Εκ θεμελίων
Κλεοπάτρα Παπαευαγγέλου-Γκενάκου
Έκδοση Τράπεζας της Ελλάδος/Κέντρο Πολιτισμού, Έρευνας και Τεκμηρίωσης
Αθήνα 2020, σελίδες 386

Να διαθέτει η Τράπεζα της Ελλάδος νομισματική συλλογή είναι κάτι το αναμενόμενο – με εκκίνηση μάλιστα από την αρχαία εποχή (έχουν καταλογογραφηθεί κάπου 5.500 αρχαία νομίσματα στη συλλογή της). Το να διαθέτει επίσης συλλογή έργων τέχνης, ιδίως Ελλήνων ζωγράφων και χαρακτών ήδη από τον 19ο αιώνα, είναι επίσης κάτι που θα μάντευε εύκολα κανείς, ακόμη κι αν δεν τύχαινε να έχει γνωρίσει τα 2.500 κομμάτια που την απαρτίζουν (σημειωτέον ότι Έκθεση από τον θησαυρό τέχνης της ΤτΕ είχε θαυμαστεί επί Μάριο Ντράγκι/Λουκά Παπαδήμου στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, στη Φρανκφούρτη). Όμως η ύπαρξη στα χέρια της Τράπεζας και μιας σημαντικής συλλογής αγγείων και άλλων αντικειμένων (κτερισμάτων από αρχαίους τάφους) λογικά αποτελεί έκπληξη.

Το ιδιαίτερο αυτό βιβλίο-λεύκωμα δεν τα παρουσιάζει απλώς, ενθέτοντάς τα σε ένα σύνολο μελέτης. Αποκαλύπτει και ιχνηλατεί κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον: το πώς τα αντικείμενα αυτά προέκυψαν από τις εργασίες εκσκαφής και θεμελίωσης του κεντρικού κτηρίου της ΤτΕ, στο ευρύτερο τετράγωνο Πανεπιστημίου-Εδουάρδου Λω-Σταδίου-Ομήρου τα χρόνια του Μεσοπολέμου είναι κάτι που αποτελεί αποκάλυψη ακόμη και για ανθρώπους του χώρου.

Η επιμελημένη αυτή έκδοση πηγαίνει ακόμη βαθύτερα, διερευνά και δίνει το χρονικό της ευρύτερης περιοχής στο κέντρο της Αθήνας, απέναντι από την τριλογία Ακαδημίας/Πανεπιστημίου/Βιβλιοθήκης, λίγο πάνω από την Πλατεία Κλαυθμώνος και τα κτήρια που φιλοξένησαν Όθωνα και Αμαλία, ή πάλι το κτήριο της Παλαιάς Βουλής με γειτονικά τετράγωνα που επίσης έκρυβαν θησαυρούς. Έτσι, εντάσσει το κτήριο της Τράπεζας και τα ευρήματά του στο συνεχές της ιστορίας της πόλεως των Αθηνών.