης

του Bitcoin και ηπαραδοσιακή πολιτική στο Ελ Σαλβαδόρ

 

Ο Ναγίμπ Μπουκέλε εμφανίζεται ως εξαιρετικά μοντέρνος ηγέτης. Έναν χρόνο προτού προσέλθει στη διεκδίκηση της προεδρίας στο Ελ Σαλβαδόρ, το 2019, ο πρώην δήμαρχος, που είχε εγκαταλείψει τη Νομική χωρίς πτυχίο, δημιούργησε ένα κόμμα με την επωνυμία «Νέες Ιδέες». Έκανε καμπάνια του κόμματος με βάση την υπόσχεση για ανατροπή σε μια χώρα όπου ανθούσε η διαφθορά και το έγκλημα, με δύο πολιτικές παρατάξεις να εναλλάσσονται στην εξουσία μετά το τέλος του εμφυλίου, το 1992.

Με την ίδια λογική, ο Ν. Μπουκέλε θέλει να τονίζει τη νεαρή του ηλικία. Σαράντα χρονών, αποφεύγει τη χρήση γραβάτας και φοράει καπέλο τζόκεϊ ανάποδα, σαν να ζει στη δεκαετία του ‘90. Τουιτάρει αδιάκοπα και συνήθως με ένταση. Στις 9 Σεπτεμβρίου –και αφού προηγήθηκε αντίστοιχα έντονη επικοινωνιακή καμπάνια από τον ίδιο–το

Ο Ναγίμπ Μπουκέλε εμφανίζεται ως εξαιρετικά μοντέρνος ηγέτης. Έναν χρόνο προτού προσέλθει στη διεκδίκηση της προεδρίας στο Ελ Σαλβαδόρ, το 2019, ο πρώην δήμαρχος, που είχε εγκαταλείψει τη Νομική χωρίς πτυχίο, δημιούργησε ένα κόμμα με την επωνυμία «Νέες Ιδέες». Έκανε καμπάνια του κόμματος με βάση την υπόσχεση για ανατροπή σε μια χώρα όπου ανθούσε η διαφθορά και το έγκλημα, με δύο πολιτικές παρατάξεις να εναλλάσσονται στην εξουσία μετά το τέλος του εμφυλίου, το 1992.

Με την ίδια λογική, ο Ν. Μπουκέλε θέλει να τονίζει τη νεαρή του ηλικία. Σαράντα χρονών, αποφεύγει τη χρήση γραβάτας και φοράει καπέλο τζόκεϊ ανάποδα, σαν να ζει στη δεκαετία του ‘90. Τουιτάρει αδιάκοπα και συνήθως με ένταση. Στις 9 Σεπτεμβρίου –και αφού προηγήθηκε αντίστοιχαέντονη επικοινωνιακή καμπάνια από τον ίδιο–το κρυπτονόμισμα Bitcoin έγινε το επίσημο νόμισμα της χώρας αυτής των 6,5 εκατομμυρίων κατοίκων. Η κίνησήτου τον έκανε περίπου λαϊκό ήρωα για τα τεχνολογικά αδέλφια του στη Σίλικον Βάλεϊ.

