Ελλάδα – Κύπρος – Τουρκία – Ευρωπαϊκή Ένωση: ομίχλη

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Ξεκίνησε και πάλι να ξεφεύγει – άσχημα – η υπόθεση των ΕλληνοΤουρκικών. Ακριβέστερα, η υπόθεση της συμπεριφοράς της Τουρκίας στην δική μας μεριά του κόσμου, Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, με Ελλάδα και Κύπρο ως άμεσα σημεία τριβής, με την ΕΕ (και το ΝΑΤΟ, και τον διεθνή παράγοντα γενικότερα) σε ρόλο περισσότερο από θεατή – τουλάχιστον  αυτή είναι η προσδοκία. Όλοι οι ρόλοι, όλες οι επιλογές και οι συμπεριφορές δοκιμάζονται. Και πάλι…

Έτσι, την ίδια μέρα που η Τουρκία στήριζε – ή: απεφάσισε/προώθησε/επέβαλλε – το άνοιγμα της παραλίας των Βαρωσίων της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου, είχε πραγματοποιηθεί η συνάντηση των ΥΠΕΞ Ελλάδας-Τουρκίας όπου αποφασίστηκε ότι βαίνουμε προς καθορισμό ημερομηνίας για τις διερευνητικές επαφές/συνομιλίες. Ήδη, αυτό, καθώς επρόκειτο για κίνηση κατάφωρα αντίθετη προς Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, προξένησε μιαν εντύπωση – όσο κι αν Κύπρος και Ελλάδα είναι διακριτές οντότητες του διεθνούς δικαίου, σίγουρα. Ακολούθησαν οι (αρχικά χλιαρές) δηλώσεις εναντίωσης από πλευράς ΕΕ, η κάπως πιο σαφής ενόχληση από πλευράς του ίδιου του Συμβουλίου Ασφαλείας, που ζήτησε ανάκληση της κίνησης στα Βαρώσια.

Εν τω μεταξύ, πάντως, μεσολάβησε η προχθεσινή έκδοση NAVTEX από την Τουρκία για επανάληψη κινήσεων του σεισμογραφικού  Oruc Reis στα νότια του Καστελλόριζου, και μάλιστα σε περιοχή μόλις πέρα από τα χωρικά ύδατα των 6 μιλίων – όχι απλώς εκεί όπου η Ελλάδα έχει υφαλοκρηπίδα/δικαίωμα σε ΑΟΖ, αλλά και εντός της ζώνης μεταξύ (σημερινών) 6 και 12 (δυνητικών) μιλίων. Η Ελλάδα εξέδωσε αντι-ΝΑVTEX, όμως ήδη ο πλους του τουρκικού σεισμογραφικού ξεκίνησε. Τι θα απομείνει από την εκτόνωση της θερινής έντασης; Τι θα μείνει όρθιο από τις ίδιες τις διερευνητικές; Το κυριότερο: πώς θα τοποθετηθούν τώρα οι θεσμοί και οι διαδικασίες της ΕΕ, που ουσιαστικά είχαν δώσει στην Άγκυρα περιθώριο να δείξει τις προθέσεις της μέχρι την Κορυφή του Δεκεμβρίου (και ήδη βλέπουμε πώς το χρησιμοποιεί…); Επίσκεψη του Γερμανού ΥΠΕΞ και προεδρεύοντος του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της Εε=Ε Χαϊκο Μάας σε Αθήνα και Λευκωσία δεν θα συνοδευθεί από μετάβασή του στην Άγκυρα: τι σημαίνει αυτό, αν κάτι; Επίσης, σε ενδιάμεση Κορυφή 15/16 Οκτωβρίου, η Ελλάδα θα επιδιώξει άμεση συζήτηση. Το αντίστοιχο ερώτημα προς Ουάσιγκτων, μόλις τρεις εβδομάδες προ των Προεδρικών εκλογών – και με τον Ντόναλντ Τραμπ να έχει στραφεί, δημόσια, επικριτικά κατά του προ ημερών φιλοξενουμένου μας Μάϊκ Πομπέο – μάλλον δεν θάχε νόημα.

Κατά τα άλλα, επειδή μόλις αναφερθήκαμε στην Κύπρο, ας σημειωθεί ότι οι εκεί εκλογές την περασμένη Κυριακή στα Κατεχόμενα, έδωσαν στον νυν Πρόεδρο Μουσταφά Ακιντζή την δεύτερη θέση με σχεδόν 30%, με τον Πρωθυπουργό Ερσίν Τατάρ βραχεία πρώτη θέση με 32,5%., όλα αυτά με πολύ χαμηλή συμμετοχή. Στις 18 Οκτωβρίου ο δεύτερος γύρος , με εντεινόμενη πίεση της Αγκυρας υπέρ του Τατάρ, και με τις μπουλντόζες να προχωρούν τα έργα στην παραλία των Βαρωσίων: από την συμμετοχή στον δεύτερο γύρο, και την στάση του Τουφάν Ερχισιμάν (πήρε 21,5% των ψήφων, είναι υπέρ δικοινοτικής/διζωνικής λύσης, όπως και ο Ακιντζή) και του ΥΠΕΞ Κουντρέτ Οζερσάι (πήρε λιγότερο από 6%, αλλά έφυγε από τον κυβερνώντα συνασπισμό λόγω Βαρωσίων) θα κριθεί η τελική έκβαση.

Και – τελευταίο βήμα, για την ώρα – η Άγκυρα δείχνει να προωθεί ως «μέσο αποκλιμάκωσης» την επίσπευση πολυμερούς για την Ανατολική Μεσόγειο, που συγκινεί ΗΠΑ και Γερμανία. Σημαντικό αγκάθι: σ’ αυτήν ζητείται η συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων με την λογική αυτοτελούς συντελεστή, πράγμα που θα υπονομεύσει την ίδια την οντότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Και τούτο, ενώ υποτίθεται ότι θα δρομολογούνταν πρωτοβουλίες Κυπριακού με βάση το πλαίσιο δικοινοτικής/διζωνικής Ομοσπονδίας.

Ομίχλη.