Όμως, πίσω απ’ όλες τις τεχνολογικές διατυπώσεις, βρίσκεται ένας αυταρχικός ηγέτης της παλιάς σχολής. […] Το 2020 χρησιμοποίησε ένοπλους στρατιώτες προκειμένου να πείσει τη Βουλή να υπερψηφίσει προϋπολογισμό για το πρόγραμμα αντεγκληματικής εκστρατείας που εισήγαγε. Φέτος τον Μάιο, η ίδια Βουλή, που σήμερα κυριαρχείται από τις «Νέες Ιδέες», απέλυσε 5 από τους 15 ανώτατους δικαστές της χώρας και τον γενικό Εισαγγελέα, αντικαθιστώντας τους με υπάκουα στελέχη. Στις 30 Αυγούστου ψηφίσθηκε νόμος για την απομάκρυνση όλων των δικαστών άνω των 60 ετών: αυτό αφορά το 1/3 του συνόλου, αλλά προβλέπεται παραθυράκι για όσους ανταποκρίνονται «σε λόγους ανάγκης ή εξειδίκευσης». Με άλλα λόγια, οι νομιμόφρονες θα ανταμείβονται. Τρεις μέρες αργότερα, το Ανώτατο Δικαστήριο ανακοίνωσε ότι ο εν ενεργεία πρόεδρος μπορεί να επανεκλέγεται – συνεπώς ο Ναγίμπ Μπουκέλε μπορεί να επιδιώξει να παραμείνει πρόεδρος το 2024, ίσως δε να γίνει ισόβιος, όπως ο Ούγκο Τσάβες.

 

Η καταναγκαστική αξιοποίηση του Bitcoin

Όμως και η καμπάνια του υπέρ του Bitcoin έχει μια διάσταση δημαγωγίας. Ο νόμος που προώθησε ο ίδιος ώστε το Bitcoin να γίνεται δεκτό ως επίσημο νόμισμα της χώρας (παράλληλα με το αμερικανικό δολάριο) έχει στοιχεία καταναγκασμού. Οι επιχειρήσεις θα είναι υποχρεωμένες να το αποδέχονται ως στοιχείο πληρωμής, αν και λίγες είναι εκείνες που το επιθυμούν. Το λανσάρισμα ενός νέου ψηφιακού πορτοφολιού στράβωσε εξαρχής, καθώς η διαδικτυακή του στήριξη κατέρρευσε. Η τιμή του Bitcoin υποχώρησε κατά 10% μία μόλις μέρα μετά τη δαπάνη εκατομμυρίωνδολαρίωναπό τον Ν. Μπουκέλε προκειμένου να αγοραστούν 400 τέτοιες ψηφιακέςμάρκες.

Οι αυταρχικοί ηγέτες δεν βρίσκονται σε έλλειψη στην Κεντρική Αμερική. Στη Νικαράγουα ο πρόεδρος Ντανιέλ Ορτέγκα έθεσε υπό κράτηση τους περισσότερους ανθυποψηφίους του ενόψει των εκλογών τουΝοεμβρίου. Ο Χουάν Ορλάντο Χερνάντεζ, πρόεδρος της Ονδούρας, έχει κατηγορίες εναντίον του για διακίνηση ναρκωτικών στις ΗΠΑ. Στη Γουατεμάλα, οι προσδοκίες καταπολέμησης του κύματος δωροδοκιών έσβησαν το 2019, όταν διαλύθηκε μιαεπιτροπή ελέγχου πουείχε δημιουργηθεί με στήριξη του ΟΗΕ.

Η περίπτωση του Ελ Σαλβαδόρ –όπου ο Ν. Μπουκέλε έχει πελώρια δημοφιλία, της τάξεως του 90%– είναι ιδιαίτερα ανησυχητική. Οι άνθρωποιείναι απεγνωσμένοι με τη βία των συμμοριών και τη διαφθορά, οπότε τον βλέπουν ως μόνη απάντηση. Ο πρόεδρος Μπάιντεν τον έχει στον πάγο, αρνούμενος να τον συναντήσει ή να δώσει βίζα σε συνεργάτες του. Αυτό, όμως, μάλλον δεν θα τον κάνει να αλλάξει πορεία.

έγινε το επίσημο νόμισμα της χώρας αυτής των 6,5 εκατομμυρίων κατοίκων. Η κίνησή του τον έκανε περίπου λαϊκό ήρωα για τα τεχνολογικά αδέλφια του στη Σίλικον Βάλεϊ.

Όμως, πίσω απ’ όλες τις τεχνολογικές διατυπώσεις, βρίσκεται ένας αυταρχικός ηγέτης της παλιάς σχολής. […] Το 2020 χρησιμοποίησε ένοπλους στρατιώτες προκειμένου να πείσει τη Βουλή να υπερψηφίσει προϋπολογισμό για το πρόγραμμα αντεγκληματικής εκστρατείας που εισήγαγε. Φέτος τον Μάιο, η ίδια Βουλή, που σήμερα κυριαρχείται από τις «Νέες Ιδέες», απέλυσε 5 από τους 15 ανώτατους δικαστές της χώρας και τον γενικό Εισαγγελέα, αντικαθιστώντας τους με υπάκουα στελέχη. Στις 30 Αυγούστου ψηφίσθηκε νόμος για την απομάκρυνση όλων των δικαστών άνω των 60 ετών: αυτό αφορά το 1/3 του συνόλου, αλλά προβλέπεται παραθυράκι για όσους ανταποκρίνονται «σε λόγους ανάγκης ή εξειδίκευσης». Με άλλα λόγια, οι νομιμόφρονες θα ανταμείβονται. Τρεις μέρες αργότερα, το Ανώτατο Δικαστήριο ανακοίνωσε ότι ο εν ενεργεία πρόεδρος μπορεί να επανεκλέγεται – συνεπώς ο Ναγίμπ Μπουκέλε μπορεί να επιδιώξει να παραμείνει πρόεδρος το 2024, ίσως δε να γίνει ισόβιος, όπως ο Ούγκο Τσάβες.

Η καταναγκαστική αξιοποίηση του Bitcoin

Όμως και η καμπάνια του υπέρ του Bitcoin έχει μια διάσταση δημαγωγίας. Ο νόμος που προώθησε ο ίδιος ώστε το Bitcoin να γίνεται δεκτό ως επίσημο νόμισμα της χώρας (παράλληλα με το αμερικανικό δολάριο) έχει στοιχεία καταναγκασμού. Οι επιχειρήσεις θα είναι υποχρεωμένες να το αποδέχονται ως στοιχείο πληρωμής, αν και λίγες είναι εκείνες που το επιθυμούν. Το λανσάρισμα ενός νέου ψηφιακού πορτοφολιού στράβωσε εξαρχής, καθώς η διαδικτυακή του στήριξη κατέρρευσε. Η τιμή του Bitcoin υποχώρησε κατά 10% μία μόλις μέρα μετά τη δαπάνη εκατομμυρίων δολαρίων από τον Ν. Μπουκέλε προκειμένου να αγοραστούν 400 τέτοιες ψηφιακές μάρκες.

Οι αυταρχικοί ηγέτες δεν βρίσκονται σε έλλειψη στην Κεντρική Αμερική. Στη Νικαράγουα ο πρόεδρος Ντανιέλ Ορτέγκα έθεσε υπό κράτηση τους περισσότερους ανθυποψηφίους του ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου. Ο Χουάν Ορλάντο Χερνάντεζ, πρόεδρος της Ονδούρας, έχει κατηγορίες εναντίον του για διακίνηση ναρκωτικών στις ΗΠΑ. Στη Γουατεμάλα, οι προσδοκίες καταπολέμησης του κύματος δωροδοκιών έσβησαν το 2019, όταν διαλύθηκε μια επιτροπή ελέγχου που είχε δημιουργηθεί με στήριξη του ΟΗΕ.

Η περίπτωση του Ελ Σαλβαδόρ –όπου ο Ν. Μπουκέλε έχει πελώρια δημοφιλία, της τάξεως του 90%– είναι ιδιαίτερα ανησυχητική. Οι άνθρωποι είναι απεγνωσμένοι με τη βία των συμμοριών και τη διαφθορά, οπότε τον βλέπουν ως μόνη απάντηση. Ο πρόεδρος Μπάιντεν τον έχει στον πάγο, αρνούμενος να τον συναντήσει ή να δώσει βίζα σε συνεργάτες του. Αυτό, όμως, μάλλον δεν θα τον κάνει να αλλάξει πορεία.